آفرینش‌گرایی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

آفرینش‌گرایی یا خلقت‌گرائی (انگلیسی: Creationism) یک باور مذهبی است که براساس آن گیتی و زندگی توسط موجود یا موجوداتی فراطبیعی (عموماً با نام خدا) به‌وجود آمده‌اند.[۱][۲] این باور در مقابل نتایج علمی است که وجود زندگی و گیتی را با فرآیندهای طبیعی توضیح می‌دهند[۳] و از نظر علمی در دسته شبه‌علم قرار می‌گیرد.[۴][۵][۶][۷][۸] اصطلاح آفرینش‌گرا اولین بار در سال ۱۸۵۶ میلادی در نامه‌ای از چارلز داروین برای اشاره به کسانی که براساس دلایل مذهبی با گسترش فرگشت در علوم مخالفت می‌کردند، به‌کار رفت.[۹] آفرینش‌گرایی طیف زیادی از دیدگاه‌ها را شامل می‌شود؛ از جمله نسخه الهیاتی آن که به‌صورت فرگشت الهی شناخته می‌شود و باور که دارد که یافته‌های علم و آفریشن هر دو صحیح هستند. اما عبارت آفرینش‌گرا عموماً برای اشاره به آفرینش‌گراهای لفظی (به انگلیسی: literal creationist) مورد استفاده قرار می‌گیرد که جنبه‌های مختلف علمی را رد کرده و به جای آن باورهای شبه‌علمی را گسترش می‌دهند.[۱۰][۱۱]

آفرینش‌گراها عموماً بنیاد باورهای خود را بر خوانش بنیادگرایانه از کتب آسمانی مانند روایت آفرینش در قرآن یا سفر پیدایش بنا می‌کنند.[۱۲]

برخی آفرینش‌گرایان معیارهایی نظیر علت وجودی، مبدأ و غایت حکیمانه را جزو شروط و معیارهای یک اندیشه قابل قبول می‌دانند، حال آنکه نظریات علمی از جمله نظریه تکامل مبتنی بر چنین رویکردی نیست و قائل به چنین معیارهایی نمی‌باشد.[۱۳]

انواع[ویرایش]

تلاش‌های مختلفی صورت گرفته است تا آفرینش‌گرایی را دسته‌بندی کند.[۱۰] آفرینش‌گرایی که طیف وسیعی از باورها را شامل می‌شود را می‌توان به‌صورت کلی به رده‌های زیر دسته‌بندی کرد.

به‌وجود آمدن انسان به‌وجود آمدن گونه‌های زیستی زمین عمر گیتی
آفرینش‌گرایی زمین جوان مستقیماً توسط خدا. مستقیماً توسط خدا. بدون هرگونه فرگشت. عمر کمتر از ۱۰،۰۰۰ سال.

شکل کلی آن توسط یک سیل جهانی تغییر کرده است.

کمتر از ‍۱۰،۰۰۰ سال. (برخی این را فقط برای منظومه شمسی می‌پذیرند.)
آفرینش‌گرایی حفره‌ای عمر مطرح شده علمی.

شکل کلی آن توسط یک سیل جهانی تغییر کرده است.

عمر مطرح شده علمی.
آفرینش‌گرایی تدریجی مستقیماً توسط خدا به‌صورت نخستی‌ها آفرینش مستقیم و فرگشت بعد از آن. نسب مشترک با انسان‌ها ندارند. عمر مطرح شده علمی.

بدون سیل جهانی.

عمر مطرح شده علمی.
طراحی هوشمند طرفدارانش عقاید مختلفی دارند (برای مثال مایکل بهی به فرگشت از نخستی‌ها اعتقاد دارد.) در گذشته توسط معجزه به‌وجود آمده‌اند.دلیل ارائه شده آن‌ها پیچیدگی کاهش‌ناپذیر است. باورهای متفاوت. برخی اعتقاد دارند زمین توسط معجزه به‌وجود آمده است. عمر مطرح شده علمی.
فرگشت الهی

(آفرینش‌گرایی فرگشتی)

فرگشت از نخستی‌ها. فرگشت از یک جد مشترک. عمر مطرح شده علمی.

بدون سیل جهانی.

عمر مطرح شده علمی.

انتقادات[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Gunn 2004, p. 9, "The Concise Oxford Dictionary says that creationism is 'the belief that the universe and living organisms originated from specific acts of divine creation.'"
  2. Brosseau, Olivier; Silberstein, Marc (2015). "Evolutionism(s) and Creationism(s)". In Heams, Thomas; Huneman, Philippe; Lecointre, Guillaume et al. Handbook of Evolutionary Thinking in the Sciences. Dordrecht: Springer. pp. 881–96. 
  3. "creationism: definition of creationism in Oxford dictionary (American English) (US)". Oxford Dictionaries (Definition). Oxford: Oxford University Press. OCLC 656668849. Retrieved 2017-11-06. The belief that the universe and living organisms originate from specific acts of divine creation, as in the biblical account, rather than by natural processes such as evolution. 
  4. ASSOC, BERNAN. Parliamentary Assembly, Working Papers: 2007 Ordinary Session (Third Part) 25-29 June 2007. Council of Europe, 2008-01-30. ISBN ‎9789287162908. 
  5. manson, joseph. “Intelligent design is pseudoscience”. Retrieved 2017-07-28. 
  6. «Overview of the Nature of Intelligent Design as a Pseudoscience». 2007 AAS/AAPT Joint Meeting, American Astronomical Society Meeting 209, id.174.01; Bulletin of the American Astronomical Society, Vol. 38, p.1152 (American Astronomical Society)، 12/2006. 
  7. Simanek، Donald E.. «Intelligent Design Creationism: Fraudulent Science.». بازبینی‌شده در 2017-07-28. 
  8. «Intelligent Design is NOT Science». بازبینی‌شده در 2017-07-28. 
  9. Darwin, Charles (July 5, 1856). "Darwin, C. R. to Hooker, J. D.". Darwin Correspondence Project. Cambridge, UK: Cambridge University Library. Letter 1919. Retrieved 2010-08-11. 
    • Darwin, Charles (May 31, 1863). "Darwin, C. R. to Gray, Asa". Darwin Correspondence Project. Cambridge, UK: Cambridge University Library. Letter 4196. Retrieved 2010-08-11. 
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ Scott, Eugenie C. (1999-07-01). "The Creation/Evolution Continuum". Reports of the National Center for Science Education (Berkeley, CA: National Center for Science Education) 19 (4): 16–17, 23–25. ISSN 2158-818X. Retrieved 2017-11-06. 
  11. Haarsma 2010, p. 168
  12. “Creationism, Minus a Young Earth, Emerges in the Islamic World”. NewYorkTimes. NOV. 2, 2009. 
  13. Kampourakis, Kostas. The Philosophy of Biology: A Companion for Educators Volume 1 of History, Philosophy and Theory of the Life Sciences. Springer Science & Business Media, 2013. 447 and 161-1168 and. ISBN ‎9789400765375. 

پیوند به بیرون[ویرایش]