آفرینش‌گرایی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

آفرینش‌گرایی یا خلقت‌گرایی (به انگلیسی:Creationism) یک نظریه محکم علمی است که براساس آن گیتی و زندگی توسط موجودی فراطبیعی (به نام خداوند)به وجود آمده اند.[۱][۲] این نظریه در مقابل فرضیه تکامل  است که وجود زندگی و گیتی را با فرایندهای طبیعی توجیه میکند[۳] نظریه آفرینش گرایی از نظر علمی در دستهٔ شبه‌علم قرار نمی‌گیرد.[۴][۵][۶][۷][۸] اصطلاح آفرینش‌گرا اولین بار در سال ۱۸۶۶ میلادی در نامه‌ای ازچارلز داروین برای اشاره به کسانی که براساس دلایل علمی با گسترش فرضیه فرگشت در علوم مخالفت می‌کردند، به‌کار رفت.[۹] آفرینش‌گرایی طیف زیادی از دیدگاه‌ها را شامل می‌شود؛ از جمله نسخهٔ الهیاتی آن، که به‌صورتفرگشت الهی شناخته می‌شود و باور دارد که یافته‌های علم و آفرینش هر دو صحیح هستند. اما عبارت آفرینش‌گراعموماً برای اشاره به آفرینش‌گراهای لفظی (به انگلیسی:literal creationist) مورد استفاده قرار می‌گیرد که جنبه‌های مختلف غیر علمی فرضیه تکامل را رد کرده و به جای آن به دلایل محکم علمی استناد میکنند .[۱۰][۱۱]

آفرینش‌گراها عموماً بنیاد نظریه خود را بر اساس یقینیات علمی بنا می‌کنند.[۱۲]

برخی آفرینش‌گرایان معیارهایی نظیر علت وجودی، مبدأ وغایت حکیمانه را جزو شروط و معیارهای یک اندیشه قابل  قبول می‌دانند، حال آنکه نظریات شبه علمی از جمله فرضیه تکامل مبتنی بر چنین رویکردی نیست و قائل به چنین معیارهایی نمی‌باشد.[۱۳]

مبنای انجیلی[ویرایش]

شالوده بسیاری از اعتقادات آفرینش گرایان تفسیری تحت اللفظی[پانویس ۱] یا نیمه تحت اللفظی[پانویس ۲] از عهد عتیق است، به خصوص از داستان‌های سفر پیدایش:

  • روایت آفرینش سفر پیدایش (پیدایش ۱ الی ۲)، توضیح می‌دهد که چگونه خدا جهان را در طی یک سری اعمال آفرینشی طی شش روز می‌آفریند و اولین مرد و زن را (آدم و حوا) در باغی الهی (باغ عدن) قرار می‌دهد. این داستان مبنای کیهان‌شناسی و زیست‌شناسی آفرینش گرا است.
  • روایت طوفان سفر پیدایش (پیدایش ۶ الی ۹) تعریف می‌کند که چگونه خدا دنیا و تمام حیات را از طریق طوفانی عظیم نابود کرده، و نمایندگانی از هر شکل حیات را توسط کشتی نوح نجات می‌دهد. این روایت شالوده زمین‌شناسی آفرینش گرا را، که بیش تر تحت عنوان زمین‌شناسی طوفان شناخته می‌شود، شکل می‌دهد.

عنصری مهم فراتر از این، تفسیر گاه‌نگاری انجیلی است، سیستم مفصل دوران‌های حیات،[پانویس ۳] «نسل‌ها»،[پانویس ۴] و دیگر طریقی که از طریق آن کتاب مقدس، گذر رویدادها را برآورد می‌کند، از سفر پیدایش (پیدایش ۱:۱) تا کتاب دانیال، آخرین کتاب انجیلی که این گاه‌نگاری در آن نمود پیدا می‌کند. دهه‌های اخیر تلاش‌هایی را برای پایین آوردن پیوند آفرینش‌گرایی از کتاب مقدس و قالب گیری مجدد آن به عنوان علم به خود دیده‌است: این تلاش‌ها شامل علوم آفرینش و طراحی هوشمند می‌شود.[۱] همچنین اشکال غیر مسیحی آفرینش گرایی نیز وجود دارند، به‌طور قابل ملاحظه ای آفرینش گرایی اسلامی و آفرینش گرایی هندو.

انواع[ویرایش]

تلاش‌های مختلفی صورت گرفته‌است تا آفرینش‌گرایی را دسته‌بندی کند.[۲] آفرینش‌گرایی که طیف وسیعی از باورها را شامل می‌شود را می‌توان به‌صورت کلی به رده‌های زیر دسته‌بندی کرد.

به‌وجود آمدن انسان به‌وجود آمدن گونه‌های زیستی زمین عمر گیتی
آفرینش‌گرایی زمین جوان مستقیماً توسط خدا. مستقیماً توسط خدا. بدون هرگونه فرگشت. عمر کمتر از ۱۰٬۰۰۰ سال.

شکل کلی آن توسط یک سیل جهانی تغییر کرده‌است.

کمتر از ‍۱۰٬۰۰۰ سال. (برخی این را فقط برای منظومه شمسی می‌پذیرند)
آفرینش‌گرایی حفره‌ای عمر مطرح شده علمی.

شکل کلی آن توسط یک سیل جهانی تغییر کرده‌است.

عمر مطرح شده علمی.
آفرینش‌گرایی تدریجی مستقیماً توسط خدا به‌صورت نخستی‌ها آفرینش مستقیم و فرگشت بعد از آن. نسب مشترک با انسان‌ها ندارند. عمر مطرح شده علمی.

بدون سیل جهانی.

عمر مطرح شده علمی.
طراحی هوشمند طرفدارانش عقاید مختلفی دارند (برای مثال مایکل بهی به فرگشت از نخستی‌ها اعتقاد دارد) در گذشته توسط معجزه به‌وجود آمده‌اند. دلیل ارائه شده آن‌ها پیچیدگی کاهش‌ناپذیر است. باورهای متفاوت. برخی اعتقاد دارند زمین توسط معجزه به‌وجود آمده‌است. عمر مطرح شده علمی.
فرگشت الهی

(آفرینش‌گرایی فرگشتی)

فرگشت از نخستی‌ها. فرگشت از یک جد مشترک. عمر مطرح شده علمی.

بدون سیل جهانی.

عمر مطرح شده علمی.

انتقادات[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. Literal
  2. Quasi-literal
  3. Life-spans
  4. Geneations

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Richard F. Carlson, Tremper Longman III, Science, Creation and the Bible: Reconciling Rival Theories of Origins, p.25
  2. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام Scott1999 وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).

پیوند به بیرون[ویرایش]