نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران

نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران
ساختار سازمانی
پلیس ۱۱۰ ادارهٔ آگاهی یگان ویژه ناجا پلیس امنیت نوپو عقیدتی سیاسی
درجه‌های نیروی انتظامی
تاریخچه نیروی انتظامی
امیران و سرداران
تجهیزات

پلیس در میدان نقش جهان

سربازانِ وظیفه ی ناجا در شمالِ شهرِ نیشابور ، در حال آموزش و آزاد-باشی

نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران (با به طور مخفف ناجا) پلیس ایران است که در سال ۱۳۷۰ خورشیدی از ترکیب شدن شهربانی جمهوری اسلامی ایران و ژاندارمری جمهوری اسلامی ایران و نیز کمیته انقلاب اسلامی به وجود آمد و در حال حاضر بطور رسمی نیروی اصلی مسئول حفظ امنیت داخلی ایران است. اما در کنار این نیرو، نهادهای دیگری مانند بسیج و سپاه پاسداران نیز عملاً در کار امنیت اجتماعی دخیل هستند.

سیر تشکیل و قانون نیروی انتظامی

قبل از انقلاب دو نهاد برای تامین امنیت داخلی کشور وجود داشت. شهربانی که مسئول امور انتظامی داخل شهرها بود و ژاندارمری که امنیت خارج شهرها را تامین می‌کرد. پس از انقلاب ایجاد کمیته‌های انقلابی و فعالیتهای نظامی که داشتند مشکلاتی و تداخلاتی را بین این سه نهاد ایجاد می‌کرد. موازی کاری بین ۳ نهاد انتظامی کشور که موجب اتلاف منابع و مداخله در امور یکدیگر می‌شد و برخی دلایل دیگر سبب تلاش مقامات وقت برای ادغام سازمانهای انتظامی کشور در یکدیگر شد. «قانون نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران» در سال ۷۰ در مجلس تصویب شد و طی آن ۱ سال به دولت برای تشکیل نیروی انتظامی فرصت داده شد.

فرماندهان

• سرتیپ محمد سهرابی(دوران انجام ادغام): ۱۳۷۱- ۱۳۷۰
• سرتیپ پاسدار رضا سیف‌اللهی:۱۳۷۵- ۱۳۷۱
• سرتیپ پاسدار هدایت لطیفیان:۱۳۷۹-۱۳۷۵
• سرتیپ پاسدار خلبان محمدباقر قالیباف:۱۳۸۴-۱۳۷۹
• سرتیپ پاسدار اسماعیل احمدی مقدم: ۱۳۸۴ تا کنون

بخش‌ها و رده‌ها

ناجا دارای سه بخش کلی است، فرماندهی، حفاظت و اطلاعات و بخش عقیدتی سیاسی. بیشتر بخش‌های نیروی انتظامی وظیفه امنیتی و نظامی دارند و دارای نیروهای مسلح هستند اما برخی بخش‌ها نیز بیشتر جنبه خدمات اجتماعی و دولتی دارد مانند صدور گذرنامه.

• پلیس امنیت
• پلیس مبارزه با مواد مخدر که وظیفه آن مبارزه با مواد مخدر در کشور و خرید و فروش آن و کشف باندهای بزرگ تا خرده فروشان مواد مخدر است.
• پلیس پیشگیری ( مسئول ایجاد امنیت در فرودگاه‌ها، راه آهن، صدا و سیما و جنگلبانی می باشد)
• پلیس راهور (پلیس راهنمایی و رانندگی که وظیفه کنترل ترافیک در راهها را بر عهده دارد)
• پلیس راه (وظیفه ایجاد امنیت در راههای کشور را بر عهده دارد)
• معاونت نظام وظیفه (وظیفه تقسیم نیروهای وظیفه بین نیروهای مسلح ایران را بر عهده دارد)
• معاونت صدور گذرنامه(وظیفه صدور گذرنامه و اتباع خارجی زیر نظر وزارت کشور را بر عهده دارد)
• یگان حفاظت برای حفاظت از اماکن مثل بانکها و موسسات آثار تاریخی
• پلیس آگاهی
• هواپیمایی ناجا
• معاونت اینتر پل
• یگان ویژه حفاظت از منابع طبیعی ایران
• معاونت مرزبانی
• پلیس ساحلی
• یگان ضربت
• یگان امداد
• یگان ویژه
• پلیس نوپو
• عقیدتی سیاسی ناجا
• حفاظت اطلاعات ناجا( مهمترین و محرمانه ترین معاونت ناجا میباشد که وظیفه بررسی صلاحیت ماموران ناجا و انجام عملیات های سری را در دستور کار دارد)
• پلیس دیپلماتیک

همچنین در هر یک از استان‌های کشور ستاد فرماندهی انتظامی استان مستقر است که وظیفه انجام امورات انتظامی و مربوطه در آن استان را بر عهده دارد.

آذربایجان شرقی آذربایجان غربی اردبیل اصفهان البرز ایلام بوشهر تهران

چهارمحال و بختیاری خراسان جنوبی خراسان شمالی خراسان رضوی خوزستان زنجان سمنان سیستان و بلوچستان

فارس قزوین قم کردستان کرمان کرمانشاه کهکیلویه و بویراحمد گلستان

گیلان لرستان مازندران مرکزی هرمزگان همدان یزد

لباس

لباس نیروی انتظامی بطور عمده سبز رنگ است اما اخیرا بنابر کارکرد هر واحد لباسهایی با رنگ و مدل‌های مختلف در این نیرو به کار گرفته می‌شود.

سلسله مراتب

فرماندهان ارشد نیروی انتظامی توسط رهبر جمهوری اسلامی ایران تعیین می‌شوند اما عملکرد نیروی انتظامی زیر نظر وزیر کشور است و وزیر کشور جانشین فرمانده کل قوا در نیروی انتظامی می‌باشد. نیروی انتظامی از چندین معاونت مختلف تشکیل شده‌است. هریک از استان‌های کشور یک ناحیه انتظامی به حساب می‌آیند و شهرستانهای تابعه هر استان مناطق انتظامی آن ناحیه به شمار می‌آیند.

تخلفات

در سال ۲۰۰۸ اسماعیل احمدی مقدم فرمانده وقت نیروی انتظامی ایران اعلام کرد که سالانه ۱۵۰۰ نفر به دلیل تخلفاتی همچون فرار از خدمت، تمرد از دستور، سهل انگاری، خسارت به بیت المال، ترک پست، دریافت رشوه و مسائل انضباطی از نیروی انتظامی اخراج و یا رها می‌شوند.که این رقم کمتر از ۵٪ کل پرسنل نیروی انتظامی را تشکیل می‌دهد.

در۸ آبان ۱۳۸۸ یکی از مسئولین نیروی انتظامی اعلام کرد که نیروی انتظامی در بحث مربوط به دیه ۱۲ میلیارد تومان بدهی دارد و در این راستا باید قانون بکارگیری سلاح و اصل تیراندازی در بین کارکنان ناجا آموزش داده شود. در ۲۷ آبان ۱۳۸۸ اسماعیل احمدی مقدم آمار بدهی را ۸ میلیارد تومان و مربوط به سال‌های گذشته دانست وی افزود در افکار عمومی این طور پیش آمده‌است که نیروی انتظامی سالی ۱۰ تا ۱۲ میلیارد تومان بدهی دیه دارد و این تصور می‌شود که تیراندازی‌های ماموران پلیس بسیار زیاد است.

جستارهای وابسته

• طرح ارتقای امنیت اجتماعی
• موسسه مالی و اعتباری قوامین
• تاریخ پلیس در ایران

پیوند به بیرون

متن مربوطه در ویکی‌نبشته: رده:نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران

• وب‌گاه رسمی
• فیلمی از مانور اقتدار نیروی انتظامی در یوتیوب
• راهنمای تصویری ترتیب درجات در نیروی انتظامی