موشواره

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
سازوکار یک موشواره غلتکی.

موشواره، موشی [۱] یا ماوس (به انگلیسی: Mouse) دستگاهی شبیه به موش است که جزو تجهیزات ورودی رایانه به حساب می‌آید. موشی، همانند صفحه‌کلید، یک واسط کاربر سخت‌افزاری محسوب می‌شود. این وسیله معمولاً دو دکمه دارد و با کابل به رایانه وصل می‌شود. در نرم‌افزارهای کنونی موشی بخش عمده‌ای از وظایف صفحه‌کلید را عهده‌دار است[نیازمند منبع].

اختراع[ویرایش]

موشواره در نوامبر ۱۹۷۰ توسط داگلاس انگلبارت اختراع شد. دستگاهی که این مخترع امریکایی ساخته بود، جعبه‌ی کوچک چوبی بود که «به کمک آن می‌توان از بیرون رایانه به محتوای درون آن به راحتی دسترسی یافت.»[۲]

انواع موشواره[ویرایش]

موشی‌ها در انواع مختلفی وجود دارند. تفاوت‌ها در انواع این سخت‌افزار در حوزه‌های مختلفی از نظر نحوهٔ عمل‌کرد فیزیکی، نحوهٔ ارتباط با رایانه و همچنین چگونگی اتصال به آن هستند. موشواره‌ها از نظر نحوهٔ عملکرد در انواع غلتکی، نوری (اپتیکال)، ژیروسکوپی و سه‌بعدی وجود دارند. نحوهٔ ارتباط موشی با رایانه، متشکل از پروتکل‌های مشابه مورد استفاده توسط شرکت‌های مایکروسافت، لوجیتک (Logitech)، ماوس سیستمز و آی‌بی‌ام است. موشواره‌ها می‌توانند توسط درگاه متوالی، درگاه پی‌اس/۲ و درگاه یواس‌بی به رایانه متصل شوند.

موشوارهٔ غلتکی[ویرایش]

موشوارهٔ غلتکی (یا نوری-مکانیکی) از یک گوی پلاستیکی تشکیل شده است که با چرخش در فضای زیرین موشی، دو چرخ‌دنده مجاور خود را در داخل موشواره به حرکت درمی‌آورد. حرکت این چرخ‌نده‌ها توسط دو دیود تشخیص داده می‌شود و به کنترل‌گر منتقل می‌شود.

موش نوری[ویرایش]

موش نوری به جای حرکت دادن برخی از قطعات خود همچون موش‌های مکانیکی، یک دیود ساطع نور و دیودهای نوری را برای تشخیص جنبش نسبت به سطح زیرین به کار می‌گیرد.

دکمه‌ها[ویرایش]

موشی وسیله‌ای جهت اجرا و به کارگیری برنامه‌ها به ویژه در ویندوز و اینترنت است که دارای ۲ کلید اصلی می‌باشد (کلید سومی که در وسط یا قسمت کناری بعضی از موشی‌ها قرار دارد در برنامه‌های ویژه به کار می‌رود). امروزه موشی هایی با 8 کلید و بالاتر با قابلیت های جدیدی مانند کنترل صدا و ... به بازار آمده‌اند.

کاربرد موس در رابط‌های کاربری[ویرایش]

برنامه‌نویسان سعی می‌کنند برنامه‌های امروزی را طوری طراحی کنند که بیشتر قابلیت اجرا با موشی را داشته باشند. چرا که هم کار با آن ساده است و هم فراگیری و سرعت عمل آن مناسب است.[نیازمند منبع]

موشی به کمک کابلی به رایانه متصل می‌باشد و مکان‌نما را در صفحهٔ نمایشگر حرکت داده و هدایت می‌کند. موشی در هر کجا باشد با توجه به نیاز، با ضربه (کلیک کردن دکمه سمت راست یا چپ) عمل کرده و کار را پیش می‌برد. کلید سمت راست معمولاً جهت یک سری از برنامه‌های سیستمی (کپی، برش، حذف، انتخاب، ذخیره، تغییرات و...)به کار می‌رود. کلید سمت چپ که مهم‌ترین اعمال را انجام می‌دهد چهار عمل زیر را به عهده دارد[نیازمند منبع]:

  • بار فشار دادن کلید سمت چپ می‌توانیم آن را جهت اعمال کارهای دیگر (مورد نظر) انتخاب کنیم که رنگ آن آبی یا سیاه می‌شود.
  • دو بار فشار دادن سریع کلید سمت چپ جهت اجرای (یا بازکردن) برنامه‌ها به کار می‌رود.
  • معمولاً می‌توانید با کلیک کردن و نگه داشتن کلید در پایین، (بدون رها کردن کلید) پنجره‌ها را بزرگ و کوچک و یا جابه‌جا کنید.
  • می‌توانید پرونده‌ای یا متنی را کلیک کرده و با نگه داشتن کلید آن را در جای دیگری (جهت رونوشت‌برداری یا حذف) بیندازید.

این چهار عمل در برنامه‌های خاص کار خاص خود را انجام می‌دهند که تقریباً شبیه اعمال بالا است.

ابزارهای جانبی[ویرایش]

زیرموشی[ویرایش]

موشی‌های ابتدایی نیازی به زیرموشی[۳] نداشتند. آنها دارای دو چرخ در زیر خود بودند که تقریباً روی هر چیزی گردش می‌کردند. اما موشی‌های پس از آن، که در ابتدا دارای یک گوی فلزی در زیر خود بودند، برای عملکرد بهتر نیاز به یک زیرموشی داشتند.

زیرموشی بیشتر با موشی‌های مکانیکی به کار برده می‌شود. علت آن این است که گوی زیر آنها برای عملکرد بهتر نیاز به اصطکاک مناسب دارد ولی این اصطکاک معمولاً توسط سطح اکثر میزهایی که موشی روی آنها کار می‌کند فراهم نمی‌شود.

با وجود اینکه اکثر موشی‌های نوری و لیزری نیازی به زیرموشی ندارند، برخی از کاربران برای راحتی بیشتر و یا لرزش کمتر اشاره‌گر، از زیرموشی استفاده می‌کنند. برخی موشی‌های لیزری و نوری معمولاً با سطوح شفاف یا بازتابنده مشکل دارند. از کاربردهای دیگر زیرموشی می‌توان به مواردی اشاره کرد که بیم آن برود که سطح میز دچار خراش و آسیب شود و یا زمانی که نقوش روی سطح میز موجب حرکت غیردقیق موشی گردند.

پاموشی[ویرایش]

پاموشی (به انگلیسی:Foot covers یا foot-pads)، وسیله‌ای پلاستیکی با اصطکاک کم است که موشی روی آن می‌لغزد. برخی محصولات باکیفیت‌تر، از تفلون برای کاهش بیشتر اصطکاک استفاده می‌نمایند.

منابع[ویرایش]

  1. موشی واژهٔ مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. «فرهنگ واژه‌های مصوّب فرهنگستان: ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۵، بخش لاتین، صفحهٔ ۱۳۷»(فارسی)‎. وب‌گاه رسمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی. بازبینی‌شده در ۷ خرداد ۱۳۸۹. 
  2. مخترع موس درگذشت دویچه‌وله‌ فارسی
  3. زیرموشی نیز از واژه‌های مصوب فرهنگستان است. «فرهنگ واژه‌های مصوّب فرهنگستان: ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۵، بخش لاتین، صفحهٔ ۱۳۷»(فارسی)‎. وب‌گاه رسمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی. بازبینی‌شده در ۷ خرداد ۱۳۸۹. 
  • «Mouse (computing)»(انگلیسی)‎. ویکی‌پدیا، ۲۶ می ۲۰۱۰. بازبینی‌شده در ۷ خرداد ۱۳۸۹. 
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ موشواره موجود است.