قطر (هندسه)
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
| هندسه |
|---|
پاپیروس اکسیرینکوس که بخشی
از اصول اقلیدس را نشان میدهد |
| تاریخ هندسه |
|
شاخهها
|
|
زمینههای پژوهشی
|
|
مفاهیم مهم
نقطه • خط • عمود • موازی • پارهخط • نیمخط • صفحه • طول • مساحت • حجم • رأس • زاویه • همنهشتی • تشابه • چندضلعی • مثلث • ارتفاع • وتر • قضیه فیثاغورس • چهارضلعی • ذوزنقه • بادبادک • متوازیالاضلاع (شبه لوزی، مستطیل، لوزی، مربع) • قطر • تقارن • منحنی • دایره • مساحت یک قرص • محیط • استوانه • کره • هرم • بعدها (یک، دو، سه، چهار)
|
|
هندسهدانان
آریابهاتا • احمس • آپولونیوس • ارشمیدس • بائودایانا • یانوش بویویی • براهماگوپتا • اقلیدس • فیثاغورس • خیام • دکارت • پاسکال • اویلر • گاوس • ابن الياسمين • جی یِستادِوا • کاتیایانا • لباچفسکی • ماناوا • مینگاتو • ریمان • کلاین • پارامشوارا • پوانکاره • ابوسعید سجزی • هیلبرت • مینکوفسکی • کارتان • وبلن • کوهن ساکابی • گروموف • عطیه • ویراسنا • یانگ هونگ • ایدا یاسوئاکی • چانگ هنگ
|
| در متن این مقاله از هیچ منبع و مأخذی نام برده نشدهاست. شما میتوانید با افزودن منابع برطبق اصول اثباتپذیری و شیوهنامهٔ ارجاع به منابع، به ویکیپدیا کمک کنید. مطالب بیمنبع احتمالاً در آینده حذف خواهند شد. |
برای دیگر کاربردها، قطر (ابهامزدایی) را ببینید.
قُطر يا ترامون در ریاضیات به چند معنی بهکار میرود:
- در هندسه قطر یک دایره هر پارهخطی است که از مرکز آن دایره بگذرد و دو سر آن روی محیط دایره باشد. به این معنی هر دایره بینهایت قطر دارد. در استعمال جدیدتر، این کلمه به طول چنین پارهخطی اشاره دارد و چون همه قطرها در یک دایره برابرند از «قطر دایره» سخن میرود. قطر دایره بزرگترین وتر آن دایره نیز هست.
- در نظریه گراف قطر به معنی فاصله دو رأسی است که در یک گراف متصل بیشترین فاصله را از هم داشته باشند.
هر دوی تعریفهای بالا حالت خاصی از تعریف زیرند:
قطر هر زیرمجموعه از یک فضای متریک کوچکترین کرانه بالائی فاصله بین هر دو نقطه آن زیرمجموعه است.
- در هندسه گاه به محورهای بیضی نیز قطر گفته میشود. همچنین در چندضلعیها قطر به فاصله دو رأس غیر مجاور گفته میشود.
- به ردیف خانههای ماتریس که از گوشه چپ بالا تا گوشه راست پائین آن قرار دارند نیز قطر اصلی ماتریس میگویند.
| این یک نوشتار خُرد پیرامون ریاضیات است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |