علوم دامی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
گاو

علوم دامی، شاخه‌ای از علوم زیستی بشمار می‌آیند که با ژنتیک و اصلاح نژاد دام، تغذیه دام و مدیریت سر و کار دارند.

علوم دامی که در گذشته دامپروری خوانده می‌شد از شاخه‌های مهندسی کشاورزی محسوب می‌شود و درباره پرورش دام و طیور اطلاعات کاملی به دست می‌دهد.

به عبارتی فن تربیت حیوان یا روش تربیت و رام کردن حیوانات است.

تاریخچه[ویرایش]

دامپروری در ایران[ویرایش]

بنا به مدارک موجود سابقه دامداری در ایران به بیش از ۷ هزار سال می رسد . شاید شروع دامداری در ایران جهت دسترسی دامها به منابع علوفه به صورت شبانی و یا دام مهاجر و عمدتا به صورت کوچ و ده نشینی بوده است . بتدریج در طی گذشت هزاران سال با توجه به نیاز زمان مراکز کشاورزی وسیع تر و در کنار آن شهرها ایجاد شده است.

نگهداری دام در ایران اولا بر پایه دامهای کوچک (گوسفند و بز) بوده است و ثانیا این امر در چهار چوب دامداری صورت گرفته است . در چندین دهه اخیر است که دامپروری با هدف پرورش دامهای بزرگ و در محدوده شهرهای میلیونی به وجود آمده است.

علاوه بر آنچه گذشت در تاریخ گذشته ایران، مراتع و در کنار آن دامداری با صاحبان ان علاوه بر جنبه های اقتصادی و تولید، همیشه حائز اهمیت نهایت اهمیت اجتماعی و سیاسی بوده است.

هر چند که در گذشته اهمیت نسبی دامداری و دامداران در مقایسه با گروههای دیگر جامعه در ایران بالاتر بوده،ولی به لحاظ کمی جمعیت ایران بالطبع تعداد دامهای موجود به مراتب کمتر از تعداد آن در حال حاضر بوده است. از طرف دیگر به علت افزایش جمعیت و فراهم شدن امکانات وسیع کاری در امر کشاورزی ، سطح وسیعی از مراتع تبدیل به زمین های کشاورزی شده و باعث تشدید فشار چرای دام به مراتع باقیمانده گردیده است ، به طوری که در حال حاضر علیرغم قدرت بالقوه تولیدی ، مراتع علوفه استحصالی از مراتع بمراتب کمتر شده است.

مباحث[ویرایش]

علوم دامی توانایی هایی را در زمینه صنایع کشاورزی، مهارت در مباحث تئوری و عملی تولید و پرورش حیوان، امنیت محصولات غذایی، جنبه‌های اخلاقی کیفیت و امنیت غذایی، رفاه حیوان، تغییر روشهای قدیمی، و تلفیق تئوری و عملی مهارتهای صنعتی ارایه می‌کند.

عمده مباحث در مهندسی علوم دامی درباره فیزیولوژی، تغذیه، ژنتیک واصلاح دام است. مبحث تغذیه دام به طور تخصصی شامل گرایشهای تغذیه نشخوارکنندگان وتک معده ای ها(خوک، اسب، طیور)میباشد. ژنتیک واصلاح دام در دو سطح سلولی-مولکولی ( شناسائی حیوان دارای ژن مورد نظر با استفاده از مارکرها- تولید حیوانات ترانسژنیک ) و همچنین در سطح روشهای اصلاح ژنتیک کمی به انتخاب حیوانات برتر از نظر سطح تولید و ماندگاری و یا مقاومت به بیماریها و شرایط سخت آب وهوائی میپردازد. فیزیولژی دام به طور اخص در علوم دامی به بررسی و مطالعه نقش عوامل تغذیه ای ومحیطی در بهبود تولید و تولید مثل دام برای بیشینه کردن فرآورده های دامی میپردازد.

گرایش ها[ویرایش]

رشته مهندسی علوم دامی دارای چهار گرایش تغذیه دام، مدیریت، اصلاح دام و فیزیولوژی دام است

مشکلات[ویرایش]

گله گوسفند در در پيرامون روستاى كوران

چالش‌های فراروی کشور برای آماده کردن شرایط جهت پیوستن به بازارهای جهانی، کشاورزی پایدار، رعایت استانداردهای بهداشتی درتولید محصولات دامی، افزایش بهره وری واحدهای دامپروری سنتی و بکارگیری علوم و فنآوریهای جدید است.

اشتغال[ویرایش]

یکی از مشاغلی که مهندسین علوم دامی درآن مشغول بکار می شوند مراکز اصلاح نژاد مختلفی است که در کشور وجود دارند. در این ایستگاهها داده‌های تولیدی دام مثل سرعت افزایش وزن بدن یا میزان تولید شیر از تعداد زیادی حیوان جمع آوری شده و کارشناسان مربوطه بهترین دامها را جهت انتخاب به‌عنوان تولید کننده‌های نسل بعد گزینش می کنند.

علوم مرتبط[ویرایش]

منبع[ویرایش]