مته

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مته ابزاری برای سوراخ کردن اشیاء و وسایل است. مته‌ها توسط وسیله‌ای که آنرا سوراخ کننده (دریل) می‌نامند استفاده می‌شوند، بدین شکل که توسط دریل که معمولاً با سرعت می‌چرخد سبب می‌شود که مته بتواند شی مورد نظر را سوراخ کند. اگرچه اکثراً مته‌ها سوراخ‌ها را به شکل دایره (و نهایتاً استوانه) ایجاد می‌کنند ولی انواعی از مته هستند که می‌توانند سوراخ‌هایی به شکل غیر از دایره نیز ایجاد نمایند. برخی بر این باورند که سازنده‌ی این دستگاه فردی امریکایی به‌نام استفن ای. مورس می‌باشد[۱].

محتویات

مته‌های فلز[ویرایش]

مته فولادی دولبه با سرعت بالا در حال سوراخکاری آلومینیوم با روانکار حاوی الکل

مته دو لبه[ویرایش]

امروزه مته دو لبه در تعداد بسیار زیاد، جهت استفاده برای سوراخ کاری درون فلزات، پلاستیک، و چوب تولید می‌شود. مته توسط شخصی به نام «استیون ای مورس» در شهر «اِست بریج واتر» در ایالت «ماساچوست» در سال ۱۹۶۱ اختراع شد. او گواهی ثبت اختراع خود در آمریکا به شماره ۳۸۱۱۹ را در سال ۱۸۶۳ گرفت. مته‌های اولیه با دو شیار برنده در دو طرف میله ساخته می‌شدند، سپس دو شیار به صورت مارپیچی ساخته شدند. اسم این ابزار از شکل آن گرفته شده است. امروزه معمولا مته‌ها از گردش میله و حرکت ان از جلو ماشین سنگ زنی و برش شیارها، و یا به روش یرش حلزونی ساخته می‌شوند.

مته‌ها از آن جمله ابزارهایی است که معمولا بر حسب دامنه قطری که در سوراخکاری پوشش می‌دهند از۱/۰ تا ۱۰۰میلیمتر ساخته می‌شوند.(۰۰۲۰/۰تا ۹/۳ اینچ). از نظر طولی نیز تا حدود ۱،۰۰۰ میلیمتر (۳۹اینچ) برای کار با دستگاهای دستی قابل استفاده هستند. از نظر هندسی و تیزی لبه‌های برش بسیار سخت هستند تا بازدهی مناسبی به مته بدهند. استفاده کنند گان اغلب مته‌های کوچک، کند را دور می‌اندازند، و آن را با مته نو نعویض می‌کنند؛ زیرا آنها ارزان و تیز هستند و درست کردن آنها مشکل است. برای مته‌های بزرگ، ابزار تیز کن خاصی وجود دارد. یک ابزار خاص برای تیز کردن یا دوباره تیز کردن محلهای برنده روی مته برای بهینه کردن کار مته برای سوراخکاری در مواد سخت و خاص وجود دارد.

سازندگان می‌توانند انواع خاص از مته‌ها را بسازند، با تنوع در شکل هندسی و در مواد سازنده، مناسب برای ماشین کاری سخت وبرشکاری فلزات سخت. مته‌های دو لبه مناسب هستند از بین انتخاب‌های گسترده در ابزارهای کار روی مواد. هر چند برای استفاده کنندگان صنعتی برای کار روی فولاد استفاده از مته‌های تند بر مرسوم است.

اغلب مته‌های دو لبه (که به صورت تک فروشی در ابزار فروشی‌ها) موجود است دارای نوکی با زاویه ۱۱۸ درجه هستند. این زاویه ایی مناسب برای بسیاری از کارها است، و به همین سبب هنگام کار نیروی کاربر باعث منحرف شدن آن درون سوراخ نمی‌شود. زاویه تند تر (تیز تر)، مانند ۹۰درجه، مناسب هستند برای بسیاری از پلاستیکهای نرم و دیگر مواد. به طور کلی مته باید خود شروع کننده و برش دهنده بسیار سریعی باشد. زاویه کند، مانند ۱۵۰ درجه، مناسب برای سوراخکاری فلزات و دیگر مواد سخت است. این نوع مته نیاز به یک نقطه شروع کار دارند. اما نباید حرکت نابهنگام و غیر مناسبی در حال کار داشته باشند.

مته‌هایی که زاویه نوک ندارند قابل استفاده برای محلهای که بن‌بست، سوراخهی ته ساف هستند. اینها مته‌هایی بسیار حساس در زاویه لبه هستند و حتی تغییر جزعی در سرعت نا مناسب می‌تواند باعث تغییر نتیجه کار و فرسوده شدن زود هنگام مته شود.

تقسیم مته‌ها از نظر هندسی[ویرایش]

مته با ساختار مخروطی
مته با نوک معمولی
مته ۳۲/۱۱ اینچ (۸ میلیمتری) بلند سری مورس
  • گردش حلزونی یا نرخ پیچ خوردگی در مته؛ که کنترل مقدار براده برداری در مته را بر عهده دارد. مته با شکل حلزونی تند (زیاد) در ماشین تراش با سرعت پایین با بازخورد کاربردی بالا، هنگامی استفاده می‌شود که؛ براده برداری در حجم زیاد لازم باشد. مته با شکل حلزونی کم در مصارفی کاربرد دارد که برش با سرعت بالا متناوبا استفاده می‌شود، و جاهایی که مواد از خود تمایل به ساییدگی مته یا به طور دیگر مسدود کردن سوراخ را دارند، مانند آلومینیوم و مس.
  • زاویه نقطه‌ای زاویه شکل نوک مته است، که با موادی که مته باید روی آنها کار کند متغییر و تعیین می‌شود. مواد سخت نیاز به زاویه زیادی دارندو مواد نرمتر نیاز به زاویه تند دارند.انتخاب زاویه صحیح برای سختی مواد مختلف احتیاج به کنتر عواملی از قبیل نوع گردش، نوع تصادم، شکل سوراخ، دامنه تحت پوشش و دیگر عوامل دارد.
  • زاویه لبه که مشخص کننده میزان پوشش دادن لبه‌های برش است. یک زاویه بزرگتر به دلیل برش بیشتر به فشار نقطه‌ای که از طرف دریل به مته وارد می‌شود نسبت به مته با زاویه کوچکتر دارای پیشروی بیشتری است. هر دو حالت به دلیل دور پیچی، فرسوده شدن، و دیگر احتمالات باعث خرابی زیاد در ابزار شود. مقدار مناسب لبه مجاز توسط زاویه نقطه‌ای مشخص می‌شود.

یک زاویه نقطه ایی خیلی حاد دارای بیشترین براده برداری در هنگام کار و در هر زمانی، نیازمند یک زاویه لبه خورنده است که یک مته تخت با خورندگی بسیار بالا و مقاوم بسیار بالا در برابر تغییرات در لبه برش است این نوع مته پشتیبانی بسیار بالایی از لبه‌ها در هنگام برش بر روی سطح در هنگام سوراخکاری دارد. در بیشتر مکان‌ها، فروشندگان برای توضیح در مورد دریل از سایز مته‌های قابل استفاده در آن استفاده می‌کنند. مته‌ها بر اساس اندازه قطر ساخته و در بازار پیدا می‌شوند. در اغلب موارد مصرف کننده‌ها از مته‌هایی با راستای مستقیم استفاده می‌کنند. برای کارهای سنگین در صنعت در برخی موارد از مته‌های مخروطی استفاده می‌شود.

مته‌های سری بلند همان مته‌های معمولی با طول ساق بلند می‌باشند. آنها ابزارهای خیلی خوب برای ایجاد سوراخهای عمیق نیستند. به طوری که برای خارج کردن براده‌ها و گیر نکردن احتمالی مته درون سوراخ باید مکررا مته را به جلو و عقب حرکت داد. برای ایجاد سوراخهای عمیق مته‌های تفنگی بسیار مناسب هستند.

مته‌های تفنگی[ویرایش]

مته متمرکز و مته نقطه ایی (مته مرغک)[ویرایش]

مته متمرکز (مته مرغک) از شماره ۱ تا ۶

مته‌های متمرکز[ویرایش]

در کار روی فلز برای ایجاد یک سوراخ برای شروع سوراخ کاری با مته‌های بزرگتر و همچنین ایجاد یک حالت مخروطی کنگره‌دار در پایان قطعه کار برای جاهایی که لازم است از ماشین تراش استفاده شود به کار می‌رود. در هر کدام از این حالتها از بر حسب کار از یک اسم برای آن استفاده می‌شود. این مته هر یکی ازدو کار سوراخ کاری یا ایجاد حالت مخروطی برای مرکز تراش را انجام می‌دهد. هر چند هدف از ساخت مته‌های متمرکز برای کارهای کوچک است در صورتی که برای کار روی یک شابلن بهترین کار استفاده از مته‌های نقطه‌ای است (توضیحات بیشتر بالا داده شده). با این وجود برای اینکه هر اصطلاح رفت و آمد زیاد و بزرگی با هم در واژه نامه‌های فنی با هم به کار برده می‌شوند فروشندگان مته‌های متمرکز را به عنوان مته دو کاره سراخ کن و پخ زن بشناسند که معنی واضحی برای ساخت آن است.

استفاده از سوراخهای مخروطی برای مرکز تراش[ویرایش]

مته‌های مرکز تراش[ویرایش]

برای ایجاد سوراخ مخروطی بین دو مرکز برای شروع پروسه ساخت (ماشین تراشهای معمولی یا ماشین سنگ زنی استوانه‌ای) استفاده می‌شود. در کل از آنها برای آماده کردن محل کار برای (ایجاد، از بین بردن، سوار کردن) مرکز قطعه کار بر روی محور مختصات استفاده می‌شود. قطعه کار ماشین کاری شده در این قسمت می‌تواند به طور ایمن و دست نخورده برای قسمتهای بعدی که شاید کار بر روی این قطعه انجام دهند آماده می‌شود از جمله دستگاههای بعدی دستگاه تراش یا دستگاه سنگ زنی می‌باشند.

استفاده از مرکز مشخص برای سوراخکاری[ویرایش]

مته‌های سنتی[ویرایش]

در هنگام شروع کار به علت مشخص نبودن مرکز سوراخ جلوگیری از سرخوردن مته ممکن نبود. برگرداندن مته‌هایی که از مسیر حرکت خود خارج شده‌اند به مرکز کار بسیار مشکل است. یک مته متمرکز در هنگام شروع کار یک سوراخ کوچک ایجاد می‌کند. بنا براین از سر خوردن مته در شروع کار جلوگیری می‌کند. مطالب بالا برای مرود استفاده مشترک برای همه مته‌های متمرکز می‌باشد؛ و این از لحاظ فنی غلط می‌باشد و نباید در کارهای بار وش استاندارد استفاده شود. روش صحیح برای شروع یک سوراخ کاری سنتی (سوراخ کاری با یک مته فولادی دور بالا HSS) استفاده از یک مته نقطه‌ای است. زاویه نوک مته باید یکنواخت یا بزرگتر از مته‌های معمولی باشد به طوری که مته هنگامی که بدون هیچ فشاری به لبه‌های مته شروع به کار می‌کند این امر باعث کم شدن پارامترهای مته و در نتیجه کم شدن کیفیت سوراخ نشود.

مته‌های کاربید جامد[ویرایش]

برای شروع کار احتیاج به مته متمرکز یا مته نقطه‌ای ندارند. آنها طراحی خاصی برای ایجاد نقطه شروع اولیه دارند. معمولا مته‌های نقطه‌ای به دلیل استفاده از کاربید در ساختار آنها دارای ضریب شکست خاصی می‌باشند کا این امر در مسلما در کم کردن کیفیت سوراخ اثر می‌گذارد. به فرض اگر بعد از سوراخ کاری احتیاج به پخ زدن سوراخ بود می‌توان از یک مته متمرکز یا مرکز دار استفاده کرد این کار بهترین کار بعد از ایجاد سوراخ است.

مته‌های متمرکز[ویرایش]

در هنگام کار با دریلهای دستی به راحتی هر چه تمامتر رو اکثر قطعات کار سر می‌خورد. به همین منطور از یک سنبه برای مشخص کردن محل مرکز سوراخکاری استفاده می‌شود. با این وجود مته متمرکزبرای کار روی قطعاتی که خیلی سخت نیستند در جای ثابت از مته نقطه‌ای بهتر است. مخصوصا برای فلزات نرم مثل آلومینیوم و آلیاژهای آن. استفاده از مته‌های ریز باعث بعل خواص مکانیکی ضعف در اغلب موارد همراه با شکستن مته است به همین دلیل به خاطر صرفه اقتصادی و عملی در هنگام کار از مته‌های دو سر استفاده می‌شود.

مته نمونه بردار[ویرایش]

مته ۳ شیار نمونه بردار قابل استفاده برای چدنها و غیره.

یک مته نمونه بردار (طبق شکل) برای بزرگ کردن سوراخی که از قبل ایجاد شده استفاده می‌شود. سوراخ ایجاد شده ممکنه در اثر سوراخ کاری یا منگنه کاری درون چدن باشد. اسم این مته ممکن است تا حدی با دیگر مته‌ها اشتباه گرفته شود. مته الماسه نمونه بردار یک برش با هسته استوانه‌ای ایجاد می‌کند. برش آن به صورت حلقوی درون سطح کار می‌باشد. به این علت به آن مته نمونه بردار می‌گویند که اولین بار استفاده از آن برای خارج کردن مواد درون یک قطعه برای نمونه گیری در یک کارخانه ریخته گری بود. از این مته برای ایجاد سوراخ درون قالب ریخته گری شده برای خارج کردن مواد زائد استفاده می‌شود. این مته در آن دما جامد است. مته نمونه بردار از نظر کار شبیه به قلاویز عمل می‌کند. با این تفاوت که شیار برشی ایجاد نمی‌کند یا به عبارتی خود به خود شروع به ایجاد سوراخ می‌کند. مته نمونه بردار با ۳ یا ۴ شیار برای بزرگ کردن نهایی یک سوراخ یا مطمئن شدن از صاف شدن جای مته کاری بکار می‌رود. مته نمونه بردار از نظر مقدار براده برداری با قلاویز متفاوت است. قلاویز فقط منوط به اندازه آن سوراخ را بزرگ می‌کند که این اندازه ممکنه از ۰٫۱ تا شاید ۱ میلیمتر باشد؛ ولی یک مته نمونه بردار برای بزرگ کردن قطر سوراخ تا دو برابر استفاده می‌شود. استفاده از مته‌های دو شیاره دو لبه برای بزرگ کردن یک سوراخ درون یک هسته یک قطعه چدنی نتیجه قابل قبولی به همراه نخواهد داشت. در نتیجه این کار ممکن است مته از مرکز سوراخ خارج شده و کار ما را نا مرغوب سازد. مته دو لبه به دلیل گرایش به قاپیدن هر گونه بر آمدگی سطحی (مثل یک فلیصه) ممکن است در تولید اتفاق بیفتد و قطعه کار را خراب کند.

مته چپ گرد[ویرایش]

یک مته چپ گرد ۸/۱ اینچی

مته‌های چپ گرد اغلب به صورت دو لبه می‌باشند. این مته‌ها برای تکرار مهندسی صنعتی در روی ماشینهای پیچ یا سوراخکاری‌های اصلی به کار می‌رود. مته‌های چپ کرد به دستگاه این اجازه را می‌دهد که هرز گرد ماشین تراش در جاهایی که به دلیل طراحی خاص قطعه نمی‌تواند درست کار کند برای ایجاد بهره‌وری بیشتر از این مته استفاده کند. با استفاده روزافزون و هر چه بیشتر از ماشینهای همه‌کاره CNC استفاده از این مته کم شد تا جایی که در موارد خاص که نمی‌توان از دیگر ماشینها استفاده کرد از این مته استفاده می‌شود. همچنین از این مته‌ها برای از بین بردن اثر دنده پیچهای راستگرد استفاده می‌شود. از آنجایی که گردش مته همانند جهتی است که پیچها بسته می‌شوند استفاده از این مته برای از بین بردن رزوه پیچها، به جهت از بین بردن فلیصه‌های رزوه بسیار موفقیت آمیز خواهد بود.

مته خزینه زنی[ویرایش]

مته‌های شاخص[ویرایش]

مته‌های شاخاص اصولا در دستگاههای CNC و دیگر دستگاههای دقیق تجهیزات تولیدی استفاده می‌شود. ارزش این گونه از مته‌ها به مراتب زیاد است به طوری که با زیاد شدن قطر و طول، ارزش آنها نیز بالا می‌رود. جنس آنها شبیه به شاخص‌های ماشین تراش یا تیغه‌های آن است. آنها را از کاربیدهای قابل تعویض همانند HSS یا سرامیک برای سبک کردن آن یا سنگ زنی مناسب لبه‌ها می‌سازند. یکی از اینها مناسب برای شعاع لبه‌های بیرونی برش و دیگری برای شعاع درونی می‌باشد. این ابزار کمترین اثر را روی نقاط شکستگی و دفرمه دارد. پوششها و سخت کاریهای انجام شده مختلفی که روی این نوع مته انجام می‌شود باعث افزایش طول عمر مته در فشار و شرایط کاری سخت می‌شود. آنها همچنین در انواع مختلفی وجود دارند مثل: مته با شیار مستقیم، مته با مارپیچ تند، مته چند شیاره، و انواع گو ناگون با اشکال هندسی متفاوت. معمولا از این نوع مته‌ها برای سوراخهایی با عمق کمتر از ۵ برابر قطر مته استفاده می‌کنند. آنها دارای براده برداری زیاد محوری وبرش خیلی سریع هستند.

بیل مته[ویرایش]

بیل مته‌ها اغلب ازدو بخش تشکیل می‌شوند :نوکی که برش می‌دهد و (پلیسه‌ها) را خارج می‌کند و بیشتر از جنس استیل‌هایی ساخته می‌شوند که مخصوص دوران بالا هستند. این نوع مته‌ها دارای مسیرهای خنک‌کننده‌اند که بر روی بدنه آن قرار دارد. زمانی که نوک تراشنده (الماس) مشغول انجام سوراخ کاری است (یعنی می‌تراشد وپلیسه‌ها را بیرون می‌دهد) مته شرایط مساعد جهت یک سوراخکاری مطلوب را دارد. همچنین می‌تواند برای سوراخ کاری پله‌ای مورد استفاده قرار گیرد.
بیل مته‌ها قادرند سوراخهایی تا عمق ۱۰برابر ضخامت خود را ایجاد کنند. محدوده سوراخکاری این نوع مته‌ها " ۳تا "۳/۴می‌باشد.

مته دورانی[ویرایش]

مته دورانی که معمولا BTA (گشتاوری) نامیده می‌شود مته‌ای است که با ایجاد سوراخ حلقه‌ای هسته مرکزی را ایجاد می‌کند. این نوع مته حداقل چند برابر کاربید (ترکیبی از کربن و چند فلز دیگر) بیشتر از حد معمول درون خود جای داده از طرف دیگر آب برای سرد کردن و بیرون ریختن تراشه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. مته‌های دورانی اغلب برای تراش دادن قطعه زیاد عمق سوراخ‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. ضخامت عمده این مته‌ها از۶تا ۱۴ و عمق سوراخ می‌تواند بین ۱۲تا ۷۱ فوت باشد.

مته پس زن[ویرایش]

این نوع مته بیشتر برای سوراخ کاری در عمق متوسط تا وسیع استفاده می‌شود(۳ تا۳/۴). یک مته پس زن جهت تراش دادن طرح‌های خاص نقطه‌ای استفاده عمده دارد. ساختار بدنه مته به صورت دو مجرای تو در تو می‌باشد. آب در بین این دو مجرا به حرکت در می‌آید و در نهایت تراشه‌ها به بیرون رانده می‌شوند.

مته ترکیبی[ویرایش]

این مته ضخامتی مضاعف دارد که برای بر طرف کردن نا همواری‌ها و سوراخ‌های چند بعدی مناسب است.

مته‌های چوب[ویرایش]

مته لبه ساب[ویرایش]

این مته‌ها دارای مار پیچ‌های گوناگونی هستند. وجهت امور کار با چوب بهینه‌سازی شده‌اند. این نوع مته را با نام brad point و dowelling نیز نامیده می‌شوند.

مطابق بر قاعده مارپیچ سر مته منحرف می‌شود (زمانی که سطح کار صاف باشد سر مته نمی‌تواند سوراخ را انجام دهد. زیرا مرتباً منحرف می‌شود) برای قطعات فلزی این شرایط تغییر می‌کند زیرا مته دارای راهنما است. در مواردی که چوب به کار رفته راه حل دیگری وجود دارد که لبه چوب (قسمت نری) استفاده می‌شود. در مرکز سر مته الماس‌های تیز کربن دار به کار نرفته اما یک محرک قوی با نوک تیز و چهار زاویه برای تراش چوب به کار رفته است. نوک تیز محرک نیرو به درون چوب سخت فشرده می‌شود که سر مته در مسیر خود باقی بماند. فلزات دارای خواص برابر از هر سو می‌باشند و مارپیچ‌های سر مته به خوبی لبه‌های حفره را بر طرف می‌کند. چوبی که از این سر تا آن سر سوراخ شده دارای مجراهای بلندی می‌باشد. این مجراهای بلند به سوی بیرون سوراخ کشیده می‌شود که هنگام کار برش نسببتا خوبی را ایجاد می‌کند. لبه‌ها و مارپیچ‌های مته دارای زاویه‌های خارجی برای هدایت کردن سوراخ می‌باشد؛ بنابراین سر مته پیرامون سوراخ را تراش می‌دهد قبل از اینکه قسمت‌های درون لبه‌های سوراخ سطح اصلی خود را از دست دهند با تراش دادن سطح در مرتبه اول احتمال زیادی ئجود دارد که لبه‌های سوراخ به صافی تراشیده شود (و نیازی به دوباره کاری نباشد).
لبه و مارپیچ‌های محرک مته بر روی پلاستیک سخت نیز اثرمی کند. مته‌های مارپیچ دار مرسوم (که در دریلهای دستی استتفاده می‌شوند) جایی که محور اصلی سوراخ در سراسر قطعه سوراخ نمی‌شود باعث یکسری لرزش‌های خفیف در مته می‌شود که به سایش سرتاسر لبه سوراخ منجر می‌شود. در فلزات این مته‌ها می‌توانند ورق‌های سخت و نازک را سوراخ کنند. شکل هندسی مته‌ها جهت بالا بردن سرعت سوراخ کاری می‌باشد. دلایلی مانند نبود زاویه مناسب یا لبه پهن نمی‌تواند نقطه تراش داده شده به وسیله مته را متحمل شود. این بدان معناست که این نوع مته در فلزها می‌توانند ضخامت قطعه را به اندازه کافی کاهش دهند. آنها همین طور می‌توانند یک سری سوراخ سرتاسری در پس زمینه کار با یک شکل هندسی فراهم کنند. این نوع مته‌های تراشه‌ای جهت سوراخکاری به ضخامت۳میلیمتر("۱/۸) تا ۱۶میلیمتر(" ۵/۸ (می‌باشند.

مته پارویی[ویرایش]

پرونده:Spade drill bit.png
این مته برای نا همواری‌ها در نواره چوب استفاده می‌شود. آنها مراقب نوار باریک هستند. زمانی که نا همواری‌های قطعه کار پدیذار می‌شود این ابزار از قطعه‌ای تخت با نقطه‌ای مرکز گرا و دو تیغ تشکیل می‌شود. تیغ‌ها اغلب مجهز به تراشه می‌باشند که هدف از آنها مطمئن شدن از یکنواخت بودن تمام سطح سوراخ است. این قطعه دارای یک میله کوچک و صاف که به قطر دایرهایی آن مرتبط است. میله این قطعه اغلب دارای شیار است که جهت جلوگیری از سر خوردن آن درون سه نظام تعبیه شده. بعضی سر مته‌ها مجهز به مبله‌های بلند هستند و دارای یکسری سوراخ‌های سر تا سری بسیارریز در قسمت‌های تحتانی اند که امکان استفاده‌های متقاوت از قبیل Bell -Hanger Bit را فراهم می‌سازد. این نوع مته برای کار با سرعت بالا تعبیه شده که در دریل برقی و دستی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

مته قاشقی[ویرایش]

این نوع مته از یک میله شیاردار با نوکی به شکل گودی قاشق و تیغههایی در لبه انتهایی تشکیل می‌شود. نوع معمولی این مته شبیه تیغه مغار است که به یک نوک جزئی منتهی می‌شود. این نوع مته برای سوراخکاری بسیار مفید است چرا که دارای نوک علامت گذاری است و کمک می‌کند تا مته منحرف نشود. این سر مته‌ها در صنعت صندلی سازی برای سوراخکاری نواره‌ها در محل استقرار دسته‌های صندلی استفاده زیادی دارد. پیشینه (تاریخچه) ساخت این نوع مته به زمان فرمانروایی رم باستان باز می‌گردد. نخستین نوع این مته در حفاری‌های باستان شناسان در منطقه VIKING (جنگجوی اسکاندیناوی) یافت شد. نوع پیشرفته این مته از کربن استیل سخت و بدنه فولادی (حرارت دیده و سخت شده- آب دیده) و نهایتا لبه تیز ساخته شده. مته قاشقی معمولا با یک نوع پشت بند فشار قوی مورد استفاده قرار می‌گیرد. آنها هرگز در دریلهای برقی کاربرد ندارند. توانایی تنظیم زاویه سوراخ از مهمترین مزیت این مته‌ها به شمار می‌رود. این مزیت در صنعت ساخت صندلی اهمیت مهمی دارد. چرا که که زاویه تمامی سوراخ‌ها از محور دید چشم خارج است. مزیت دیگر این مته نداشتن پیچ راهنما است. در نتیجه سوراخکاری‌ها ظرافت بیشتری در پایه‌ها و شکل زیبا در ساخت صندلی به همراه دارد. هنگامی که مته در حال سوراخ کردن سر تا سر قطعه است (سوراخی که از یک طرف قطعه شروع و به طرف دیگر ختم می‌شود) مته قاشقی مندرج درون سوراخ است. با یک میله نجاری در مسیر عقربه‌های ساعت می‌چرخد تا زمانی که به حد مطلوب برسد. زمانی که سوراخ داخلی درون چوب زده می‌شود تیغه مته‌ها باید در جهت عمودی شروع به چرخش کنند. بعد از اولین دوران ایجاد شده سر مته‌ها شروع به تراشیدن چئب می‌کنند. زاویه قطر داخلی سوراخ می‌تواند به وسیله شیب دادن میله مته تغییر کند و از حالت عمودی اولیه خارج شود. به این طریق حفره‌ها می‌توانند در هر نوع چوب به دقت و خیلی سریع تراشیده و همواره (پلیسه گیری) شوند.
اصولا خطوط موازی در این نوع مته قطر داخلی سوراخ‌هایی است که درون قسمت نشیمن صندلی دارای پشت منحنی (Windsor chair) برای نگه داشتن میله‌های پشت سر (یا کمر) استفاده می‌شود. لبه‌های داخلی این نوع مته معمولا با سنگهای خاصی به نام(slip ston) تیز می‌شوند اما لبه‌های خارجی به هیچ وجه نباید لمس (تیز) شوند.

مته جا لولا زن[ویرایش]

مته‌ها


این نوع مته Forstner Flang Bit یا webfoot Augers نیز نامیده می‌شود. بعد از آنکه مخترع آن «بنجامین فورستر» آن را طراحی کرد جهت سوراخکاری‌های تخت Flat – Botto در جهت‌های مختلف روی بدنه چوب مورد استفاده قرار گرفت. آنها می‌توانند لبه کار را تراش دهند وهمچنین قسمتی از کار که روی هم افتاده (Over lapping) را هم سطح سوراخ کنند. به واسطه تخت بودن کف حفره آنها برای سوراخ کاری سر تا سر چوب‌ها روکش دار قبل از چسباندن صفحات نازک چوب (خاتم کاری) بسیار مناسب اند. این مته نیاز به نیروی زیاد جهت سوراخ کردن مواد دارد همچنین به طور معمول در دریلهای فشاری مورد استفاده قرار می‌گیرد (دریلهایی که به صورت ثابت روی گیره بسته می‌شوند فقط حرکت بالا و پایین را دارد) بر خلاف بیشتر مته‌های موجود این مته‌ها را نمی‌توان با دریلهای دستی استفاده کرد.
تیغه مته (الماس) دارای نوک مرکزی است که در مدت تراش کمک می‌کند تا مته منحرف نشود. تراش دهنده پیرامون بافت چوب لبه‌ها وقطر داخلی را برش می‌دهد همچنین کمک می‌کند که چوب با دقت و بدون انحراف تراشیده (یا سوراخ) شود. عکسهای نمایش داده شده دارای دو لبه تراش در بالای لوله استوانه‌ای اند. این نوع مته بسیار سریع عمل می‌کند ولی سوراخهای نا مسطح ودارای ناهمواری‌های بسیار از خود جا می‌گذارند.
این مته دارای لبه‌های محوری برند برای صاف کردن مواد زیر حفره می‌باشد. مته‌های درون تصویر دارای دو لبه محوری می‌باشند. اما طرح‌های دیگر ممکن است بیش از دو لبه داشته باشد. این نوع مته‌ها دارای مکانیزم پاک کردن پلیسه‌های درون سوراخ می‌باشند. مته‌های مذکور معمولا در سایزهای (۱۶/۵) ۸میلیمتر تا (۲) ۵۰میلیمتر موجود می‌باشد. در ابتدا این مته در کاخانه جات اسلحه سازی موفقیت چشمگیری را کسب کرد چرا که هر دو کار سوراخکاری وصاف کردن سطح سوراخ (پرداخت کاری) را همزمان انجام می‌دهد.

مته ابزار زدن (پله‌ای)[ویرایش]

این نوع مته یک مخروط نا هموار با یک مقطع عرضی – عمودی است و وظیفه آن از این قرار است که می‌تواند به تنهایی مورد استفاده جهت سوراخکاری زاویه پهنای حفره قرار گیرد. برخی از مته‌ها مرکز گرا هستند و به شکل خودکار عمل می‌کند. سایز بزرگ این مته دارای لبه ضخیمی است و برای گشاد کردن سوراخها استفاده می‌شود. این نوع مته در دو نوع سایز کسری (اینچ) و متریک (میلیمتر) موجود می‌باشد. این نوع مته بیشتر در ساختمان سازی و لوله کشی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این مته می‌تواند سر تا سر محدوده حفره را یک دست سوراخ کند و به سرعت نصب سیستم تاسیسات (لوله کشی) کمک شایان ذکری کند. این نوع مته معمولا در مواد سخت از قبیل تخته‌های چند لا (ply wood) تخته نئوپان(particle board) لمینت و... استفاده می‌شود. همچنین می‌تواند جهت سوراخکاری ورق‌های نازک فلز نیز قرار گیرد. اما فلزات باعث کند شدن سریع تر از موعد مته شوند. در این (گشاد کردن سوراخ در فلزات) یک سوهان فلزی گرد کارایی خیلی بیشتر وبهتری دارد. کار دیگر این مته گشاد کردن حفره‌ها است که موجب افزایش سایز پله داخل سوراخ می‌شود. لبه‌های تیغ مته بر آمدگیهای سطح و مسیر را هموار می‌کند اگر چه در سرتاسر شیارها پلیسه‌های کمی بیرون می‌ریزد که می‌تواند سبب ایجاد نا همواری در سطح خارجی سوراخ شود و بیشتر از آن باعث ایجاد انحراف در سرعت بالا می‌شود.
این مته‌ها در سال ۱۹۷۱میلادی به وسیله Harry c.oakes در نیویورک اختراع شد و در تاریخ ۱۱ سپتامبر ۱۹۷۳ گواهینامه U.S.Patent.3758 دریافت کرد و در شرکت تولیدات صنعت یتر سون به تولید انبوه رسید.

مته مرکزگرا[ویرایش]

مته‌ها


این نوع مته کارایی چشمگیر صنعت سوراخکاری چوب را به خود اختصاص داده است و طرحهای فراوانی نیز در دست تولید است. مرکز این مته شیاری است با نوک باریکه تیز. این مارپیچ‌ها درون چوب را به طرف خود می‌کشد. برای خارج کردن تراشه‌ها نیازی به وارد کردن نیرو به قطعه کار نیست و نیروی دورانی خود مته کفا یت می‌کند. این مدل برای مته‌هایی است که با ابزار آلات دستی کار می‌کنند. لبه‌های محوری-شعاعی مته به وسیله مارپیچ‌های روی بدنه خود در هر چر خش تکه‌های باریک (با ابعاد برابر) را از ضخامت چوب بر می‌دارد. برای بیرون آوردن تراشه‌ها از درون سوراخ جفت شیارهای مته درون چوب باید به تنهایی عمل کند. یعنی شیار اول می‌تراشد و شیار دوم تراشه‌ها را به بیرون می‌برد و بر عکس.
لبه‌های مته دارای تیغه‌های تیز (آبدیده) جهت برش بافت چوب می‌باشد و لبه تیغه‌های انتهای سوراخ را مسطح می‌کند. در این تصویر نمونه بدون مار پیچ را مشاهده می‌کنید که نا همواری‌ها را بر طرف می‌کند. مته می‌بایست در فواصل معین تراشه‌ها را بیرون بریزد.
مته‌های مرکز گرا برای تراشیدن ریز بافت‌های چوب مناسب نیستند. مارپیچهای مرکزی مته خورده‌های چوب را در مدت تراشیده شدن برای بیرون ریختن نگه می‌دارد و لبه‌های عریض شعاعی به سختی می‌توانند سر تا سر بافت چوب را تراش دهند. مته‌های مرکز گرا از استیل نسبتا سخت ساخته می‌شوند و توانایی تیز شدن دوباره را دارد.

مته نمونه بردار[ویرایش]


مته‌ها


عملکرد این نوع مته مانند مته‌های مرکز گرا می‌باشد با این تفاوت که به این نوع یک شیار مارپیچ عمیق و بلند جهت اثر گذاری مناسب بر روی نا همواریهای سطحی اضافه می‌شود. این مته معمولا به دو روش استفاده می‌شود مدل اول:نوک تیز شونده خودکار دو میله و دو لبه تیغه‌ای است. این لبه دارای یک جفت شیار است که ابتدای آن لبه تیغها استو تا چندین اینچ بالای مته جهت از بین بردن ضایعات ادامه پیدا می‌کند. این طرح توسط آقای Russell Jennings گسترش یافت. مدل دوم شبیه مدل اول ایت با این تفاوت که یکی از لبه‌های تراش دهنده دارای تنها یک شیار می‌باشد که فقط۲/۱روی میله مته کشیده می‌شود و بقیه شیارها تمام بدنه مته را در بر می‌گیرند. نوع دوم این مته می‌تواند فضای بیشتری را جهت بر طرف کردن ضا یعات آماده کند. "ضایعات کمتر- هزینه کمتر- ساخت بیشتر" این روش مته کاری در سال۱۸۸۴ میلادی (۱۳۶۲ شمسی) ابداع شد؛ و به وسیله آقای جارلس ایرون اصلاح گردید. هر دو مدل این مته که به وسیله چندین کارخانه صنعتی تولید می‌شود از نیمه قرن بیستم تا کنون سر چشمه تولید وابداع انواع بی شما رمته‌های صنعتی بوده است. ضخامت این مته در سایزهای دستی به طور معمول تنها با عدد تکی بیان می‌شود برای مثال:

  1. ۱۶"=۱۶"/۱۶=1"


مته نمایش داده شده در تصویر از نوع پیشرفته می‌باشد که در دریلهای دستی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این مته در سال ۱۹۹۵ میلادی در کشور انگلستان(U.K.united king Dowm) طراحی و ساخته شد که دارای تنها یک شیار و یک لبه تیز شعاعی می‌باشد. این مته‌ها در سایزهای "(۱۶/۳)۶ میلیمتر تا"(۲) ۳۰میلیمتر ساخته می‌شود و طول آنها تا ۶۰۰میلیمتر (۲) فوت موجود است.
این مته توانایی خود را در سوراخ‌های عمیق می‌تواند به نمایش بگذارد.

مته گرد بر[ویرایش]

مته‌ها


این نوع مته یکی از طرحهای بسیار قدیمی است جهت سوراخهای ریز با ابزار آلات دستی (دریل برقی) روی چوب استفاده می‌شود. از سال ۱۸۵۰میلادی کمان مته‌ها دارای انواع طرحهای مختلف جهت تراش بوده‌اند و هنوز بعضی از آنها به سبک قدیم خود در حال تولیداند.
این نوع جهت کار با دریل‌های برقی روی چوب استفاده می‌شوند. این مته‌ها اغلب در ضخامت پایین‌تر از "(۴/۱) ۷میلیمتر استفاده می‌شوند. تیغه‌های این مته مانند مارپیچ‌های مخروطی عمل می‌کند و جهت طراحی بر روی چوب استفا ده می‌شود و به طوری که فشار را مستقیم بر بافت چوب وارد می‌کند بدون اینکه لازم باشد که بافت چوب بریده شود. عمل تراشیده شدن بر روی پهن ترین قسمت چوب روی می‌دهد. اکثر مته‌ها اصلی ترن قسمت سوراخ را تراش می‌دهند ولی کمان مته‌ها پهنای عرضی سوراخ را می‌تراشند.

مته جا لولا زن[ویرایش]

مته جا لولا زن ۳۰ میلیمتری

کابینتهای بسیاری از آشپزخانه‌های ارپایی از نئوپان یا فیبرهای با چگالی متوسط (ام دی اف) با روکش‌های پلاستیکی چند لایه ساخته شده است. این نوع تخته‌های فشرده بسیار قوی نیستند، وپیچهای نگهدارنده لولاها را می‌توان به سادگی از انها بیرون کشید. با پیشرفت علم لولاهای خاصی به وجود امدند به قطر ۳۰ میلیمتر، که با ایجاد سوراخ درون نئوپان نصب می‌شوند. این یک محصول مناسب و نسبتا قابل قبول در فشارهای مختلف است.
از مته فورستنر می‌توان برای ایجاد سوراخ جهت نصب لولا استفاده کرد، اما سوارخ کردن نئوپان و ام دی اف بسیار راحت است. نرمی ان باعث می‌شود لبه‌ها به راحتی پوشانده شوند. در جاهایی که استفاده از برش به وسیله تنگستن غیر عملی است می‌توان از مته‌های فورستنر استفاده کرد.
مته دارای لبه‌های ازجنس کاربید تنگستن لحیم شده به یک بدنه‌ای فولادی است. نوک آن از لغزش‌های مته جلوگیری می‌کند.

مته قابل تنظیم چوب[ویرایش]

یک مته قابل تنظیم مناسب است برای استفاده دریک دریل کمانی یک مته قابل تنظیم چوب دارای یک مرکزهدایت مته مانند با یک لبهٔ برشی قابل تنظیم سوار شده بالای آن. معمولا شامل یک نقطه‌ای تیزبرنده دریک سمت آن با یک پیچ تنظیم برای قفل کردن چاقو در محل خوداست. هنگامی که مرکز برش روی مته سوراخ کوچکی را ایجاد کرد و مقداری فرورفت در این هنگام لبه برش بیرونی سوراخ بزرگترراایجاد می‌کند. این نوع مزیت برای یک مته برای ایجاد سوراخ‌های گوناگون است ومی توان یک سوراخ را به اندازه‌های مختلف درآورد حتی بهترازمته‌های باسایز غیراستاندارد. معمولا برای تنظیم دقیق سایزمته ازیک خط کش یاکولیس استفاده می‌شود. این مته ترکیبی ازدونوع مته مختلف است که طراحی آن برای سرعت پایین وبازده مکانیکی بالا بادریل‌های دستی یاکمانی است (عکس سمت راست) یابرای سرعت بالا وقدرت کم برای دریل‌های قوی است بااین شکل لبه‌های برش در هردو مختلف است ویک نوع چرخش پیچی درهردوبه عنوان راهبرمته استفاده شده است درعین حال روش‌ها وتنظیمات مختلفی برای هریک وجود دارد.

دیگر مواد[ویرایش]

مته باهسته الماس[ویرایش]

سوراخ کاری با مته الماس[ویرایش]

مته الماس مخصوص مصالح ساختمانی یک نوع مته مرکب است. طراحی آن طوری صورت گرفته است که کار آن شبیه یک ماشین جاره صاف کن ومته است. این مته شامل پوسته فولادی بانوک اضافه شده الماس دریک قالب فلزی است. این مته‌ها معمولاباسرعت پایین استفاده می‌شوند.

مته سوراخ کاری مصالح ساختمانی[ویرایش]

مته الماسه نشان داده شده در شکل زیر یکی از انواع مته‌های دو لبه است. قسمت عمده مواد تشکیل دهنده آن از فولاد نرم است؛ که با ماشین کاری و نورد کاری به این شکل در آمده است. در نوک مته برای افزایش کارایی و مقاومت بیشتر از کاربید تنگستن استفاده شده که با لحیم کاری به نوک مته متصل است. مته‌های الماسه اغلب اوقات با دریلهای چکشی استفاده می‌شوند. مته با هر دو حالت چرخشی و ضربه‌ای به درون کار فرو می‌رود. ضربه‌های چکش باعث پیشروی بهتر مته می‌شود. شیارهای اطراف مته کار حمل مواد برداشته شده توسط مته به بیرون را دارد. چرخش مته به همراه ضربه‌های چکش باعث فرو رفتن آرام مته درون کار می‌شود. درساخت بدنه این مته از مواد خاصی به نام SDS استفاده می‌شود.

= مته سوراخ ساب[ویرایش]

مته سوراخ ساب با دندانه‌های موازی و ریز خود با گردش دورانی به سوراخ شکل مناسب را می‌دهد. از این نوع مته‌ها برای چوب، فلز و دیگر مواد استفاده می‌شود.

مته‌های سوراخ کاری فیبر مدار چاپی[ویرایش]

مته‌ها

به علت اینکه این نوع مته‌ها در سرعتهای بسیار بالا (۳۰۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰۰ دور بر دقیقه حتی بیشتر) استفاده می‌شوند. اندازه کوچک آنها، شکنندگی مواد تشکیل دهنده، کوچکترین لرزش دست اپراتور باعث شکستگی آن و چه بسا برخورد غیر مترقبه با اجسام اطراف شود. به علت طبیعت نازک و حساس آنها این مته‌ها را نمی‌توان با دریلهای دستی و حتی با دریلهای پیشرفته معمولی پرسی با دور دوران بسیار کم ولی با سه نظام بسیار لنگ استفاده کرد. زیرا باعث شکستن مته‌ها خواهد شد.

استفاده از تیز کننده‌ها، و آسان در دسترس بودن دریلهای PCB با سرعت گردش بسیار بالا (همانند ابزار moto توسط dermal) در دریلهای ایستاده و ثابت دارای سابقه استفاده تاریخی در گفتگوهای محاوره‌ای و شبیح سازی در آزمایشگاههای خانگی PCB است. اگر این مته‌ها برای دیگر مواد استفاده شوند باید از نظر سرعت برش و مقاومت مواد به برش (سختی)، زاویه شیب لبه، پیش بینی جلوبرندگی در یک دور، همگی در طراحی مته‌های ماشین کاری با سرعت بالا برای کار بر روی سطح نسبتا ترد پشم شیشه (فایبر گلاس) مورد نظر قرار می‌گیرند. نمونه‌ای از این مته‌ها در شکل با قابی سبز رنگ نشان داده شده است.

مته‌های سیم کشی[ویرایش]

نمای بسته ایی از یک مته ۳/۸ اینچ (۹ میلی‌متر)

این نوع مته‌ها گونه‌ای از انواع مته‌های هستند که با دریلهای دستی قابل حمل استفاده می‌شوند. آنها همچنین با نام مته‌های bell-hanger یا تمام کننده شناخته می‌شوند. نشانه مشخصه این نوع مته، ایجاد یک خط مورب بودن درون سوراخ و در سرتاسر آن در قطعه کار و نزدیک نوک آن است. یکمرتبه سوراخ کاری با این مته درون دیوار، یک سیم می‌توان به همراه آن رد کرد که درون سوراخ قرار گیرد. به صورتی که هنگام بیرون آوردن مته از سوراخ سیم در سوراخ باقی بماند. بعدا از این سیم می‌توان برای کشیدن و رد کردن کابل یا لوله از درون دیوار کمک گرفت. این مته در جاهایی که دیوار دارای فضای خالی زیادی است و همچنین در فضایی که سیم کشی سخت است کمک بسیار زیادی می‌کند. برخی از انواع مته‌های سیم کشی دارای سوراخ عرضی در انتهای دسته مته هستند. از درون سوراخ ایجاد شده در انتهای دسته مته می‌توان سیمی را عبور داد که پس از سوراخ کاری با باز کردن مته از سه نظام آن را به همراه سیم از آنطرف سوراخ کشید. سینکلر اسمیت از بخش بروکلین، نیو یورک این اختراع را در تاریخ ۲۵ ژانویه ۱۸۹۸ با شماره ثبت اختراع ۵۹۷٫۷۵۰ در آمریکا ثبت کرد.
مته‌های سیم کش از مواد مختلف و اشکال مختلف برای سوراخ کاری چوب، مصالح ساختمانی و فلزات ساخته می‌شوند.
برخی از انواع مته‌های سیم کش در آمریکا دارای یک شفت مکمل ثابت خیلی بلند تا ۷۲ اینچ (۱٫۸ متر) با یک مته کوچک در انتهای آن است. در ساخت شفت به جای استفاده از فولاد خشکه از فولاد فنری استفاده می‌شود. همچین این کار از شکستن مته جلوگیری می‌کند. این کار منحصر به فرد باعث خمیده شدن مته درون دیوار می‌شود. برای مثال برای سوراخ کاری و از بین بردن زائده‌های میلگردها درون بتن در قالب بدون نیاز به خارج کردن مواد درونی آن از روی دیوار استفاده می‌شود. این مته‌ها معمولا به همراه ابزارهای خاصی برای نشانه گیری و ثابت کردن مته برای رسیدن به محل و زاویه دلخواه به کار برده می‌شوند. اگر چه این کار به همراه مشکلاتی برای اپراتور در همگام سوراخ کاری ثابت به همراه است. گوناگونی و انعطاف‌پذیری مته‌های سیم کش به طور معمول در اروپا دیده نمی‌شود.

مته حفاری چاه[ویرایش]

مته‌ها

مواد سازنده مته[ویرایش]

مته با روکش نیترید تیتا نیوم

فولادها[ویرایش]

مته فولاد کم کربن[ویرایش]

فقط برای سوراخکاری روی چوب استفاده می‌شود. این نوع مته دارای لبه نگهدارنده نمی‌باشند و نیاز به تیز کردن مداوم ندارند. کار کردن روی چوبهای سخت می‌تواند طول عمر این مته را کاهش دهد. آنها در مقایسه با دیگر ابزارهایی که عمر طولانی تر دارند قیمت زیادی دارند.

مته فولادی با کربن زیاد[ویرایش]

از فولاد با درصد کربن بالا ساخته می‌شوند. این کار باعث بهبود بخشیدن پوسته فولادی مته می‌شود. این کار به علت دما دادن و سخت کاری روی آن اتفاق می‌افتد. از این مته‌ها می‌توان برای سوراخکاری روی چوب و فلزات استفاده کرد اگر چه این مته‌ها دارای ضریب خطا کم در مقابل دما در هنگام سوراخ کاری هستند اما دمای بیش از حد باعث خمیری شدن آن و در نتیجه نرم شدن لبه‌های برش می‌شود.

فولاد سرعت بالا[ویرایش]

نوعی از فولاد است که مقاومت بسیار زیادی در مقابله با تغییرات دمایی دارد. از آنها می‌توان برای سوراخکاری روی فلزات، چوب سخت، و دیگر موادی که سرعت برش بالاتری نیاز دارند استفاده کرد. استفاده از آنها تا حد زیادی جایگذین انواع دیگر مته شده است.

فولاد آلیاژی کبالت[ویرایش]

نوعی از فولاد سرت بالا است دارای مقدار زیادی کبالت در آن است. مزیت اصلی آنها در بی اثر بودن دما بر آنها در دماهای بالا است. به همین علت از آنها برای سوراخکاری روی فولادهای زد زنگ (استاینلس استیل) استفاده می‌شود. بزرگترین مشکل فولاد آلیاژی کبالت در شکنندگی خیلی زیاد آنها در برابر (HSS) است.

کاربیدها[ویرایش]

کاربید تنگستن کاربیدهای و دیگر مواد بسیار سخت است که می‌تواند در تقریبا تمام مواد قطعه کار دریل در حالی که نگه داشتن لبه بیش از بیت‌های دیگر. با توجه به هزینه بالا و تردی خود، آنها اغلب فقط در tipped ابزار، که در آن قطعات کوچک screwed brazed و یا بر روی نوک بیت. با این حال، آن است که تبدیل شدن به رایج در مغازه‌ها کار برای استفاده از مته کاربید سخت، و در صنایع خاص، به ویژه مته PCB، آن را امری عادی است برای برخی از زمان بوده است.

الماس یا کربن[ویرایش]

بلور الماس چند لایه، (Polycrystalline Diamond) (PCB) یک از بسیار سخت است که مقاومت زیادی در برابر سایش دارد. این مواد از لایه‌های ریز الماس (کربن) تشکیل شده است. ضخامت این لایه‌ها معمولا در حدود ۰٫۵ میلی‌متر (۰٫۰۱۹ اینچ) است. این لایه‌ها در درون پوششی از ماده خاکستری از جنس کاربید تنگستن قرار دارند. مته‌های ساخته شده از این مواد با یکی از دو روش زیر بدست می‌آیند. در روش اول این مواد (PCB) را با لحیم‌های ریز به دور قطعه کار در لبه‌های برش ثابت می‌کنند. در روش دوم این مواد (PCB) را در حالت مذاب به صورت رگه‌هایی در درون کاربید تنگستن در یک نوک قرار می‌دهند. بعد از این کار می‌توان این نوک را با لحیم کاری به یک شفت از جنس کاربید متصل کرد و از این مجموعه کارها می‌توان یک ابزار مرکب داشت که دارای کمترین شکست در دور آن است.
از مته‌های (PCB) معمولا در صنعت ماشن سازی، صنعت هوا فضا، و دیگر صنایعی که احتیاج به سوراخکاری روی آلیاژهای ساینده مثل آلومینیوم، فیبرهای کربن، بتن مصلح، پلاستیکها و دیگر مواد ساینده استفاده کرد. این مته‌ها همچنین در کارهایی که دیگر ابزارها و موادی که مضر می‌باشند باعث افزایش سوددهی می‌شوند.

پوششها[ویرایش]

اکسید سیاه[ویرایش]

یکی از پوششهای گران‌قیمت است. پوشش اکسی سیاه مقاومت بالایی در برابر حرارت و چربی و مقاومت خوبی در برابر خوردگی دارد. در نتیجه استفاده از این ماده مته‌ها عمر طولانی تری نسبت به مته‌های سرعت بالای فولادی (High speed Steel) دارند.

نیترید تیتانیوم[ویرایش]

یکی از سرامیکهای بسیار سخت است و هنگامی که به عنوان پوشش برای مته‌های سرعت بالا فولادی (High speed Steel) به کار رود (معمولا مته‌های دو لبه) میتوند عمر برش کاری آنها را ۳ بار و بیشتر افزایش دهد. یک مته نیترید تیتانیوم را به خوبی تیز کرد. زیرا لبه‌های جدید دارای پوشش نیستند و نمی‌توانند در هنگام کار پوشش مناسب را داشته باشد.

نیترید آلیاژ آلومینیوم-تیتانیوم[ویرایش]

یکی دیگر از پوششهایی است که به طور معمول از آن استفاده می‌شود. این ماده مزیت بسیار بالایی نسبت به نیترید تیتانیوم دارد و می‌تواند عمر کارکرد مته را ۵ بار و بیشتر افزایش دهد.

نیترید آلیاژ کربن و تیتانیم[ویرایش]

یکی از دیگر موادی است که برای پوشش کاری استفاده می‌شود و مزیت‌های بیشتری نسبت به نیترید تیتانیوم دارد.

پودر کربن[ویرایش]

اغلب برای مواد ساینده استفاده می‌شود از این ماده برای برش موادی از قبیل کاشی، سنگ و مواد خیلی سخت استفاده می‌شود. برای از بین بردن اکثر دمای تولید شده توسط مته در هنگام کار از آب برای خنک کردن مته و جلوگیری از خراب شدن آن استفاده می‌شود.

نیترید زیرکونیوم[ویرایش]

یکی از موادی است که برای پوشش مته‌ها برای برخی ابزارهای صنعتی به کار می‌رود.

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

[۲]

[۲]