پیچ‌گوشتی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
پیچ‌گوشتی
Screw Driver display.jpg
یک پیچ‌گوشتی ساده
نام‌های دیگرپیچ‌چرخان
دسته‌بندیابزار دستی
ابزارهای مرتبطآچار آلن
آچار

پیچ‌گوشتی یا پیچ‌چرخان یا پیچ‌گشتی[۱] وسیله‌ای است که با استفاده از خاصیت اهرمی و گشتاوری، در باز و بسته کردن انواع پیچ کاربرد دارد.[۲] اولین پیچ‌گوشتی که دارای دسته برای در دست گرفتن بود در سال‌های پس از ۱۸۰۰ میلادی اختراع شد.[۳]

از اندازه‌های مختلف این وسیله، بسته به محل و نوع پیچ استفاده می‌شود.

پیچ‌گوشتیِ دستی از دو قسمت اصلیِ دسته و میله منتهی به نوک تشکیل می‌شود. در پیچ‌گوشتی‌های دستی، دسته معمولاً به شکل و اندازه‌ای است که به‌راحتی در دست جای گیرد. نوک در پیچ‌گوشتی در انواع مختلف ازقبیل تخت یا پهن (دوسو)، چهارسو، شش‌سو، مربعی و… در راستای امتداد دسته وجود دارد.

نوع برقی آن به پیچ‌گوشتی برقی معروف است که سرهای این پیچ‌گوشتی را می‌توان تعویض کرد و میزان کاربریِ آن را افزایش داد.

ریشهٔ واژهٔ «پیچ‌گوشتی» هنوز به‌درستی دانسته نیست؛ یعنی منشأ ریشه‌شناختیِ جزء دوم (گوشتی)، نامشخص است. اینکه تحریف‌شدهٔ «پیچ‌گَشتی» باشد، در حد حدس و گمان است.

قطر پیچ‌گوشتی های چهارسو فیلیپسی Phillips[ویرایش]

ابعاد پیچ‌گوشتی های چهارسو یا انواع پیچ‌گوشتی های چهارسو بر اساس شماره پیچ‌گوشتی


PH0000 = 1.5mm

PH000 = 2mm

PH00 = 2.5mm

PH0 = 3mm

PH1 = 4.5mm

PH2 = 6mm

PH3 = 8mm

PH4 10mm

انواع پیچ‌گوشتی و پیچ‌های مربوط به آن‌ها[ویرایش]

نوع پیچ‌گوشتی شکل ظاهری نوک پیچ‌گوشتی پیچ مربوط به این نوع پیچ‌گوشتی شکل ظاهری پیچ توضیحات
پیچ‌گوشتی بُکس مثلث
Screw Head - TA.svg
پیچ سرمثلث
پیچ‌گوشتی بُکس مربع
Screw Head - Robertson.svg
پیچ سرمربع این نوع از پیچ‌ها را نباید با پیچ رابرتسون که قسمت نری و مادگی پیچ و پیچ‌گوشتی در آن متفاوت است اشتباه گرفت.
پیچ‌گوشتی چهارپر پیچ چهارسوی بزرگ
پیچ‌گوشتی مشتی دوسو پیچ دوسو
Screw Head - Slotted.svg
پیچ‌گوشتی‌های مشتی دارای میلهٔ کوتاه‌تر و دستهٔ قطورتری هستند.
پیچ‌گوشتی مشتی چهارسو پیچ چهارسو
Screw head - cross.svg
150pxپیچ‌های
چهارسو با توجه به نحوهٔ طراحی آن‌ها دسته‌بندی‌ها متفاوتی دارند. مثلاً پیچ فیلیپز به گونه‌ای طراحی شده‌است که هنگام واردشدن گشتاور بیش از حد، پیچ‌گوشتی از داخل پیچ خارج شود و به وسیله و نوک پیچ‌گوشتی آسیبی نرسد. در مقابل، پیچ‌های فریرسون برای اعمال گشتاور بالاتر مناسب‌ترند.
پیچ‌گوشتی چهارسو پیچ چهارسو
پیچ‌گوشتی دوسو پیچ دوسو
پیچ‌گوشتی مربع پیچ مربع
Screw Head - Robertson.svg
نمای نزدیک یک پیچ رابرتسون یا مربع
پیچ‌گوشتی مشتی چهارسو مربع پیچ چهارسو مربع
Screw Head - Quadrex.svg
این پیچ‌ها ترکیبی هستند از پیچ‌های فیلیپز و رابرتسون. برای باز و بسته کردن این پیچ‌ها می‌شود از ابزارهای مربوط به پیچ‌های فیلیپز یا رابرتسون استفاده کرد اما ابزار ویژه‌ای نیز برای آن‌ها وجود دارد که با افزایش سطح تماس امکان واردآوردن گشتاور بیشتر را فراهم می‌کند.[۴]
پیچ‌گوشتی بُکس شش‌بَر
Screw Head - Hex Socket.svg
پیچ سر شش‌بَر
پیچ‌گوشتی شش‌بَر زاویه‌دار پیچ شش‌بَر
Screw Head - Hex Socket.svg
چند نمونه پیچ شش‌بر
پیچ‌گوشتی خورشیدیِ سوراخ‌دار پیچ خورشیدیِ خاردار
Screw head - line female tamper.svg
پیچ‌گوشتی خورشیدی پیچ خورشیدی
Screw head - line female.svg

منابع[ویرایش]

  1. نجف‌زاده، داوود (۱۳۹۱). «ابزارشناسی». کارگاه مولد قدرت. شرکت انتشارات فنی ایران. ص. ص۲۳. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۳۸۹-۳۹۹-۶.
  2. «ابزارشناسی». کارگاه برق تأسیسات. شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران. ۱۳۸۵. شابک ۹۶۴۰۵۰۹۵۷۴. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازبینی= را بررسی کنید (کمک); پارامتر |تاریخ بازیابی= نیاز به وارد کردن |پیوند= دارد (کمک)
  3. Bellis, Mary (2010-01-01). "The Evolution of the Screw". About.com Money. Retrieved 2016-03-21.
  4. "McMaster-Carr catalog" (116th ed.). McMaster-Carr: 2806. Retrieved 2010-06-11.
  • حیدری، محمد؛ عرب‌پوریان، فریدون؛ قیطرانی، فریدون؛ مطیع بیرجندی، علی‌اکبر (۱۳۸۵). «آشنایی با ابزار و تجهیزات مورد نیاز در تعمیر وسایل حرارتی الکتریکی خانگی». تکنولوژی و کارگاه تعمیر لوازم خانگی. شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران. شابک ۹۶۴-۰۵-۱۲۶۵-۶.
  • Wikipedia contributors, "List of screw drives," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=List_of_screw_drives&oldid=500963176 (accessed July 12, 2012).