عادل‌شاه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
عادل شاه افشار
Coin of the Afsharid shah Adel Shah, struck at the Mashhad mint.jpg
سلطنت۱۱۶۰ تا ۱۱۶۱ ه‍.ق
تاج‌گذاری۲۷ جمادی‌الثانی ۱۱۶۰ ه‍.ق
پیشیننادر شاه
جانشینابراهیم شاه، شاهرخ شاه
درگذشته۲ جمادی‌الثانی ۱۱۶۲ ه‍.ق
مشهد
همسر(ان)کتایون
دودمانافشاریان
دین و مذهباسلام شیعه

عادل‌شاه افشار یا علیشاه، با نام اصلی علیقلی‌خان (د. ۱۱۲۷) دومین پادشاه دودمان افشاریه ایران و برادرزاده نادرشاه افشار بود. علیقلی‌خان پس از قتل نادر در قوچان، بیشتر فرزندان او، از جمله رضاقلی میرزا و نصرالله میرزا و تمامی زنانش را به قتل رساند و تنها شاهرخ میرزا، فرزند رضاقلی را زنده نگاه داشت. او در بیست و هفتم جمادی‌الثانی ۱۱۶۰ هجری در مشهد بر تخت سلطنت نشست، و از آن پس لقب علی‌شاه یا عادل‌شاه را عنوان خود ساخت.

زندگی

عادل‌شاه افشار که از ۱۱۲۶ تا ۱۱۲۷ خورشیدی به مدت یک سال پادشاهی کرد، جانشین نادرشاه افشار و فرزند ابراهیم‌خان ظهیرالدوله افشار، برادر نادر بود. او زمانی که به قدرت رسید ۲۴ ساله بود. پس از قتل نادر در اعلامیه‌ای که صادر کرد مسئولیت قتل نادر را بر عهده گرفت. او خزائن نادرشاه را از کلات به مشهد انتقال داد که در حدود پانزده کرور بود (هر کرور ۵۰۰ هزار تومان) و همه را به اطرافیان بخشید. در این زمان ابراهیم‌خان، برادر وی که در نواحی مرکزی، جنوبی و غربی حکومت می‌کرد، اعلام استقلال کرد و به کمک اصلان‌خان سردار آذربایجان برای سرکوبی برادرش حرکت کرد. دو برادر در فاصله میان سلطانیه و زنجان به هم رسیدند، در این نبرد عادل‌شاه شکست خورد، بسیاری از سپاهیانش به ابراهیم‌خان پیوسته و بقیه متفرق شدند. عادل‌شاه به تهران گریخت، اما توسط امیر اصلان‌خان دستگیر و به ابراهیم‌خان تحویل داده‌شد. ابراهیم‌خان سرانجام دستور به کور کردن عادل‌شاه داد.

گفته شده‌است که آقا محمدخان قاجار به دستور وی مقطوع‌النسل شده‌است.

منابع

  • عادل شاه افشار|تاریخ فا
  • سایکس، سرپرسی، تاریخ ایران (جلد دوم).
  • نادر شاه، بازتاب حماسه و فاجعه ملی، پناهی سمنانی، کتاب نمونه، چاپ چهارم، ۱۳۷۰
  • نظری به تاریخ بختیاری در عصر افشار، مهرزادسرداراکبری خرادآذر، ابوالفضل عباس، ۱۳۸۹

پیوند به بیرون

پادشاه پیشین:
نادر شاه
عادل شاه
شاهنشاه ایران

۱۷۴۷ – ۱۷۴۸

جانشین:
ابراهیم شاه