تخت طاووس (نادری)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
تخت طاووس
Shah Jahan on The Peacock Throne.jpg
شاه‌جهان روی تخت طاووس
جزئیات
کشور ایران
زمان ساخت ۱۷۳۸ میلادی به غنیمت درآمد
متعلق به شاه هند
جنس احتمالا از چوب
جواهرات مهم یاقوت، زمرد، مروارید، یاقوت کبود
عناصر دیگر سنگ‌های قیمتی

تخت‌طاووس در اصل نام تخت سلطنتی مرصعی بود که نادر شاه از هند به عنوان غنیمت جنگی با خود به ایران آورد. این تخت به دلیل وجود طرح دو طاووس پرگشوده که در پشت آن قرار داشت به این نام شهرت یافته بود.

پرهای زیبای این طاووس‌ها با جواهراتی چون: یاقوت، زمرد، مروارید، یاقوت کبود و سنگهای گران‌بهای دیگری تزیین شده بودند که در قرن ۱۷ میلادی(۱۱ هجری) برای شاه‌جهان پادشاه گورکانی هند ساخته شد.

سازنده‌این تخت نفیس محمدسعید لاهیجی معروف به سعیدای گیلانی و بی‌بدل‌خان٬ خوشنویس و هنرمند ایرانی بود.[۱]

شاه‌جهان از آن تخت در بارگاه عمومی خود در پایتختش دهلی هند استفاده می‌کرد و الماس بسیار گران قیمت و استثنایی کوه نور در آن کار گذاشته شده‌بود.

حمله نادرشاه[ویرایش]

شاه عالم لمیده بر تخت طاووس، نام اثری است منصوب به خیرالله، نقاش برجستهٔ دربار گورکانی که درآن شاه عالم دوم، پادشاه نابینای گورکانی را لمیده بر تخت طاووس به تصویر کشیده‌است.
این اثر اکنون در موزه ویکتوریا و آلبرت در لندن نگه‌داری می‌شود.

آخرین پادشاه امپراتوری مغول کبیر یا گورکانیان در هندوستان، محمد شاه گورکانی بود که از نادرشاه افشار شکست خورد. نادر، امپراتوری گورکانیان را در سال ۱۷۳۸ فتح کرد و در سال ۱۷۳۹ با تخت طاووس و غنایم بسیار با ارزش دیگری به سرزمین ایران بازگشت.

از آن پس آوردن نام تخت طاووس نه تنها خود تخت، بلکه شاهنشاهی ایران را در اذهان زنده می‌کرد. در جریان نا آرامی‌های پس از قتل نادر شاه افشار در سال ۱۷۴۷ این تخت توسط گردان خراسان تخریب وجواهرات آن به یغما برده شد. [۲]

پس از آن در دوران فتحعلی‌شاه قاجار تخت جدیدی با نام تخت طاووس ساخته شد.[۳]

منابع[ویرایش]

  1. فضایلی، حبیب‌الله. اطلس خط. انتشارات مشعل اصفهان. چاپ دوم، اصفهان۱۳۶۲ش ص ۵۰۸-۵۰۹
  2. راهنمای بازدید خزانه جواهرات ملی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی، ۱۳۸۰
  3. اطلاعات عمومی. عنایت الله شکیبا پور. کتابفروشی اشراقی