سهرو فیروزان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
روستای سهروفیروزان
اطلاعات کلی
کشور ایران
استاناصفهان
شهرستانفلاورجان
بخشپیربکران
دهستانسهروفیروزان
نام محلیسهروفیروزان
نام‌های دیگرپیروزان در افسانه ها و اساطیر ایران باستان و سهرفیروزان از دوران ساسانیان تا کنون
نام‌های قدیمیسهرفیروزان در دوران پیش از ساسانیان
مردم
جمعیت۳۹۸۳نفر
جغرافیای طبیعی
مساحت۹۱۳۶٫۹
ارتفاع از سطح دریا۱۶۴۵٫۴
اطلاعات روستایی
ره‌آوردمیوه به، برنج، غلات، سیب زمینی، پیاز،هویج،کلم، زردآلو

سهروفیروزان قبل از اسلام[ویرایش]

توجه به واژه سهر و اسطوره فریدون و بنای این شهر توسط کیومرث که در اساطیر ایران با عنوان نخستین شاه ایران باستان از وی یاد می شود، دلیلی بر قدمت این دیار است اما در دوره ساسانیان [۳]به دلیل وجود آثار و مدارک بیشتر و یافتن سکه‌های متعلق به این دوره در گوشه و کنار روستای سهروفیروزان و همچنین کشف آثاری در دوره حاکمیت ضل السلطان بر اصفهان در سهروفیروزان و تصرف آن توسط این فرد منفور و نیز دیگر آثار به دست آمده طی حفاری کانال آبرسانی در دوره پهلوی و وجود آثار باقیمانده از پیشینیان که اساس ساسانی داشته همچون قلعه گبری که هم نامش و هم وجودش متعلق به این دوره است و نیز آثار متعلق به یهودیان مانند کنیسه سارابت آشر در پیربکران ۳ کیلومتری این مکان و اخبارهایی که ابن رسته و حمزه اصفهانی دال بر تقسیم آب زاینده رود توسط اردشیر بابکان آورده‌اند نشانه ای از موجودیت این مکان در هزاره قبل از اسلام است. این که مورخانی چون ابن رسته و حمزه اصفهانی و فرخی در اخبار قبل از اسلام خود نام پادشاهان ساسانی را چون شاهپور و بهرام گور ملازم با نام شهر پیروزان آورده‌اند و البته کنار النجان، پیروزان از موقعیت ویژه ای برخوردار بوده‌است که مدارکی از جمله نقشه‌های شماره ۱۷۰۰ و ۱۷۰۱ مؤسسه سحاب که سهروفیروزان را در کنار جی- سپاهان- اصفهان از مهمترین شهرهای آن زمان آورده و همچنین خبر وارده در روزنامه کیهان روز دوشنبه ۱۷ دی ماه سال ۱۳۵۲ شمسی که خبر از کشف شهر تاریخی پیروزان در جریان حفاری‌های احداث کانال آبرسانی را می‌دهد.

در مورد گنجینه‌های تاریخی فیروزان نوشته ایی موجود است که می‌گوید:

در محل ما گنجی آمد پدید که این خبر به ظل السلطان رسید. چون بشنود خبر را با سواران خود تاخت تا به سر گنج رسیدندی. گفتا کسی را نباید بدید و ما نتوانستیم که زبان باز کنیم. دید هفت خمره خسروی بر بسته با یک زنجیر طلای قوی، درآورد گنج را و روی ارابه ببست و راه اصفهان را برگزید و کسی را نبود قدرت که اعتراض کنیم. چون این خبر به شاه مملکت (ناصر الدین شاه) رسید، گفتا چه شد گنج؟ به تهران گسیل دار آنرا یا که نیمی از آن را به دربار به سبب حق ما بفرست و اینجا ظل السلطان گفتا سراغی از گنج مگیر اعلیحضرت که اینها هست شایعات جدید. گنج پیدا کن اسمش بوده حبیب (کسی که گنج را یافته نامش حبیب بوده) بردش ظل السلطان او را و دیگر کسی وی را ندید (کسی هرگز یابنده گنج را پس از آنگه ظل السلطان او را برد ندید) و سهروفیروزان آه از دل کشید.

سفرنامه ابن بطوطه[ویرایش]

از شوشتر به سوی اشترکان (واقع در نزدیکی اصفهان) سپس به «فیروزان» (فیروزان که اکنون با نام سهروفیروزان شناخته می‌شود) در هفت فرسنگی اصفهان و بعد از نماز عصر بود که به این شهر رسیدم و مردم برای تشییع جنازه ای به بیرون آمده بودند و از پیش و پس مشعلها افروخته بودند و گوشه ای دیگر شیپورها می‌زدند مغنیان آوازهای طرب‌انگیز می‌خواندند. ما از کار آنان در شگفت شدیم و یک شب در آنجا ماندیم؛ و بعداً به «نَبلان» رفته، و به سیر خود ادامه داده تا به (اصفهان) یا «أصبهان» که به گفته او از عراق عجم) است رسیده، و راجع به اصفهان می‌گوید از شهرهای بزرگ و خوب است، جز این که بخش عمده آن به سبب آشوبی که میان اهل سنت و شیعه، و به تعبیر او (روافض) واقع شده خراب گردیده و هنوز هم جنگ بین آن‌ها ادامه دارد[۴]

پل بابا محمود سهرفیروزان[ویرایش]

پل بابا محمود سهرفیروزان مربوط به قرن هفتم، دوران مغول ساخته به دست بابا محمود سهرفیروزانی است در شهرستان فلاورجان، منطقه پیربکران واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۴۵ با شمارهٔ ثبت ۶۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

این پل تاریخی که در بین پل های قدیمی استان اصفهان از قدمت بیشتری برخوردار است، ساخته شده در دوره ایلخانان مغول (عهد سلطان محمد خدابنده الجایتو) توسط یکی از اهالی، مشاهیر، بزرگان شهر و حاکم لنجانات و از مشاوران الجایتو یعنی بابامحمود سهرفیروزانی در سال 704 هجری قمری است که این بنای تاریخی که قدمتی بالغ بر 750 سال دارد.

امامزاده شاه ابوالقاسم[ویرایش]

حضرت امامزاده شاه ابوالقاسم علی بن زید بن حسن بن جعفر بن محمد السلیق بن عبدالله بن محمد بن حسن بن الحسن بن الحسین الاصغر بن علی بن الحسین (ع) در استان اصفهان، نقیب اصفهان بوده و در سال 418 هجری وفات یافته و در دهستان سهرفیروزان دفن گردیده است که زیارتگاه اهالی محل است و از جاهای دور و نزدیک نیز برای زیارت به این مکان آمده و نذورات خود را در جوار آن اداء میکنند


بنای امامزاده در انتهای شهرقدیم فیروزان و در نزدیکی رودخانه زاینده رود قرار دارد و ساختمان امامزاده از خشت خام و گل رس ساخته شده و در دوره های دیگر بخش هایی به آن اضافه گردیده و بعضاً نمای آجری دارد و گنبد امامزاده هرمی شکل و هشت ضلعی با ساق هشت گوش است که در مجموع نوع معماری امامزاده ایلخانی است.

حمام تاریخی سهرفیروزان[ویرایش]

حمام سهر مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان فلاورجان، دهستان سهروفیروزان، روستای سهروفیروزان، محله سهر واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۳ خرداد ۱۳۸۶ با شمارهٔ ثبت ۱۹۲۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

اکنون حمام تاریخی سهر به عنوان اولین خانه صنایع دستی و میراث گردشگری شهرستان فلاورجان در سال 1397 انتخاب شد و در سال 1398 مورد مرمت و بازسازی قرار گرفت

برج کبوتر سهرفیروزان[ویرایش]

برج کبوتر سهروفیروزان مشهور به برج کبوتر ملاباشی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان فلاورجان، دهستان سهروفیروزان، روستای سهروفیروزان واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۰ اسفند ۱۳۸۵ با شمارهٔ ثبت ۱۸۱۰۸ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

برج کبوتر خانه و باغ میوه ملاباشی از نامداران و بزرگان سهرفیروزان در دوران قاجار بوده است که اکنون این میراث در بخش مرکزی سهرفیروزان موجود میباشد.

حیات وحش[ویرایش]

وجود ۵ تا ۶ برج کبوتر خانه کوچک و بزرگ با هزاران کبوتر که روزگاری قادر بوده بخشی از کود مورد نیاز مزارع مثمر سهرفیروزان را نیز تأمین کنند، اما اینک به جز یکی دو برج که آن هم غالباً غیرفعال می‌باشد و جنبه میراث تاریخی دارند و همچنین موقعیت طبیعی منطقه یعنی بیشه زارهای ساحل زاینده رود که محل زیست انواع پرندگان کوچک و بزرگ چون کبوتر خانگی، صحرایی، گنجشک، کلاغ، بط، لک لک، بلبل، قناری، پرستو، آلوباغی و سار و... می‌باشد؛ و نیز از حیوانات وحشی آن می‌توان از روباه، گرگ، شغال و خرگوش نام برد و از خزندگان، بیشترین تعداد مربوط به مار مارمولک و آفتاب‌پرست است، مجموعه وحوش سهروفیروزان را شامل می‌شود.

آثار تاریخی مشهور سهرفیروزان[ویرایش]

این روستا دارای ۳۰ اثر تاریخی و ۶ اثر ثبت شده در فهرست آثار ملی ایران دارد که مشهور ترین این آثار عبارتند از:

۱- پل بابامحمود تاریخ ثبت ۱۳۴۵/۱۲/۲۵ شماره ثبت ۶۳۴،

۲- حمام سهر تاریخ ثبت ۱۳۸۶/۰۳/۱۳ شماره ثبت ۱۹۲۱۶،

۳- حمام فیروزان تاریخ ثبت ۱۳۸۷/۰۹/۱۸ شماره ثبت ۲۳۹۱۵

۴- برج کبوتر باغ ملا باشی تاریخ ثبت ۱۳۸۵/۱۲/۲۰ شماره ثبت ۱۸۱۰۸،

۵- بقعه امامزاده شاه ابوالقاسم (ع) تاریخ ثبت ۱۳۵۶/۰۳/۱۶ شماره ثبت ۷۵۶،

۶- مسجد بابا محمود

7- مقبره بابا محمود سهرفیروزانی

8- مقبره بابا شیخ احمد

9- مقبره بابا هودالدین از شاگردان امام صادق(ع)

9- مسجد ملائکه (حاج مطلب)

10- قلعه تاریخی کوشک

11- امامزاده زکیه و رقیه خاتون

12- خانه تاریخی حاج محمود وکیلی

13- دو عدد شیر سنگی نام برد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. علیان، علی (۱۳۸۴). سهروفیروزان در گذر تاریخ. غزل. شابک ۹۶۴-۶۷۳۳-۹۹-۹.
  2. هدایت، صادق (۱۳۱۱). صفهان نصف جهان.
  3. سامی، علی (۱۳۹۳). کتاب تمدن ساسانی. سمت. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۵۳۰-۳۳۲-۵.
  4. ابن بطوطه (۱۳۷۶). سفرنامه ابن بطوطه. آگاه: محمدعلی موحد.

منابع[ویرایش]

  • کانال رسمی شهر تاریخی سهرفیروزان
  • کتاب سهرفیروزان در گذر تاریخ، علی علیان