زبان کارلیایی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
زبان کارلیایی
karjal
kariela
karjala
زبان بومی در: روسیه، فنلاند
منطقه جمهوری کارلیا، استان تور
قومیت کارلیایی ها
تعداد گویشوران
۳۵٬۰۰۰  (بدون تاریخ)[۱]
اورالی
الفبای لاتین (الفبای کارلیایی)
وضعیت رسمی
زبان اقلیت
شناخته‌شده در
کدهای زبان
ایزو ۶۳۹-۲ krl
ایزو ۶۳۹-۳ krl
گلاتولوگ kare1335[۴]
Idioma carelio.png
این نوشتار شامل نمادهای آوایی آی‌پی‌ای است. بدون پشتیبانی مناسب تفسیر، ممکن است علامت‌های سوال، جعبه یا دیگر نمادها را جای نویسه‌های یونی‌کد ببینید.

زبان کارلیایی (انگلیسی: Karelian language) نوعی زبان فینیک است که به طور عمده در جمهوری کارلیای روسیه رواج دارد. از دید زبان شناسانه، این زبان ارتباط نزدیکی با آن دسته از گویش‌های زبان فنلاندی دارد که در شرق فنلاند رایج هستند. برخی زبان شناسان فنلاندی حتی گاه این زبان را به عنوان گویشی از زبان فنلاندی گروه بندی می‌کنند. زبان کارلیایی را نباید با گویش‌های جنوب شرقی فنلاند که گاه در فنلاند از آن‌ها با عنوان کاریالا ایسمورتیت (گویش‌های کارلیایی) خوانده می‌شوند اشتباه گرفت. زبان استاندارد کارلیایی وجود ندارد و از این رو هر نویسنده بر پایه گویش خود به این زبان می‌نویسد. اشکال نوشتاری گوناگونی به این زبان پدید آمده‌اند، از جمله: کارلیایی شمالی, کارلیایی اولونتس (Olonets Karelian), کارلیایی تور (Tver Karelian) و لود (Lude). همه این اشکال نوشتاری به جز کارلیایی تور با حروف لاتین و طبق الفبای کارلیایی نوشته می‌شوند. در گذشته از حروف سیریلیک برای نوشتن استفاده می‌شد.

طبقه‌بندی[ویرایش]

زبان کارلیایی به شاخه فینیک از خانواده زبان‌های اورالی تعلق دارد و ارتباط نزدیکی با زبان فنلاندی دارد. به جز زبان‌های فنلاندی و کارلیایی، زبان‌های استونیایی و دیگر زبان‌های فرعی رایج در حوزه دریای بالتیک نیز در زیرشاخه زبان‌های فینیک قرار می‌گیرند.

توزیع جغرافیایی[ویرایش]

زبان کارلیایی به وسیله ۱۰۰۰۰۰ نفر که عمدتاً در جمهوری کارلیای روسیه زندگی می‌کنند تکلم می‌شود. در فنلاند نیز حدود ۵۰۰۰ نفر به این زبان صحبت می‌کنند.

نقشه گویش‌های کارلیایی
کارلیایی تور در سال ۱۹۳۰, الفبای لاتین
داستان‌های عمو رموس با الفبای سیریلیک در ۱۹۳۹

منابع[ویرایش]

  1. زبان کارلیایی در اتنولوگ (ویرایش ۱۷ام، ۲۰۱۳)
  2. Change in the regulation by the president of Finland about European Charter for Regional or Minority Languages, 27.11.2009 (in Finnish)
  3. Законодательные акты: О государственной поддержке карельского, вепсского и финского языков в Республике Карелия
  4. Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2013). "کارلیایی". Glottolog 2.2. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.

پیوند به بیرون[ویرایش]