رمضان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از رمضان در اسلام)
پرش به: ناوبری، جستجو
رمضان
رمضان
نام رسمی شهر رَمَضان
برپایی توسط مسلمانان
نوع عبادت اسلامی
مفهوم
  • خجسته‌ترین و بهترین ماه در اسلام
  • ثواب بیشتر اعمال نیک
  • ماه نزول قرآن (اعتقاد اسلامی)
تاریخ ماه رمضان
جشن‌ها
مراسم روزه‌داری، شب زنده‌داری، خواندن قرآن
مربوط به عید فطر، شب قدر
برای دیدن ماه قمری، رمضان (ماه تقویم) را ببینید.

رمضان یک مناسبت مذهبی است که در طول نهمین ماه قمری، ماه رمضان، رخ می‌دهد. مسلمانان معتقدند قرآن در این ماه بر پیامبر اسلام فرود آمده‌است. در قرآن، مستقیماً به کسانی که ایمان آورده‌اند دستور داده شده که در این ماه روزه بگیرند.

خاستگاه رمضان[ویرایش]

واژهٔ رمضان[ویرایش]

رمضان واژه‌ای عربی است که از سه حرف اصلی «رم‌ض» ساخته‌شده‌است. الرمض به معنای سوختن (گرمای شدید، زمین سوزان، کوتاه‌بودن و جیره‌)است؛منظورازسوختن،سوزانده شدن گناهان دراین ماه مبارک می باشد. حال باید بیندیشیم چه راهکارهایی برای سوزاندن وبخشش گناهانمان لازم است؟

بزرگی رمضان[ویرایش]

این ماه به عنوان خجسته‌ترین و بهترین ماه در اسلام شناخته می‌شود. از این ماه به عنوان ماه میهمانی خدا نیز نامبرده می‌شود.


شب قدر شبی از شبهای ماه رمضان که مبارکترین شب سال میباشد، یکی از سوره های قرآن بنام سوره قدر به توصیف این شب پرداخته است ولی در قرآن کریم بطور صریح به شماره شب آن در ماه رمضان اشاره نشده است.

پرهیزهای رمضان[ویرایش]

نماز جماعت در مسجد کبود، مزارشریف

روزه[ویرایش]

نوشتار اصلی: روزه (اسلام)

مهمترین پرهیز این ماه روزه داری، است. روزه داران ازاذان صبح تااذان مغرب از خوردن وآشامیدن خودداری می‌کنند و سعی می‌کنند با کنترل خواسته‌های خود تزکیه نفس را تمرین و ملکه نفس کنند. نحوه روزه داری در قرآن کریم طی آیه های 183 الی 188 سوره مبارکه بقره اشاره شده است.

تلاوت قرآن کریم[ویرایش]

مسلمانان معتقدند که در ماه مبارک رمضان سزاواراست، قرآن کریم را(بااخلاص وحضورقلب)تلاوت کنند.

روایات در باب ثواب قرائت قرآن در این ماه[ویرایش]

روایت اول: در کتاب بحارالانوار از جعفرصادق از پیامبر اسلام روایت کرده است که گفته است: «ماه رمضان ماه خدای عزوجل می‌باشد، و آن ماهی است که خداوند کارهای نیک را در آن دو چندان کند و بدی‌ها را در آن محو سازد، ماه برکت، و ماه انابة و بازگشت، و ماه توبه و ماه آمرزش و ماه آزادی از آتش دوزخ، و کامیاب شدن به بهشت است. هان که در این ماه از هر حرامی خودداری کنید، و تلاوت قرآن را زیاد کنید؛ و حاجات خود را بخواهید، و به یاد پروردگارتان سرگرم باشید، و ماه رمضان نزد شما نباید همانند ماه‌های دیگر باشد، چرا که برای این ماه در پیشگاه خداوند حرمت و برتری بر دیگر ماه‎ها است، و نباید در ماه رمضان روز روزه شما مانند روز غیر روزه شما باشد.»[پانویس ۱]


جلسه ختم قرآن در اهواز

روایت دوم: و از امام هشتم شیعیان روایت کرده که گفته است: «نیکی‌ها در ماه رمضان پذیرفته، و بدیها در آن آمرزیده است، کسی که در ماه رمضان آیه‌ای از کتاب خداوند بخواند همانند کسی است که در ماههای دیگر قرآن را ختم کرده و کسی که در این ماه در روی برادر ایمانی خود بخندد (و او را خوشحال کند) در روز قیامت او را دیدار نکند جز آنکه در روی او بخندد (و او را خوشحال کند) و به بهشت مژده‌اش دهد، و کسی که در این ماه به مؤمنی کمک می‌کند، خدای تعالی در هنگام عبور بر صراط کمکش کند در آن روزی که گام‌ها بلغزد، و کسی که خشمش را در این ماه نگهدارد خداوند خشمش را در روز قیامت از او باز دارد؛ و کسی که درمانده اندوهگینی را دستگیری و نجات دهد، خداوند در روز قیامت او را از هراس بزرگ آن روز در امان دارد، و کسی که ستمدیده‌ای را در این ماه یاری کند، خدایش در دنیا بر دشمنانش یاری دهد، و در روز قیامت نیز هنگام حساب و در کنار میزان یاریش کند. ماه رمضان ماه برکت، ماه رحمت، ماه مغفرت، ماه توبه و ماه انابه و بازگشت به درگاه الهی است، کسی که در ماه رمضان آمرزیده نشود در چه ماهی می‌خواهد آمرزیده شود؟ از خدا بخواهید در این ماه روزه‌تان را بپذیرد، و آخرین سال عمر شما قرار ندهد، و توفیق اطاعت خود را به شما دهد، و از نافرمانیش شما را نگهدارد، که براستی خداوند بهترین کسی است که از او درخواست کنند.»[پانویس ۲]

روایت سوم: شیخ صدوق در کتاب معانی الاخبار و آمالی به سندش از جعفر صادق روایت کرده که گفته است: «هر چیزی را بهاری است و بهار قرآن ماه رمضان است .»[پانویس ۳]

روایت چهارم: و از مجالس شیخ از جعفر صادق روایت شده که گفته است: «براستی که در کتاب خدا ماهها نزد خدا دوازده ماه است. روزی که خداوند آسمانها و زمین را آفرید، پس نور و روشنی ماهها ماه رمضان است، و قلب ماه رمضان شب قدر است، و قرآن در شب اول ماه رمضان نازل گشته، پس با قرآن از این ماه استقبال کن .»[پانویس ۴]

رمضان در قرآن[ویرایش]

شَهْرُ رَمَضَانَ اَلَّذِی أُنْزِلَ فِیهِ الْقُرْءَانُ هُدیً لِّلنَّاسِ وَبَیِّنَتٍ مِنَ الْهُدَی وَالْفُرْقَانِ فَمَنْ شَهِدَ مِنْکُمْ الْشَّهْرَ فَلْیَصُمْهُ وَمَنْ کَانَ مَرِیْضاً أَوْ عَلَی سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَیَّامٍ أُخَرَ یُرِیدُ اللَّهُ بِکُمُ الْیُسْرَ وَلاَ یُرِیدُ بِکُمُ الْعُسْرَ وَلِتُکْمِلُواْ الْعِدَّةَ وَلِتُکَبِّرُواْ اللَّهَ عَلَی مَا هَدَیکُمْ وَ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ. «سوره بقره آیه ۱۸۵»

ترجمه فارسی آیه: ماه رمضان، ماهی است که قرآن در آن نازل شده است. «و قرآن کتابی است که» هدایتگر مردم همراه با دلائل روشنِ هدایت و وسیله تشخیص حقّ از باطل است، پس هر کس از شما که این ماه را دریابد، باید روزه بگیرد؛ و آنکس که بیمار یا در سفر باشد، روزهای دیگری را به همان تعداد روزه بگیرد. خداوند برای شما آسانی می‌خواهد و برای شما دشواری نمی‌خواهد «این قضای روزه» برای آن است که شماره مقرّر روزها را تکمیل کنید وخدارا بر اینکه شما را هدایت کرده، به بزرگی یاد کنید، باشد که شکرگزار گردید.

رمضان در احادیث[ویرایش]

رمضان و افزایش حسنات[ویرایش]

حدیثی در این زمینه از پیامبر اسلام:

ماه رمضان، ماه خداست و آن ماهی است که خداوند در آن حسنات را می‌افزاید و گناهان را پاک می‌کند و آن ماه برکت است.[پانویس ۵]

روزه خواری در رمضان[ویرایش]

حدیثی منقول از جعفرصادق در این باب:

هر کس یک روز ماه رمضان را (بدون عذر)، بخورد - روح ایمان از او جدا می‌شود.[پانویس ۶]

رمضان ماه خدا[ویرایش]

زولبیا و بامیه از شیرینی‌جات مخصوص ایرانیان است که در ماه رمضان تهیه می‌شود.

حدیث ذیل در این زمینه می‌باشد که از امام اول شیعیان علی بن ابیطالب منقول است:

رمضان ماه خدا و شعبان ماه رسول خدا و رجب ماه من است.[پانویس ۷]

رمضان ماه رحمت[ویرایش]

از پیامبر اسلام در این زمینه منقول است که:

رمضان ماهی است که ابتدایش رحمت است و میانه اش مغفرت و پایانش آزادی از آتش جهنم.[پانویس ۸]

فضیلت رمضان[ویرایش]

حدیثی از پیامبراکرم(ص) حول این موضوع:

درهای آسمان در اولین شب ماه رمضان گشوده می‌شود و تا آخرین شب آن بسته نخواهد شد.[پانویس ۹]

اهمیت رمضان[ویرایش]

حدیثی منقول از پیامبر اسلام دربارهٔ اهمیت رمضان:

اگر بنده «خدا» می‌دانست که در ماه رمضان چیست «چه برکتی وجود دارد» دوست می‌داشت که تمام سال، رمضان باشد.[پانویس ۱۰]

بهار قرآن[ویرایش]

از جعفر صادق منقول است که:

هرچیز بهاری دارد و بهار قرآن ماه رمضان است.[پانویس ۱۱]

تفاوت رمضان با دیگر ماه‌ها[ویرایش]

با رویت هلال ماه و آغاز ماه رمضان، مسلمانان روزه می‌گیرند

به گفته پیامبر اسلام خواندن یک آیه از قرآن در این ماه مانند یک ختم قرآن است. به گفته علی بن ابیطالب خواب روزه دار عبادت است، سکوتش تسبیح است، دعایش پذیرفته و عملش دوبرابر است. همین‌طور در اسلام از رمضان با عنوان «ماه خدا» یاد شده است. از دیگر مزایای این ماه نسبت به ماه‌های دیگر این است که پیامبر اسلام گفته است که در این ماه درهای جهنم به روی مردم بسته و درهای بهشت باز می‌شود. همین‌طور در روایاتی آمده است که در این ماه شیطان در عرش خداوند زندانیست و در روایاتی آمده است که در زنجیر گرفتار شده است. یکی از دلایل دیگری که ماه رمضان را بهبود بخشیده است نسبت به دیگر ماه‌ها نزول قرآن در این ماه است. یکی از علّت‌های دیگری که شیعیان علاقهٔ بیشتری نسبت به دیگر مسلمانان به این ماه دارند به این علت است که علی بن ابیطالب در این ماه به قتل رسیده است.

رویدادهای اسلامی در رمضان[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

پی‌نوشت‌ها[ویرایش]

  1. بحارالانوار، ج ۹۶، ص ۳۴۰–۳۴۱.
  2. همان.
  3. بحارالانوار، ج ۹۶، ص ۳۸۶.
  4. همان.
  5. بحارالأنوار، ج ۹۶، ص ۳۴۰، ح ۵.
  6. وسائل الشیعه، ج ۷ ص ۱۸۱، ح ۴ و ۵ _ من لا یحضره الفقیه ج ۲ ص ۷۳، ح ۹
  7. وسائل الشیعه، ج ۷ ص ۲۶۶، ح ۲۳
  8. بحار الانوار، ج ۹۳، ص ۳۴۲
  9. بحار الانوار، ج ۹۳، ص ۳۴۴
  10. بحار الانوار، ج ۹۳، ص ۳۴۶
  11. اصول کافی / ج۲ / «کتاب فضل القرآن» «باب نوادر» حدیث ۹ و ۱۰