ترجان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ترجان
اطلاعات کلی
کشور  ایران
استان کردستان
شهرستان سقز
بخش مرکزی
دهستان ترجان
نام محلی تورجان
ترجان بر ایران واقع شده‌است
ترجان
۳۶°۱۸′۵۹″ شمالی ۴۶°۰۰′۵۹″ شرقی / ۳۶.۳۱۶۴۳۱۶° شمالی ۴۶.۰۱۶۳۳۶۷° شرقی / 36.3164316; 46.0163367
مردم
جمعیت ۷۸۰ نفر
جملهٔ خوش‌آمد بر تابلوی ورودی روستا به روستای ترجان خوش آمدید
torjan
torjan
نمایی از روستای ترجان از دامنه کوه استاد مصطفی
تصویر پانوراما از روستای ترجان

ترجان (به کردی: تورجان، Turcan) روستایی از توابع بخش مرکزی در شهرستان سقز است که در استان کردستان ایران قرار دارد.[۱] دهستان ترجان (به همراه ۳۸ آبادی) تا قبل از تقسیمات سیاسی سال ۱۳۴۴ از توابع شهرستان بوکان بوده‌اند.[۲]

جمعیت[ویرایش]

این روستا در دهستان ترجان واقع شده و براساس سرشماری سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۷۸۰ نفر (۱۵۹ خانوار) بوده‌است.

ریشه نام روستا[ویرایش]

تورجان یا تُرجان مرکز بخشی است که معانی زیر را دارد: الف: از روی کلمات سانسکریت تور به معنی شجاع و پهلوان و در فرهنگ‌های فارسی نیز به همین معنی ترجمه شده است

ب: تورجان در اصل تورگان یا ترگان بوده، عربها که «گ» ندارند آنرا به حرف «ج» تبدیل کرده و به معنی مکان زندگی ترکان ترجمه کرده‌اند و تاریخچه این روستا بعد از حمله مغول یعنی اواخر قرن ۱۳ میلادی ساخته شده و تورجان یا تَرجن نام یکی از فرماندهان لشکر مغول بوده است.

نمایی از روستای ترجان در سال ۱۳۰۸

درباره روستا[ویرایش]

ترجان نام روستایی از توابع شهرستان سقز میباشدکه تقریبا در ۶۰ کیلومتری سقز فی ما بین سقز و بوکان قرار گرفته است.این روستا در دامنه کوه استاد مصطفی واقع گردیده و با ارتفاعات اطراف محصور شده است.
آب و هوای آن در بهار و تابستان معتدل و در زمستان سرد و خشک است.
علت نام گذاری ترجان این است که در زمان حمله مغول فرمانده ای داشته اند که اسمش تیرجان بوده است و نام روستای ترجان را از نام او برگرفته اند.
شغل مردم کشاورزی اغلب بصورت دیمی میباشدو تعدادی هم به زنبورداری مشغولند.
عدادی از مردم نیز در بخش خدمات و صنایع دستی اشتغال دارند. پیرامون روستا با اراضی زراعی دیم احاطه شده است. عمده‌ترین محصولات زراعی روستا، شامل گندم، جو، عدس، نخود و علوفه است و بادام، انگور و سیب نیز از محصولات باغی روستای ترجان به‌شمار می‌آیند. مراتع سرسبز و حاصلخیز اطراف روستا موجب رونق دامپروری شده است و مهم‌ترین محصولات دامی آن شامل گوشت، پشم و انواع فرآورده‌های لبنی مانند شیر، ماست، کره و پنیر می‌باشد.
مردم روستای ترجان به‌ویژه زنان در کنار فعالیت‌های زراعی و دامداری به تولید محصولات صنایع دستی بافتنی مانند چخورانک مرز (نوعی پارچه کرکی که از آن پوشاک مردانه تهیه می‌شود)، فرش، گلیم، جاجیم و جوراب می‌پردازند. تولید این گونه محصولات در فصول پاییز و زمستان رواج بیشتری دارد.
روستای کوهپایه‌ای ترجان، در یک شیب ملایم استقرار ...مشاهده کامل متن یافته و بافتی متمرکز دارد. رودخانۀ محلی ترجان در جهت شمالی ـ جنوبی جریان می‌یابد و از داخل روستا عبور می‌کند.
استقرار ترجان در قلمرو جغرافیایی شهر سقز که قدمتی طولانی دارد و آثار بجا مانده قلعۀ قه لاکون (قلعه کهن) و مسجد جامع روستا، مؤید این قدمت است.
مردم روستای ترجان به زبان کردی و گویش سورانی سخن می‌گویند، مسلمان و پیرو مذهب شافعی هستند.
چشم انداز باغ‌ها و ارتفاعات به‌خصوص در فصول بهار، تابستان و پاییز، از طراوت و زیبایی وصف ناپذیری سرشار می‌شود و هر بیننده‌ای را مجذوب می‌کند.
روستای ترجان در دامنه کوه استاد مصطفی واقع شده است. این کوه منبع و منشاء بسیاری از چشمه‌های دایمی و فصلی و همچنین رودخانه‌هایی است که به روستا سرازیر می‌شوند و طراوت و زیبایی خاصی به آن می‌بخشند. این کوه در فصل زمستان از برف پوشیده می‌شود و در فصول بهار و تابستان با ذوب‌شدن برف‌ها گسترۀ چشم نوازی از پوشش گیاهی را به نمایش می‌گذارد. سرسبزی و طراوت کوه استاد مصطفی همراه با رنگ‌های دل‌انگیز گل‌های خودرو، مناظر و چشم انداز‌های کم نظیری را به وجود می‌آورد.
رودخانۀ ترجان که از داخل روستا می‌گذرد، علاوه بر مشروب نمودن مزارع و باغات روستا جلوۀ خاصی بدان می‌بخشد. در حواشی این رودخانه، درختان بسیار بلند و زیبایی قد برافراشته‌‌اند و تفرجگاهی مناسب برای مردم روستا و گردشگران فراهم آورده‌اند.
در حاشیه رودخانه و نیز در داخل روستا، باغ‌های بسیار سرسبزی وجود دارد. این باغ‌ها به‌خصوص در فصول بهار و تابستان مکان مناسبی برای استراحت و گذران اوقات فراغت مردم روستا و گردشگران به‌شمار می‌آیند.
در روستای ترجان، بیش از بیست چشمه وجود دارد که از میان آن‌ها هشت چشمه به‌صورت دائمی می‌جوشد. آب آشامیدنی روستا از طریق چشمه‌های دائمی تأمین می‌شود. حواشی این چشمه‌ها در فصول بهار و تابستان بسیار سرسبز است و از گیاهان و گل‌های زیبا پوشیده می‌شود.
در مرکز ترجان قلعه ای وجود دارد که به نام محلی قلا کون یا قلعه کهن مشهور میباشد که گویا در زمانهای قدیم مردم از مناطق اطراف روستا‌های همجوار خاک را با گونی جمع کرده و با هر زحمتی که شده با خود می‌آورند و در مرکز ترجان روی هم میریزند تا به قلعه ای بزرگ تبدیل میشود که اکنون آن قلعه را به زبان محلی قلا کون مینامند و جوانان روستا و حتی مهمانانی که به ترجان می‌آیند جهت تفریح به بالای قلعه میروند و از بالای قلعه تمام روستا و مزارع اطراف قابل مشاهده است.
مسجد شیخ وسو توسط شخصی به همین نام (شیخ وسو ) ساخته شده است که طبق تحقیقات بعمل آمده از اهالی محل این مسجد قبلا خانقاه بوده که گویا شیخ وسو در این خانقاه دارای دراویشی نیز بوده است که با فوت شیخ وسو این خانقاه به مسجد تبدیل شده است که به نام مسجد شیخ وسو نام نهاده اند که شیخ وسو در روستای ترجان فوت کرده و در قبرستان ترجان تشیع شده است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

فهرست جمعیت شهر و روستاهای استان کردستان

منابع[ویرایش]

  1. «فهرست روستاهای شهرستان سقز». سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور. بازبینی‌شده در ٢ نوامبر ۲۰۱۲. 
  2. تاریخ و فرهنگ ادب مکریان. محمدی سقز، ١٣٦٤.