بیستون (کوهستان)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۴°۲۳′۲۳″ شمالی ۴۷°۲۵′۳۸″ شرقی / ۳۴.۳۸۹۸۱۳° شمالی ۴۷.۴۲۷۲۶۳° شرقی / 34.389813; 47.427263

بیستون
IMG 0390.JPG
مکان
مکان ۳۲ کیلومتری شرق شهر کرمانشاه
رشته‌کوه رشته‌کوه زاگرس

کوه بیستون یکی از قلل کوهستان پرآو کوهی در نزدیکی شهر بیستون و ۳۲ کیلومتری شرقی شهر کرمانشاه، در شهرستان هرسین[۱] واقع شده و سنگ‌نبشتهٔ بیستون بر روی آن قرار دارد. این سنگ‌نبشته که به فرمان داریوش بزرگ بر روی کوه به سه خط میخی اکدی، عیلامی و پارسی باستان نوشته شده مهم‌ترین اثر تاریخی به جا مانده در کوه بیستون است.

تا کنون ۲۸ اثر از آثار تاریخی کوه بیستون در فهرست آثار ملی و ۱۳ اثر همراه سنگ‌نبشته بیستون در ۸ ژوئیه ۲۰۰۵ به ثبت جهانی رسیده‌اند.[۱]

وجه تسمیه[ویرایش]

کوه بیستون در افسانه‌ها[ویرایش]

در منظومهٔ خسرو و شیرین اثر نظامی از مردی به نام فرهاد سخن به میان می‌آید که به شدت عاشق شیرین می‌شود. بر اساس این افسانهٔ منظوم، خسروپرویز (بیست و چهارمین پادشاه ساسانی و از نامدارترین شهریاران دودمان ساسانیان) که خود نیز شیفتهٔ شیرین بود به فرهاد دستور می‌دهد به کَندن کوه بیستون بپردازد و در صورت موفقیت کامل، می‌تواند با شیرین ازدواج کند. خسروپرویز بر این گمان بود که فرهاد هرگز نمی‌تواند کوه بیستون را به طور کامل از جای برکَنَد. پس از سال‌ها کوه‌کَنی و پیشرفت میزان زیادی از کار، خسرو از نگرانی موفقیت فرهاد به پیشنهاد پیران و خرمندان دربار پیکی را به بیستون می‌فرستد تا به فرهاد بگوید که شیرین مرده است. هنگامی ‌که پیک خسرو خبر دروغین مرگ شیرین را به فرهاد می‌رساند، او تیشه را بر زمین می‌زند و خود نیز بر خاک افتاده و جان می‌سپارد.[۲]

معنای نام بیستون[ویرایش]

نام بیستون از واژه بغستان به معنی جایگاه خدایان می‌آید.[۳].احتمالا نام باستانی آن باگاستانا(بغستان) بوده است.[۴]

کوه بیستون در گذر تاریخ[ویرایش]

پیش از تاریخ[ویرایش]

پیش از اسلام[ویرایش]

کوه بیستون در کنارهٔ یک راه باستانی پر رفت‌وآمد قرار داشته و این راه، مسیر محل عبور کاروان‌ها همچنین نظامیان از شهرهای بابل و بغداد به سوی کوه‌های زاگرس و اکباتان بوده است.[۱]

نگارخانه[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ابوالحسن باقری نسب. «کرمانشاه گهواره تمدن دارای بیشترین تنوع آثار تاریخی است»(فارسی)‎. خبرگزاری آفتاب، ۸ فروردین ۱۳۸8. بازبینی‌شده در ۱۰ اوت ۲۰۱۰. «روزنامه اطلاعات» 
  2. http://ganjoor.net/nezami/5ganj/khosro-shirin/sh60/
  3. «کرمانشاه»(فارسی)‎. سازمان میراث فرهنگی و صنایع گردشگری. بازبینی‌شده در ۲ اوت ۲۰۱۰. 
  4. ایران باستان به روایت موزه بریتانیا، جان کورتیس، ص 75