دوازده ایزد المپ‌نشین

دوازده ایزد المپ‌نشین یا المپ نشینان (به انگلیسی: Twelve Olympians)‏ در اساطیر یونان و روم، ۱۲ تن بودند که پس از سرنگونی تایتان‌ها در قله المپ به حکومت پرداختند.

مقر خدایان بزرگ و اصلی قله کوه المپ است. کوه المپ محل نبرد تایتان‌ها با المپ‌نشینان بود و بعدها هم به عنوان محل زندگی خدایان از آن نام برده شد. تمام المپ‌نشینان به نوعی با یکدیگر خویشاوندی داشتند و بنا به شرایط زمانه هر از گاهی یک یا چند تن از آنها بیشتر مورد توجه قرار می‌گرفت. برای مثال اگر در زندگی واقعی، همسر حاکم یا شخص قدرتمند منطقه از شخصیت قوی یا خانواده مهم‌تری بود، خدایان زن و به خصوص هرا که خدای مادر بود مورد توجه می‌گرفت؛ اگر جنگی در میان بود، معبد خدای جنگ بیشتر مورد توجه قرار می‌گرفت. از این قله مرتفع زئوس پادشاه خدایان فرامین خود را به سایر خدایان صادر می‌کند و ایزدان هر کدام خانه‌ای مخصوص خود دارند.

قلهٔ المپ مرتفع‌ترین قلهٔ یونان است، شعرا فکر می‌کردند این قله با آسمان تماس دارد.

خدایان اصلی به زبان رومی و یونانی از این قرار هستند:

• ژوپیتر, زئوس (شاه خدایان)
• نپتون, پوزئیدون (خدای دریاها)
• پلوتو, هستیا (ایزدبانوی تندرستی)
• مارس, آریس (خدای جنگ)
• وولکن, هفانیستوس (خدای آتش و آهن)
• مرکوری, هرمس (خدای سفر)
• فیبوس, آپولو (خدای روشنایی و موسیقی)
• یونو, هرا (همسر زئوس)
• مینروا, آتنا (ایزدبانوی عقل و خرد)
• دیانا, آرتمیس (ایزدبانوی شکار)
• ونوس, آفرودیته (ایزدبانوی عشق و زیبایی)
• سرس, دمتر (ایزدبانوی کشاورزی)

هستیا جای خود را به دیونیسوس داد تا در میان انسان‌ها زندگی کند. اگرچه هادس و پرسفون نیز از خدایان مهم هستند و بعضی مواقع جزو المپ نشینان به شمار می‌روند، هرچند هادس همواره در زیر زمین جای دارد و هیچ وقت از قلهٔ المپ بازدید نکرده است.

یونانیان می‌گویند وقتی بین سه خدای اصلی یعنی زئوس، پوزئیدون و هادس پشک انداختند آسمان‌ها به زئوس، زمین به پوزئیدون و دنیای زیر زمین به هادس رسید. این‌ها هر سه با هم برادرند و پسران کرونوس خدای کشت و زرع هستند. کرونوس در دیار هادس است و در غیاب وی، زئوس تواناترین ایزد به شمار می‌رود.

منابع

• کتاب دائره المعارف زرین
• دوازده ایزد المپ‌نشین اساطیر یونان