پروتاگوراس
| شناسنامه | ||
|---|---|---|
| نام کامل | پروتاگوراس | |
| حیطه | فلسفه غرب | |
| دوره | فلسفه دوران باستان | |
| مکتب | سوفسطائیگری | |
| زادروز | ||
| زادگاه | آبدرا، یونان | |
| تاریخ مرگ | ۴۲۰ پیش از میلاد | |
| محل مرگ | سیسیل، ایتالیا | |
پروتاگوراس،پروتاگور یا بروتاغور(به یونانی: Πρωταγόρας) فرزند مایاندریوس[۱]؛ نخستین و مهمترین فیلسوف سوفسطائی بود که در آبدرای یونان زاده شد و در حدود سال ۴۵۰ پیش از میلاد به شهرت رسید.[۲]
آراء [ویرایش]
پروتاگوراس شکّاکیّت نمایانی به امکان معرفت حقیقی ابراز میداشت.[۲] میگفت:«در برابر هر استدلالی، یک استدلال متقابل هم هست.»[۱]
او عقیده داشت «آدمی نمیتواند بداند آیا خدایان وجود دارند یا نه[۲]؛ زیرا عمر بشر کوتاه و مسئلهٔ خدایان مبهم و تاریک است.»[۳]
حقیقت مطلقی که شناساییپذیر باشد وجود ندارد؛ چرا که سرشت هرکس در داوریهایش تأثیر میگذارد.[۲] این سخن معنای گفتهٔ مشهور اوست که «انسان معیار همه چیز است. معیار هستی آن چه هست و این که چگونه است و معیار نیستی آن چه نیست و این که چگونه نیست.»[۳]
پروتاگوراس به جرم کفر به خدایان در آتن محاکمه شد و به مرگ محکوم گشت. گروهی از شاگردانش وسیلهٔ فرار او را فراهم کردند و او را از زندان رهایی دادند؛ او نیز با یک کشتی به جزیره سیسیل رفت و در آنجا درگذشت.[۳]
افلاطون، عقاید پروتاگوراس را مورد نقد قرار داد و دو رساله به نامهای تئت و پروتاگوراس در ردّشان نوشت؛ با این حال بسیاری معتقدند که افلاطون در این رسالهها افکار پروتاگوراس را تعمّدأ ساده نشان داده تا آموزههای او را نفی کند.[۳]
پانویس [ویرایش]
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ نگاهی به سوفسطائیان
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ رجینالد هالینگ دیل. «فصل هشتم:فلسفه یونانی». در تاریخ فلسفه غرب. ترجمهٔ عبدالحسین آذرنگ. تهران: انتشارات ققنوس، ۱۳۸۷. صفحه ۱۰۵.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ آنتونی گاتلیب. رویای خرد: تاریخ فلسفه غرب از یونان باستان تا رنسانس. ترجمهٔ لیلا سازگار. تهران: انتشارات ققنوس، ۱۳۸۳.
پیوند به بیرون [ویرایش]
|
||||||||||||||||||||||||||
