آرتمیس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
اساطیر یونان باستان
Diane de Versailles Leochares.jpg
آرتمیس
یونانی: Αρτεμις
جنسیت: مؤنث
پدر: زئوس
مادر: لتو
وابستگان: خواهر دوقلوی آپولون
در تروا: جلوگیری از یونانیان برای سفر دریایی به تروا
موضوع‌های اساطیر یونان باستان

آ ا ب پ ت ج چ خ د ر ز ژ س
ش ف ک گ ل م ن و ه ی

آرتمیس (به یونانی: Αρτεμις) در اساطیر یونان ایزدبانوی شکار، حیات وحش، بکارت، ماه و حاصلخیزی، دختر لتو و زئوس، و خواهر دوقلوی آپولون بود. آرتمیس یکی از الهه‌های باکره و مظهر پاکدامنی المپ به شمار می‌رفت. او قابل قیاس با دیانا در اساطیر روم باستان است. آرتمیس با هلال ماهی در بالای پیشانیش به تصویر کشیده می‌شد و بعضی اوقات او را با الهه ماه سلنه اشتباه می‌گرفتند. بر اساس روایات یافت شده توسط پوسانیاس، در آیسخولوس، آرتمیس فرزند دمتر بود و نه لتو، درحالی که با توجه به داستان‌های مصری او دختر دیونیسوس و ایزیس به شمار می‌رود و لتو تنها پرستار او بود.[۱] گوزن و زربین برای او مقدس بودند.

تولد[ویرایش]

بر طبق افسانه‌ها، آرتمیس یک روز زودتر از برادرش آپولون به دنیا آمده است. مادرش او را در جزیرهٔ اورتیگیا به دنیا آورد، سپس بلافاصله بعد از تولدش، او به مادرش برای عبور از تنگهٔ دلوس کمک کرد، جایی که او برادر دوقلویش آپولون را به دنیا آورد. این داستان شروعی برای نقش او به عنوان نگهبان کودکان و حامی زنان هنگام زایمان شد. آرتمیس همانند برادر دوقلوی خود آپولون که محافظ پسر بچه‌ها به شمار می‌رفت، مسئولیت محافظت از دختران کوچک تا سنین ازدواج آن‌ها را به عهده داشت و همچنین دارای موهبت شفابخشی بود. اما هردوی آن‌ها نیز موجبات مرگ ناگهانی و بیماری بودند، آرتمیس زنان و دختران و آپولون مردها و پسران را هدف قرار می‌داد. اما بر طبق روایات، پیکان‌های آرتمیس هنگام زایمان مرگی سریع را به ارمغان می‌آورد. او مظهر پاکدامنی بود و در سال‌های اولیه زندگی خود (احتمالاً سه سالگی) از پدرش، زئوس بزرگ درخواست کرد تا بکارت ابدی را به او اعطا کند. همچنین تمامی همراهان او باکره به حساب می‌آمدند. آرتمیس بسیار از عفت و طهارت خود محافظت می‌کرد، و مجازات‌های سنگینی برای هر مردی که اقدام به هر نوع بی‌احترامی نسبت به او می‌کرد در نظر می‌گرفت.[۲]

سرگرمی و کار اصلی آرتمیس، پرسه زدن به همراه حوری‌های خود در جنگل‌های کوهستانی و زمین‌های کشت نشده برای شکار شیر، پلنگ و گوزن بود. او به تیر و کمانی از جنس نقره که به وسیلهٔ هفائستوس و سیکلوپ‌ها ساخته شده، مجهز بود. حس استقلال طلبی و روحیه طبیعی او توسط همه الهه‌ها مورد قدردانی قرار نمی‌گرفت. آفرودیته الههٔ عشق و زیبایی هیچ کنترلی بر روی او نداشت به این دلیل که او هیچ علاقه‌ای به عشق نمی‌ورزید، و هرا ملکه خدایان نیز هنگامی که آرتمیس در جنگ تروآ طرف تروجان‌ها را گرفت، مجبور شد با او به مقابله بپردازد.[۳]

پرستش الهه شکار[ویرایش]

آرتمیس در اکثر شهرهای یونان مورد پرستش قرار می‌گرفت اما فقط به عنوان یک خدای ثانویه. اگرچه برای یونانیان ساکن آسیای صغیر (ترکیه امروزی)، او یک الوهیت برجسته بود. در افسوس یکی از شهرهای آسیای صغیر برای احترام به او معبد بزرگی به نام معبد آرتمیس بنا نهادند که به عنوان یکی از عجایب هفت‌گانه جهان نیز بوده‌است.[۴] اما در شهر افسوس او عمدتاً به عنوان ایزدبانوی باروری پرستش می‌شد. شکل تندیس آرتمیس در افسوس تا حد زیادی با سرزمین‌های دیگر واقع در یونان متفاوت است به گونه‌ای که او همیشه به عنوان یک زن شکارچی همراه با تیر و کمان خود به تصویر کشیده می‌شده است، اما در افسوس او را به سبک شرقی نشان داده‌اند.[۵]

پانویس[ویرایش]

  1. آرتمیس در اساطیر یونان. بازدید در ۸ نوامبر ۲۰۱۴
  2. الهه آرتمیس - وب‌گاه theoi.com
  3. آرتمیس الهه یونانی - وب‌گاه راهنمای الهه‌ها
  4. وب‌گاه به ترکیه سفر کنید (سفارت ترکیه در تهران)
  5. آرتمیس وب‌گاه پنتان نوشته Ron Leadbetter - بازبینی در ۱ آوریل ۲۰۱۳

جستارهای وابسته[ویرایش]