لاله واژگون
| لاله واژگون | |
|---|---|
 |
|
| طبقهبندی علمی | |
| فرمانرو: | گیاهان |
| (طبقهبندینشده): | نهاندانگان[۱] |
| (طبقهبندینشده): | تکلپهایها |
| راسته: | راسته سوسن[۲] |
| تیره: | سوسنیان[۳] |
| سرده: | Fritillaria |
| گونه: | F. imperialis |
| نام علمی | |
| Fritillaria imperialis L. |
|
لاله واژگون (Fritillaria imperialis) گیاهی است بومی منطقه گستردهای از آناتولی، فلات ایران و کوهپایههای هیمالیا. آن را گُل اَشک، اشک مریم، تاج قیصر نیز نامیدهاند زیرا مقداری شبنم در بین این گلها جمع میشود و سپس از گل به پائین میچکد.
عمر این گیاه بسیار کوتاه است. گلدهی آن از اوایل اردیبهشت آغاز میشود و در فصل بارش پایان مییابد. لاله واژگون از گیاهان علفی پیازدار و چندسالهاست که تاکنون ۱۵ گونه آن در ایران شناسایی شدهاست. گونه زرد کمرنگ متمایل به لیمویی این گلها موسوم به لاله گرگانی بین ۵۰ تا ۸۰ سانتیمتر ارتفاع دارد.[۴]
پیاز این گیاه به علت وجود موادی موسوم به آلکالوئیدهای ایمپریسین و فرتیسین مسکن درد است.[۵]
تاکنون شصت گونه از از این گیاه شناخته شدهاست. پیاز آن به صورت یک غده متورم، گوشتدار بوده و دارای مقدار زیادی نشاسته و چندین عامل دارویی است و چون تازه باشد سمی بوده و قابل خوردن نیست، ولی در چین سمیت آن را گرفته و در آشپزی از آن استفاده میکنند.[۶]
محتویات |
[ویرایش] در اسطورهها
لاله واژگون یا لاله نگونسار، در نقش سرستونهای ساسانیها هم در موزه تاق بستان در کنار نقش پادشاه ساسانی دیده میشود. گویند این گل در آن زمان که گلوی سیاووش با تیغ تیز گرسیوز آشنا میشد، شاهد ماجرا بود. از پس آن اندوه، گلگونه رخ، سر به زیر افکند تا آرام آرام اشک بریزد بر بیگناهی سیاوش.[ذکر ماخذ شعر]
| چو سرو سیاوش نگونسار دید | سراپرده دشت خونسار دید | |
| بیفکند سر را ز انده نگون | بشد زان سپس لاله واژگون |
[ویرایش] در ایران
دشت لالههای واژگون در استان چهارمحال و بختیاری مشهورترین دشت لاله ایران است که در اواخر فروردین و اوایل اردیبهشت به گل مینشیند. گونهای از لاله واژگون که در این دشت میروید بسیار نادر است و در یک اثر طبیعی ملی به شمار میآید. دشت لاله های واژگون فریدون شهر نیز، دیگر دشت لاله ایران است. از مناطق دیگر در ایران در غرب استان اصفهان، شهر خوانسار و منطقه بوئین میاندشت است که لاله های زیادی دارد.
[ویرایش] نگارخانه
Image
- دشتهای لاله واژگون اطراف بوئین میاندشت غرب استان اصفهان06052011803.jpg|دشتهای لاله واژگون اطراف بوئین میاندشت غرب استان اصفهان.
-
نوع نادر لاله واژگون در دشت لاله ایران.
-
لاله واژگون از گونه لاله گرگانی در شهر لیوواردن هلند
-
لاله واژگون در کتاب گیاهان بریتانیا[۷]، نوشتهٔ جان ادواردز، ۱۷۶۹.
-
دشتهای لاله واژگون اطراف بوئین میاندشت غرب استان اصفهان.
[ویرایش] منابع و پانویسها
- ↑ Angiosperms
- ↑ Liliales
- ↑ Liliaceae
- ↑ خبرگزاری میراث فرهنگی، بازدید: آوریل ۲۰۰۹.
- ↑ روزنامه آفتاب یزد، بازدید: آوریل ۲۰۰۹.
- ↑ گوناگون، بازدید: آوریل ۲۰۰۹.
- ↑ The British Herbal
 |
در ویکیانبار منابعی در رابطه با لاله واژگون موجود است. |
