جیرنده

جیرنده جیریندیه
جیرنده °۴۹٫۸۰۱شرقی °۳۶٫۶۹۵شمالی / ۴۹٫۸۰۱;۳۶٫۶۹۵ جیرنده،jirandeh
اطلاعات کلی
کشور	ایران
استان	گیلان
شهرستان	رودبار
بخش	بخش عمارلو
مردم
زبان‌ گفتاری	تاتی، فارسی
مذهب	شیعه
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا	1800 متر
اطلاعات شهری
پیش‌شماره تلفنی	0132692
وبگاه	http://jirande.mihanblog.com
تابلوی خوش‌آمد به شهر
به شهر شکوفه‌های گردو خوش آمدید.

شهر جیرنده مرکز بخش عمارلو، شهرستان رودبار، استان گیلان شناخته می‌شود. جیرنده شامل چند بخش از جمله : فازهای 3 ، 2 ، 1، محلات قدیمی و میان کوشک. قدمت این منطقه با توجه به آثار کشف شده موجود در موزه ایران باستان به قبل از دوران مادها می‌رسد. این شهر در 35 کیلومتری لوشان قرار دارد و آب و هوای آن سرد و کوهستانی است.

جغرافیای طبیعی

شهری کوهستانی با آب و هوای معتدل کوهستانی است. در ارتفاع بیش از ۱٬۳۷۷ متری از سطح آب‌های آزاد واقع است. از شمال به جنگل‌های راش و از غرب به جنگل‌های کاج ( در گویش تاتی: اروس ) و از جنوب به باغستان‌ها مشرف می‌شود.

• 

  باغهای جیرنده در نوروز

• 

  جیرنده از بالای کوه دوبرارکان

• 

  باغهای جیرنده در بهار + شهر جیرنده + رودخان

نمایی زیبا از باغی در جیرنده

جغرافیای کشاورزی

• گردو – آغوز: در گویش محلی
• فندق
• انگور
• زردآلو
• آلو
• آلبالو
• گیلاس
• سیب

جغرافیای انسانی

مردم جیرنده به زبان تاتی و نیز فارسی گپ می‌زنند[۱]. آمیزش قومی آن از دو تبار است:

• تات: که اولاد جلال را در بر می‌گیرد؛ شامل: آذری، توکلی، شفاعی و نیز جلالی‌ها(شامل رنجبرها و مقدادی‌ها و جلالیها ).
• مدیترانه ای: عمارلو که شامل ولی خانی ها و محمد خانی ها می‌شود.

محله قدیمی جیرنده

نکته: اروپاییان به سه دسته آلپی(نژاد R)، نوردیک (I) و مدیترانه‌ای (E) تقسیم می‌شوند. [۲]

محلات قدیمی

محلات قدیمی شهر جیرنده عبارت‌اند از:

• خیاطیه محله
• نوروزخانیه محله
• محمدخانیه محله
• حیدرخانیه محله
• رضاکیه محله
• غلامعلیه محله
• میانه کوشک
• میشینان
• تَکیَّه
• سیاه چاله
• داماشیه محله
• گر محله

بعد از زلزله رودبار جیرنده به سه فاز تقسیم شد.

رودخان

رودهای جیرنده

• رودخان

جغرافیای مذهبی

تا مدت‌ها پس از ورود اسلام به ایران به دلیل کوهستانی بودن همچونان کیش باستانی خود، مهرپرستی را پاس می‌داشتند. آتش نزد ایشان از احترام ویژه‌ای برخوردار بوده است و برای پاسداری از آتش جایگاه‌های آتشی با نام کوله سر در چند نقطه شهر برپا بوده است که امروزه آثاری از آن برپاست. کوله سرها تا پیش از برپایی سلسله پهلوی کاربری پخش آتش برای منطقه عمارلو بر عهده داشته است.

اماکن مذهبی

اماکن مذهبی شهر جیرنده عبارت اند از:

امامزاده محمد جیرنده

• شاهزاده عسگر
• بیب زَنِ خاتون
• امامزاده محمد
• امامزاده فضل‌الله (میان کوشک)
• مسجد ابوالفضل
• مسجد خاتم‌الانبیاء
• مسجد صاحب‌الزمان

قدیمی ترین مسجد جیرنده مسجد صاحب‌الزمان است.

نام جیرنده

جیرنده یا با تلفظ اصیل محلی جیریندیه واژه‌ای است مرکب از:

جیر(به معنی زیر در برابر جوئَر به معنی بالا) + این (پسوند نسبت همانند زیرین و پایین و ...) + دیه (به معنی دِه که تلفظ پارسی باستان این واژه است) = یعنی دهِ پایین و یا کوه پایه ای.

اماکن تاریخی

• حمام قدیمی جیرنده

• 

  حمام قدیمی جیرنده؛ ساخته شده در زمان شاه عباس صفوی

• 

  حمام ساخته شده در زمان شاه عباس صفوی

پیوند درونی

• خان‌های عمارلو

منابع

• م.رفیعی
• م.م.زند - کتاب عمارلو
• فرهنگ معین
• لغت نامه دهخدا
• مقالات مرتبط با مباحث شهر و زمینه‌های سیاسی جغرافیایی مدیریتی در سایت مرجع مدیریت شهری
• محمد محرابی
• وبسایت معرفی جیرنده
• گالری عکسهای جیرنده