بندر کیاشهر

بندر کیاشهر (حسن کیاده یا بندر فرحناز) شهری است در فاصله ۱۷ کیلومتری آستانه اشرفیه و تقریباً ۵۰ کیلومتری رشت.

جمعیت

براساس سرشماری سال ۱۳۹۰جمعیت کیاشهر برابر با ۱۳٬۷۵۳نفر بوده است.

جغرافیا

سفیدرود پس از پشت سر گذاشتن مسیری طولانی و با دومنشا در شرق که از کوههای طالقان سرچشمه می گیرد و در غرب که از کوههای شمال زنجان سرچشمه می گیرد سرانجام در محلی به دریای خزر واریز می شود که به آن بندر کیاشهر می گویند. این بزرگترین رود شمال کشور بندر کیاشهر را به شرق و غرب تقسیم می کند در شرق کیاشهر عمده ادارات دولتی واقع شده و در غرب آن که اصطلاحا به بالا محله معروف است جمعیت محلی سکنی دارند.از مهم‌ترین قسمتهای این شهر می‌توان به ترک محله, گیلده محله, میان‌محله،بالا محله و منطقه شهرک اشاره نمود. روستاهای بزرگی چون دستک، سالکده، لسکوکلایه و لب دریا و امیرکیاسر عمدتا در شرق و جنوب بندرکیاشهر قرار دارند . منبع درآمد مردم این شهر عمدتا کشاورزی و ماهیگیری است.

مرغوب‌ترین برنج کشور در این منطقه عمل آوری می شود و در فصل صید بازار ماهی شهر رونق خاصی داشته و از اقصی نقاط کشور برای خرید ماهی عازم منطقه می شوند خاویار کیاشهر از معروفیت جهانی برخوردار است و بادام زمینی و سبزی و صیفی عمده کشاورزی مردم منطقه محسوب می شود. روزهای چهارشنبه در این شهر روز بازار عمومی است و کاسب کاران دوره گرد بساط خود را در این شهر می گسترانند.

در پایان رودخانه سفیدرود و در ریزشگاه آن به دریا و در سمت شرق و غرب آن پارک ملی بوجاق قرار گرفته که هر ساله و بخصوص در فصل زمستان پذیرای پرندگان مهاجر است. قسمت شرق تالاب دارای فضای مفرح با جاذبه توریستی فوق العاده است و گذر یک پل چوبی از وسط آن، که به ساحل ماسه ای دریا منتهی میشود چشم انداز دلپذیری به این منطقه بخشیده است. در ابتدای مسیر منتهی به پل که از وسط شهر عبور می‌کند هتل بزرگ دریا قرار دارد.

مسیرهای ورودی به شهر

معمولاً بیشتر مسافران از مسیر شهرستان آستانه اشرفیه وارد این شهر می‌شوند ولی: از سمت غرب می‌توان از بندرانزلی- زیبا کنار یا لشت نشاءو از سمت شرق میتوان لاهیجان- دهشال - لسکوکلایه- لب دریا -امیرکیاسر یالاهیجان-رودبنه-دهکاء ویا لنگرود-چمخاله وارد این بخش زیبای کشور شد. بهترین مسیر از سمت تهران برای رسیدن به کیاشهر بعد از پلیس راه رشت قزوین و سه‌راه سنگر و کمربندی لاهیجان به این سمت تغییر مسیر داده و پس از عبور از شهرهای سنگر- کوچصفهان- استانه اشرفیه- به بندر کیاشهر خواهید رسید.

تاریخچه

حسنکیاده در نیمه اول قرن نهم به دستور حسن کیا کارگیابن سیدحیدر کیا (متوفی ۸۴۴) احداث، و به‌نام وی خوانده شد (فقیه محمدیجلالی، ج ۱، ص ۴۰۱؛ نیز رجوع کنید به مهدوی لاهیجانی، ص ۱۸۷). از وقایع مهمی که در حسنکیاده رخ داد، شکست مدعیان سلطنت و شورشیان این ناحیه از قوای شاه‌طهماسب اول صفوی در ۹۷۹ بود (روملو، ج ۳، ص ۱۴۷۳ـ۱۴۷۶؛ رابینو، ص ۴۳۷؛ قس فومنی، ص ۵۹، که نوشته است این واقعه در ۱۲ ربیع‌الاول ۹۷۷ رخ داد). نام حسنکیاده در شرح درگیریهای نیروهای دولتی و روسها با مجاهدان جنگل نیز مشاهده میشود (رجوع کنید به پاینده، ص ۳۵۵). لوئی رابینو، که از ۱۳۲۴ تا ۱۳۳۰ در ایران به‌سر برده، لاهیجان را یکی از بخشهای نوزده‌گانه ولایت گیلان با هفت بلوک و حسنکیاده را در بلوک لَشتِ نشاء آن ضبط کرده (ص ۵۷ـ۵۸، ۳۰۶ـ۳۰۷، ۳۳۲) و گفته است که مالیات سالیانه آن ۱۰، ۶۵۸،۱ قران است. در زمان او، حسنکیاده صیدگاه بزرگی در دهانه سفیدرود داشت. وی ارزش کالاهایی را که از روسیه، از طریق بندر حسنکیاده وارد میشد، در یک سال (از محرّم ۱۳۲۳ تا محرّم ۱۳۲۴) ۴۰۰، ۱۳۲ فرانک (هر ۲۵ فرانک = ۵۹ قران) و ارزش کالاهای صادره به روسیه را ۲۵۰، ۸۹۳، ۳۶۶فرانک ضبط کرده است (ص ۲۵۷ـ ۲۵۸، ۳۳۲). رابینو خاطرنشان ساخته که صیدگاه و بندر حسنکیاده و صادرات آن درگذشته در دست بلژیکیها بوده و به نظر او، صیدگاه حسنکیاده مهم‌تر از چمخاله بوده است. در این صیدگاه، در فصل بهار ماهی خاویار صید می شد و سردخانه جدیدی در آن احداث کرده بودند و همه کارهای صیدگاه، در زمینه‌های نجاری و قایق‌سازی و چلیک و بشکه‌سازی، با چوبهایی که از روسیه می آوردند، در خود صیدگاه انجام می گرفت (ص۶۰، ۳۰۳، پانویس). در زمان قاجار، گروهی از کردهای تبعیدی، در این منطقه سکونت کردند و همراه با ترکهای مهاجر و ساکنان اولیه آن، که گیلک بودند، ساکنان کنونی شهر را تشکیل دادند (فقیه محمدی جلالی، ج ۱، ص ۳۹۴). پس از ورود روسها در سده نوزدهم میلادی برای صید ماهیان خاویاری سفیدرود مامن اصلی زندگی ماهیان خاویاری معرفی شده و روسها اصلی ترین پایگاه بهره بردای خاویار را در این منطقه برگزیدند. این انتخاب سبب گردید سیلی از جمعیت برای کار از اقصی نقاط کشور به‌ویژه از مناطق ترک نشین خلخال وارد کیاشهر شوند.

در سال ۱۳۵۵ شهبانو فرح (همسر شاه سابق ایران) برای دیدار از استان گیلان وارد رشت شد. شهردار وقت حسن کیاده به دیدار ایشان رفته و ضمن اشاره به تغییر نام حسن کیاده به بندر فرحناز(نام دختر شاه وقت ایران)که در سال ۱۳۴۴ به انجام رسیده بود از ایشان خواستار دادن امکانات نوین به این منطقه شد که جاده شوسه بندرفرحنار به آستانه آسفالت شده و این بندر به تلفن سراسری متصل گردید. پس از انقلاب اسلامی نام شهر با توجه به پیشینه کیا، به بندر کیاشهر تغییر نام داد.

مکان زیارتی

نام این مکان زیارتی بقعه آقا سید ابو جعفر است، این سید جدش به امام رضا می‌رسد. که محل آن در ورودی شهر از سمت غرب شهر یعنی جاده چمخاله بندرکیاشهر است.

مکانهای تفریحی

در این منطقه یک بندر چند منظوره و یک پارک جنگلی وجود دارد. تالاب بین المللی بوجاق است در شمال شهر قرار گرفته است. بندر صیادی احداث شده در این شهر امکان کناره گیری شناورهای تفریحی و صیادی را به این منطقه داده است.

شیلات در بندر کیاشهر سابقه ای ۱۵۰ ساله دارد کشور روسیه اولین پایگاه استحصال خاویار از دریای خزر را در این منطقه بنا نهاد هم اکنون بناهای تاریخی خانه رئیس شیلات و ساختمانهای چوبی ساخت روسیه و سردخانه ای که علی رغم ۱۵۰ سال سن همواره فعال است از دیدنیهای این شهر محسوب می شود. در شمال این شهر پارک جنگلی زیبایی قرار گرفته که درختان چندین ساله آن جاذبه گردشگری بالایی به منطقه داده است. و بهترین مکان تفریحی این بندر پل چوبی که به طول یک کیلومتر از وسط تالاب بین المللی بوجاق عبور کرده تا به ساحل دریا برسد. ماسه ای بودن ساحل زیبای بندر کیاشهر باعث شده که این ساحل از بهترین مکانها برای شنا به شمار رود و هرساله مسافران و گردشگران زیادی را به خود جذب نماید. در سمت غرب رودخانه سفید رود شاهد مناظر بدیع از تعامل حیوان و طبیعت هستیم حیواناتی مانند گاومیش، اسب و گاو به شکل طبیعی در این مناطق طبیعت گذرانی می کنند. زیبایی خیره کننده ای که در کمتر از مناطق دنیا می توان دید.

همچنین از مکانهای تفریحی این بندر زیبا میتوان به پیست موتورسواری بندر کیاشهر اشاره نمود که در قسمتی از ساحل دریا ساخته شده است.