بخش عمارلو (گیلان)
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
- برای دیگر کاربردها عمارلو (ابهامزدایی) را ببینید.
بخش عَمارلو نام بخشی است از توابع شهرستان رودبار در استان گیلان واقع در شمال ایران [۱]. .
فهرست مندرجات |
[ویرایش] تقسیمات کشوری
این بخش از جمله چهار بخش شهرستان رودبار ، با مرکزیت شهر جیرنده است این بخش دارای دو دهستان جیرنده و کلیشم می باشد.
- بخش عمارلو
شهرها: جیرنده
[ویرایش] جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش عمارلوی شهرستان رودبار در سال ۱۳۸۵ برابر با 8322 نفر بوده است [۲].
[ویرایش] جغرافیاى بخش عمارلو
بخش عمارلو منطقهای کوهستانی با آب و هوای معتدل و در ارتفاعی حدود ۱۸۰۰ متری از سطح دريا وبا آب وهوای آزاد واقع است. مردم بومی منطقه به گویش تاتی از گویش های هم خانواده تالشی سخن میگویند و مهاجران کرمانج به زبان کرمانجی. مرکز تات نشینان جیرنده (جیریندیه) بوده است و میباشد. بخش عمارلو همواره مسکونی بوده است. امروزه در این منطقه اقوام تات و کرمانج عمارلو در کنار یکدیگر زندگی میکنند. اقوام تات ساکنان نخستین وکرمانج ها مهاجرند.
[ویرایش] جغرافیای گیاهی
رویشگاه گیاهان جنگلی و مرتعی زیر میباشد:
[ویرایش] جغرافیای مذهبی
پیش از ورود اسلام به ایران و حتی مدت ها پس از ورود آن کیش مهرپرستی داشتهاند که آثاری همچون جام زرین عمارلو و بناهایی با نام کولهسر گواه این موضوع است. سپس مذهب زیدیه در این منطقه گسترش یافت و زمانی نیز قلعههای آن از جمله پایگاههای اسماعیلیه بوده است. اما امروزه همه آنها شیعه جعفری مذهبند،وجود امامزاده های زیاد در این منطقه ،زمینه اعتقادات مردم بوده است.
[ویرایش] جغرافیای تاریخی
وسیعترین گستره عمارلو در زمان افشاریان بوده است که تا کرانههای دریای قزوین کشیده شده بود و منطقه تنکابن و طارم را نیز در بر میگرفت.
[ویرایش] نام عمارلو
نام عمارلو برگرفته از نام یکی از اقوام کرد است که حدود 300 سال پیش توسط نادرشاه افشار به منطقه خورگام برای دفاع از ایران در برابر قوای روسیه تزاری کوچانده شدند. ایشان نیز با ورود به منطقه نام آن را به عمارلو تغییر دادند که کم و بیش همین شهرستان رودبار کنونی است. این منطقه پیش تر گستره وسیع تری داشت به طوری که حتی در زمان ابراهیم خان عمارلو تنکابن را نیز شامل میشد. پس از انقلاب دهستان خورگام به عنوان بخش جداگانهای با نام بخش خورگام و با مرکزیت دِه بره سر از بخش عمارلو منفک شد.
برخی نیز این نام را برگرفته از نام قوم آمارد میدانند که زمانی از سفیدرود تا رود آمل ساکن بودهاند و پایه گزار تمدن کهن مارلیک بوده اند.
[ویرایش] شجره نامه ایلخانان عمارلو
خان های عمارلو در واقع فرزندان فردی به نام ولی خان شمرده میشوند. این فرد دارای ۶ فرزند به نام های مهراب خان، نوروز خان، شریف خان، آدینه خان، حیدر خان ( حیدر بیگ ) و قربانعلی خان بودهاست. برخی محمد خان را نیز از جمله فرزندان وی میدانند اما در این باره اختلاف وجود دارد و محمد خان و فرزندانش را صرفاً از جمله سپاهیان ولی خان میدانند. خان های کنونی عمارلو از دو خانواده بزرگ زند و مهرابی میباشند. ایشان از نوادگان غلامعلی خان بزرگ میباشند. غلامعلی خان نیز فرزند مهراب خان بزرگ و نواده ولی خان بزرگ است. همسر غلامعلی خان آقازاده خانم زند نواده کریم خان زند وکیل الرعایا بودهاست. هنوز هم سالخوردگان منطقه داستان هایی از بزرگ منشی ها و نیکویی های این بانوی بزرگوار به خاطر دارند و از او به نیکی یاد میکنند. حاصل این ازدواج ۵ فرزند به نام های غلامرضا خان، تقی خان، اسدالله خان، همایون خانم و خانم بودهاند. گروهی از فرزندان ایشان به احترام مادر نام خانوادگی زند را برای خود برگزیدند و گروهی نام خانوادگی مهرابی را به احترام پدر برگزیدند.
[ویرایش] ییلاق های عمارلو
ییلاق های عمارلو با ارتفاعی بیش از 2200 متر از سطح آب های آزاد دارای آب و هوای کوهستانی میباشند. نکته قابل توجه درباره آب و هوای منطقه عمارلو به ويژه ییلاق های آن سبز و خرم ولی شرجی نبودن منطقه است که این منطقه و ییلاق هایش را در استان گیلان متمایز میکند.
| ییلاق های عمارلو |  |
| داماش | دوسلان | دوسالدیه | گلچالکی | گياش | سنگه دیل | لاباربن | ویستان | شینه چاک | پوسرا | پلنگکوه | یالس تپه | بیلیش | بربن | نفتهچال | چنگش | چيچال | مقشر | استلیسرا | اربوناو | میانهسو | خلشکوه | |
[ویرایش] امامزادههای عمارلو
- امامزاده محمد حنفیه (ع) در روستای بیورزین
- امامزاده احمد و محمد(ع) در روستای ناوه
- امامزاده طاهر (ع)در روستای خرمکوه
- امامزاده ابوالحسن (ع) در روستای انبوه
- شاهزاده عسگر -بی بی زَنِ خاتون- امامزاده محمد (ع)در شهر جیرنده
[ویرایش] راههای عمارلو
- راه بره سر-داماش
- راه لوشان-جیرنده
- راه جیرنده-کلیشم
- راه جیرنده-داماش
- راه داماش-دوسلان
- راه دوسلان-گلچالکی
- راه خرمکوه-بره سر
[ویرایش] بزرگان عمارلو
[ویرایش] کتابشناسی عمارلو
- عزیز و نگار - انتشارات ققنوس - نویسنده علیخانی
- حرکت تاریخی ایل کرد به خراسان - انتشارات مرو – نویسنده کلیمالله توحدی
[ویرایش] پیوند به بیرون
[ویرایش] منبع
- (تاریخ گیلان) نوشته رابینو ، انتشارات بنیاد فرهنگ ایران.
- ↑ اطلس گیتاشناسی استانهای ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
- ↑ پایگاه اینترنتی مرکز آمار ایران
[ویرایش] جستارهای وابسته
 |
|
|---|---|
| مرکز | رشت |
| شهرستانها | آستارا | آستانه اشرفیه | اَملَش | بندر انزلی | رشت | رضوانشهر | رودبار زیتون | رودسر | سیاهکل | شَفت | صومعهسرا | طوالش | فومَن | لاهیجان | لنگرود | ماسال |
| شهرها |
احمدسرگوراب | اسالم | آستارا | آستانه اشرفیه | اطاقور | املش | بازارجمعه | برهسر | بندر انزلی | پرهسر | توتکابن | جیرنده | چابکسر | چوبر | حویق | خشکبیجار | خُمام | دیلمان | رانکوه | رحیمآباد | رستمآباد | رشت | رضوانشهر | رودبار | رودسر | رودبنه | سنگر | سیاهکَل | شفت | شلمان | صومعهسرا | فومن | کلاچای | کوچصفهان | کومله | کیاشهر | گوراب زرمیخ | لاهیجان | لشت نشا | لنگرود | لوشان | لوندویل | لیسار | ماسال | ماسوله | مرجقل | منجیل | واجارگاه | هشتپر |
| نقاط دیدنی |
مرداب انزلی | موزه نظامی نیروی دریایی | آبشار سجیران | آبشار لونک | آرامگاه دکتر محمد معین | اسپیدمزگت | باغ محتشم | بقعه شیخ زاهد گیلانی | پل غازیان | شیطانکوه | عمارت شهرداری رشت | عمارت کلاهفرنگی رشت | قلعه کول | گردنه حیران | ماسوله | موزه چای ایران | موزه رشت | تپه مارلیک | موزه کاکتوسها (آستارا) |
| فهرست روستاهای استان گیلان |
|
