آرامگاه شیخ زاهد گیلانی
مختصات: ۳۷°۱۲′۰۶″ شمالی ۵۰°۰۲′۴۷″ شرقی / ۳۷.۲۰۱۷۵۴۷° شمالی ۵۰.۰۴۶۴۰۲۸° شرقی
| آرامگاه شیخ زاهد گیلانی | |
|---|---|
| نام | آرامگاه شیخ زاهد گیلانی |
| کشور |  ایران |
| استان | استان گیلان |
| شهرستان | شهرستان لاهیجان |
| اطلاعات اثر | |
| کاربری | آرامگاه |
| اطلاعات ثبتی | |
| شمارهٔ ثبت | ۸۲۴ |
| تاریخ ثبت ملی | ۵ دی ۱۳۴۷ |
بقعه شیخانور یا شیخ زاهد گیلانی مربوط به اواخر سده ۹ ه. ق. است و در شهرستان لاهیجان، روستای شیخانور واقع شده و این اثر در تاریخ ۵ دی ۱۳۴۷ با شمارهٔ ثبت ۸۲۴ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۱]
بقعه شیخ زاهد گیلانی بنایی در روستای شیخانور در ۳ کیلومتری لاهیجان در استان گیلان است که بنا بر برخی منابع آن را مدفن شیخ تاجالدین ابراهیم ملقب به شیخ زاهد گیلانی از عرفا و دراویش بزرگ و از استادان شیخ صفیالدین اردبیلی دانسته اند. این بنا دارای یک گنبد هشت ترک فیروزهای بوده و در میان مزارع برنج و چای و جنگل احاطه شده است و از مقاصد گردشگری استان گیلان است.
محتویات |
تاریخچه بنا[ویرایش]
وفات شیخ زاهد در سال ۷۰۰قمری بود و او را در درحوالی سیاهورود در ناحیه غربی گیلان دفن کردند. بنابر برخی روایات بعدها در سال ۸۹۲قمری سلطان حیدر صفوی به سبب خوابی که دیده بود، با معماران و نجاران خود که از شهر شیروان با کشتی به گیلان منتقل کرده بود این بنا را ساخت و جسد شیخ را به آن جا منتقل کرد.
بنای بقعه دارای دو اتاق مربع و مستطیل شکل در کنار است. در سمت شمال، ایوان طویلی با هفت فیلپا قرار دارد. در شرق حرم، ایوانی با شش فیلپا و در حاشیه و قسمت جنوبی همین اتاق نیز ایوان دیگری با شش فیلپا دیده میشود. ازاره دیوارهای ایوانها تا ارتفاع ۱۱۵سانتی متر با کاشی کاری هفت رنگ عصر قاجار تزیین شده است و طاقچههایی با طاق جناقی در قسمتهای مختلف ایوان به چشم میخورد. بنا دارای گنبد هرمی و هشت ترک است که شیب تند آن به دلیل عبور سریع آب باران ساخته شده است. سطح حره را با کاشی کاری زرد و آبی، سفید و سیاه، با نقوش سنتی و گل دار پوشاندهاند. اطراف گنبد و دیگر نقاط بنا را با سفال پوشش دادهاند.
این بنا متعلق به قرن نهم قمری بوده و دارای شماره ثبت ملی ۸۲۴ از سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کشور است.
سید مهدی باشکیجانی[ویرایش]
در این بقعه و در جوار مزار شیخ زاهد گیلانی مزاری دیگری است که طبق کتیبه موجود متعلق به سید رضی بن سید مهدی الحسینی باشکیجانی است که در ۸۳۵ هجری درگذشته و در این مکان به خاک سپرده شده است.[۲]
مدفن واقعی شیخ زاهد[ویرایش]
از آنجا که در این بقعه هیچ کتیبه ای مبنی بر تایید دفن شیخ زاهد گیلانی در این مکان ندارد و همچنین بنابر برخی منابع تاریخی، برخی از محققین در مورد اینکه این بنا مدفن واقعی شیخ زاهد گیلانی باشد شک دارند و مدفن واقعی او را در مکان اولیه یعنی روستای سیاهورود دانسته اند.[۳]
جستارهای وابسته[ویرایش]
منابع[ویرایش]
- ↑ «دانشنامهٔ تاریخ معماری ایرانشهر». سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران. بازبینیشده در ۱۹/۵/۲۰۱۱.
- ↑ «بقعه شیخ زاهد گیلانی (جاده لاهیجان به لنگرود - منطقه شیخ» (فارسی). وبگاه رسمی، خرداد ۱۳۸۷. بازبینیشده در آبان ۱۳۸۸.
- ↑ «مدفن شیخ زاهد گیلانی کجاست؟ سیداحمد موسوی - از تحقیقات اداره کل حفاظت آثار باستانی و بناهای تاریخی ایران» (فارسی). Irandoc، آبان ۱۳۵۳. بازبینیشده در آبان ۱۳۸۸.
 |
این یک نوشتار خُرد پیرامون یکی از آثار باستانی ایران است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |
منبع[ویرایش]
- «آشنایی با بقعه شیخ زاهد گیلانی» (فارسی). همشهری آنلاین، ۱۳۸۸. بازبینیشده در آبان ۱۳۸۸.
- ↑ «دانشنامهٔ تاریخ معماری ایرانشهر». سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران. بازبینیشده در ۱۹/۵/۲۰۱۱.
- ↑ «بقعه شیخ زاهد گیلانی (جاده لاهیجان به لنگرود - منطقه شیخ» (فارسی). وبگاه رسمی، خرداد ۱۳۸۷. بازبینیشده در آبان ۱۳۸۸.
- ↑ «مدفن شیخ زاهد گیلانی کجاست؟ سیداحمد موسوی - از تحقیقات اداره کل حفاظت آثار باستانی و بناهای تاریخی ایران» (فارسی). Irandoc، آبان ۱۳۵۳. بازبینیشده در آبان ۱۳۸۸.
