یک پوستر تبلیغاتی به منظور ستایش از شورویها برای
آزادسازی ارمنستان از تسلط
داشناکها
جمهوری سوسیالیستی ارمنستان شوروی (به ارمنی: Հայկական Սովետական Սոցիալիստական Հանրապետություն، به روسی: Армянская Советская Социалистическая Республика) زمانی تشکیل شد که حزب کمونیست ارمنستان در ۲۹ نوامبر ۱۹۲۰ بر ارمنستان اعلام حاکمیت کرد. در یکم دسامبر ۱۹۲۰ سیمون وراتسیان، نخست وزیر ارمنستان، کنترل جمهوری را بدست گرفت.
منطقهای که جمهوری سوسیالیستی ارمنستان شوروی در آن تشکیل شد تا سال ۱۸۲۸ بخشی از خاک ایران بود. در آن تاریخ ایران پس از شکست از ارتش روسیه با امضاء عهدنامه ترکمنچای این منطقه را نیز (در بند ۴ عهدنامه) به روسیه واگذار کرد.[۱] این منطقه تا سال ۱۹۱۷ در امپراتوری روسیه باقی ماند و با وقوع انقلاب اکتبر در آن سال، حکومت ولادیمیر لنین به اقلیتها اجازه جدایی داد و ارمنستان نیز خود را مستقل از روسیه اعلام کرد. طی جنگ ترکیه و ارمنستان و نسلکشی ارامنه از سوی ترکیه عثمانی کشور ارمنستان با بدبختی و نابودی روبرو شد تا اینکه بلشویکها در سال ۱۹۲۰ وارد منطقهٔ کنونی ارمنستان شده آن را تسخیر کردند. در آن تاریخ این منطقه به عنوان یکی از جمهوریهای شوروی نامیده شد.[۲]
جمهوری ارمنستان در اثر جنگ با ترکیه تلفات زیادی داده بود و استالین به ارمنیان بیرون از جمهوری اجازه مهاجرت به جمهوری سوسیالیستی تازه را داد. طی سالهای ۱۹۴۶ تا ۱۹۴۸ در حدود ۱۵۰ هزار ارمنی که بسیاری از آنها بازماندگان نسلکشی عثمانیها بودند به جمهوری سوسیالیستی ارمنستان مهاجرت کردند. بیشتر آنها از پناهندگان یا ساکنان ارمنی ساکن قبرس، فرانسه، یونان، عراق، لبنان و سوریه بودند.[۳]
* Bauer, Elisabeth. Armenia: Past and Present. New York, 1981.
- Louis, Victor and Jennifer. The Complete Guide to the Soviet Union. New York, 1976.
- ↑ Prof. Svante Cornell, "Small nations and great powers: A Study of Ethnopolitical Conflict in the Caucasus", Richmond: Curzon Press, 2001, p. 37.
- ↑ Bournoutian, George A. A Concise History of the Armenian People. Costa Mesa, California: Mazda, 2006
- ↑ Dekmejian, R. Hrair. "The Armenian Diaspora" in The Armenian People from Ancient to Modern Times, Volume II: Foreign Dominion to Statehood: The Fifteenth Century to the Twentieth Century. Richard G Hovannisian (ed.) New York: Palgrave Macmillan, 1997 pp. 416-417 ISBN 0-312-10168-6
ارمنستان