گنبد ژئودزیک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

گنبد ژئودزیک (یا گنبدِ ساخته شده با سطوحِ هندسیِ) دارای ساختارِ پوسته کروی یا نیمه کروی و یا پوسته مشبک بر اساسِ شبکه‌ای از حلقه‌های بهم پیوستهٔ بزرگ (ژئودزیک) بر روی سطحِ خود می‌باشد. گنبدهای ژئودزیک از راهِ تقسیماتِ فرعی شکل می‌گیرند. چند ضلعی‌ها از آنرو که -به هر روی- از مثلث‌هایی تشکیل می‌شوند، پایداریِ بیشتری دارند.

ژئودزیک‌ها برای تشکیل عناصر مثلثی یکدیگر را قطع می‌کنند تا دارای استحکامِ داخلیِ بیشتر شوند و نیز قدرتِ توزیعِ تنش در سطحِ ساختارِ خود را بالا ببرند. با تقسیماتِ بیشتر در سطح، گنبدِ نرم تر و انعطاف پذیرتری به دست می‌آید.

تاریخچه[ویرایش]

نحستین گنبدی که می‌توان آنرا ژئودزیک نامید، بوسیله والتر بائرزفلد[۱] -مهندس ارشد شرکت کارل زایس- برای یک آسمان‌نما و پس از جنگ جهانی اول طراحی شد. این گنبد، توسطِ شرکت توسطِ Dykerhoff و Wydmann بر روی سقفِ کارخانهٔ زایس در ینا (آلمان) ساخته شده و به ثبت رسید و سپس در جولای سال ۱۹۲۶ برای برای بازدیدِ عموم مردم رونمایی شد.

ژئودزیک[ویرایش]

نوشتار اصلی: ژئودزیک

در ریاضیات و به خصوص هندسه دیفرانسیل، یک ژئودزیک تعمیمی از مفهوم خط مستقیم به روی خمینه‌ها است. در حضور یک اتصال افاین، به صورت منحنی‌هایی تعریف می‌شوند کهبردار مماس آن‌ها در صورت ترانهاده شدن ٬موازی باقی بمانند. اگر این اتصال، اتصال لوی-چیویتا ایجاد شده توسط متریک ریمان باشد، آن‌گاه ژئودزیک‌ها (به صورت محلی) کوتاه‌ترین مسیر بین نقاط در فضا هستند.

ژئودزیک در هندسهٔ متریک[ویرایش]

در هندسه متریک یک ژئودزیک خمی است که که در همه‌جا به صورت محلی یک کمینه کنندهٔ فاصله است.

ژئودزیک‌ها در نسبیت عام[ویرایش]

یک ژئودزیک(به انگلیسی: Geodesic) در نسبیت عام، تعمیم مفهوم خط راست به فضازمان خمیده است. خط جهانی ذره‌ای که هیچ نیروی غیرگرانشی خارجی به آن وارد نشود، نوع خاصی از ژئودزیک است. به عبارت دیگر ذره در حرکت یا سقوط آزاد همواره در راستای یک ژئودزیک حرکت می‌کند.

سقف‌های گنبدی[ویرایش]

این گونه از سقف‌ها، از نظرِ فیزیکی بهترین مقاومت را در برابرِ نیروی خارجی -همچون بادهای شدید یا امواج سهمگین آب- دارند.

هندسهٔ ژئودزیکی که در ساختمان گنبدها به کار می‌رود از تقسیمات سه تایی تکرار شونده‌ای تشکیل می‌شود که با ترکیبی از پنج و شش ضلعی‌های منتظم احاطه می‌شود.[۲]

روشِ کار[ویرایش]

گنبد، بارهای وارده بر خود را از راهِ اعضای خطیِ خود به تکیه گاه‌ها و پِی منتقل می‌کند و تمامی اعضای آن، تحتِ اثرِ تنش مستقیم (چه بگونهٔ کشش یا فشار) هستند.

همچنین ببینید[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. First Geodesic Dome: Planetarium in Jena 1922 incl. patent information
  2. تست شماره 47 کنکور کارشناسی ارشد معماری. سازمان سنجش آموزش کشور ایران. سال 1393

پیوند به بیرون[ویرایش]