پرش به محتوا

کوه یخ

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از کوه یخی)
یک کوه یخ در اقیانوس منجمد شمالی

کوه یخ قطعه‌ای از یخ آب شیرین با طول بیش از ۱۵ متر (۱۶ یارد) است [۱] که از یک یخچال طبیعی یا یک صفحه یخی جدا شده و آزادانه در آب‌های آزاد شناور است. [۲] [۳] تکه‌های کوچک‌تر یخ شناور مشتق‌شده از یخچال‌های طبیعی، «گرولر - Growlers» یا «تکه‌های برگی - bergy bit» نامیده می‌شوند. [۴] [۵] بخش زیادی از کوه یخ زیر سطح آب است، که منجر به اصطلاح « نوک کوه یخ » برای نشان دادن بخش کوچکی از یک مسئله بزرگتر و نادیده شده شد. کوه‌های یخ یک خطر جدی دریایی محسوب می‌شوند.

کوه یخی قرصی

کوه‌های یخ از نظر اندازه و شکل بسیار متفاوت هستند. کوه‌های یخی که از یخچال‌های طبیعی گرینلند جدا می‌شوند، اغلب شکل نامنظمی دارند، در حالی که صفحات یخی قطب جنوب اغلب کوه‌های یخی بزرگ تخته‌ای (رومیزی - tabular (table top)) تولید می‌کنند. بزرگترین کوه یخ در تاریخ اخیر، به نام B-15، در سال 2000 با ابعادی نزدیک به 300 در 40 کیلومتر (186 در 25 مایل) اندازه‌گیری شد.[1] بزرگترین کوه یخ ثبت شده، یک کوه یخ تخته‌ای قطب جنوب با ابعاد 335 در 97 کیلومتر (208 در 60 مایل) بود که در 240 کیلومتری (150 مایل) غرب جزیره اسکات، در اقیانوس آرام جنوبی، توسط کشتی USS Glacier در 12 نوامبر 1956 مشاهده شد. این کوه یخ از کشور بلژیک بزرگتر بود.[2]

کوه‌های یخ، بلوک‌هایی از یخ آب شیرین هستند که از یخچال‌های طبیعی جدا می‌شوند، فرآیندی به نام "زایش" و به دریا شناور می‌شوند. آن‌ها هم در مناطق قطب شمال و هم در مناطق قطب جنوب یافت می‌شوند، اما از نظر شکل و اندازه در هر منطقه متفاوت هستند. کوه‌های یخ در مناطق قطب شمال از یخچال‌های کوهستانی تشکیل شده‌اند و معمولاً بلند و باریک هستند. کوه‌های یخ قلعه‌ای نامیده می‌شوند و شکل‌های بالای آب آن‌ها شبیه برج‌ها هستند.[۶] قطب شمال سالانه 10،000 تا 50،000 کوه یخ تولید می‌کند و معمولاً طول عمر آن‌ها چهار سال است. در قطب جنوب، تکه‌های بزرگ و گاهی عظیم و مسطح یخ از قفسه‌های یخی جدا می‌شوند و کوه‌های یخ تخت نامیده می‌شوند.

نگاه اجمالی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

از آنجا که چگالی یخ خالص حدود ۹۲۰ کیلوگرم بر متر مکعب است و از طرفی تراکم آب دریا به حدود ۱۰۲۵ کیلوگرم بر مترمکعب می‌رسد، معمولاً یک دهم حجم کوه یخی؛ (به دلیل قانون شناوری ارشمیدس) در بالای آب است. داوریِ شکل بخش‌هایی که در زیر آب هستند؛ با نگاه کردن به قسمت بالای سطح آب، دشوار است. این نکته در زبان‌های گوناگون به پیدایش اصطلاح دیدن تنها «نوک کوه یخ»: (tip of the iceberg) منجر شده که برابر فارسی آن «مشت نمونه خروار» است.

لبه شمالی کوه یخ B-15 A در دریای راس، قطب جنوب، 29 ژانویه 2001

تشخیص میزان ضخامت قسمت زیر آب با نگاه کردن به قسمت بالای سطح آب می‌تواند دشوار باشد. قطعات کوچک‌تر یخ به عنوان تکه‌های برگی و گرولر شناخته می‌شوند. آن‌ها می‌توانند از یخچال‌های طبیعی، یخ‌های فلات قاره‌ای یا ممکن است حاصل یک کوه یخ بزرگ باشند که شکسته شده است.

یک تکه یخ برگی (bergy bit) به عنوان قطعه یخ متوسط ​​تا بزرگ طبقه‌بندی می‌شود. ارتفاع آن معمولاً بیش از ۱ متر (۳ فوت) اما کمتر از ۵ متر (۱۵ فوت) بالاتر از سطح دریا است و مساحت آن معمولاً حدود ۱۰۰ تا ۳۰۰ متر مربع (۳۰۰ تا ۹۰۰ فوت مربع) است. گرولرها قطعات کوچک‌تری از یخ هستند که تقریباً به اندازه یک کامیون یا پیانوی بزرگ می‌باشند. آنها کمتر از ۱ متر (۳ فوت) از سطح دریا ارتفاع دارند و مساحتی حدود ۲۰ متر مربع (۶۰ فوت مربع) را اشغال می‌کنند. گرولرها اغلب شفاف هستند اما می‌توانند سبز یا سیاه به نظر برسند، رنگ سبز آنها از جلبک‌هایی ناشی می‌شود که در قسمت غوطه‌ور رشد می‌کنند و وقتی که به سمت دید می‌آیند، نمایان می‌شوند.[۷]

یک کوه یخ در شمالگان

یک کوه یخ به‌طور معمول بین ۱ تا ۷۵ متر (۳٫۳ تا ۲۴۶٫۱ فوت) بالاتر از سطح دریاست و دارای وزنی بین ۱۰۰٬۰۰۰ تا ۲۰۰٫۰۰۰ تن است. بزرگ‌ترین کوه یخی شناخته شده در شمال اقیانوس اطلس با بلندی ۱۶۸ متر (۵۵۱ فوت) بالاتر از سطح دریا بوده، توسط کشتی یخ‌شکن آمریکایی ایست ویند در سال ۱۹۵۸ گزارش شده که این ارتفاع به اندازهٔ یک ساختمان ۵۵ طبقه است. این کوه‌های یخ از یخچال‌های طبیعی غربی گرینلند سرچشمه می‌گیرند و می‌توانند یک دمای داخلی حدود -۱۵ تا -۲۰ درجه سانتی‌گراد (۵ تا -۴ درجه فارنهایت) داشته باشند.[۸]

شکل‌های مختلف کوه‌های یخ

کوه‌های یخ معمولاً سفید هستند زیرا پوشیده از برف هستند، اما می‌توانند سبز، آبی، زرد، سیاه، راه راه یا حتی به رنگ رنگین کمان باشند. [۹] آب دریا، جلبک و کمبود حباب هوا در یخ می‌تواند رنگ‌های متنوعی ایجاد کند. رسوب می‌تواند رنگ سیاه کثیفی که در برخی از کوه‌های یخی وجود دارد را ایجاد کند. [۱۰]

علاوه بر طبقه‌بندی بر اساس اندازه، کوه‌های یخ را می‌توان بر اساس شکل آنها نیز طبقه‌بندی کرد. دو نوع اساسی از اشکال کوه یخ، شکل‌های تخته‌ای و غیر تخته‌ای هستند. کوه‌های یخی تخته‌ای دارای دیواره‌های شیب‌دار و بالای صاف، بسیار شبیه به فلات ، با نسبت طول به ارتفاع بیش از 5:1 هستند. [۱۱]

این نوع کوه یخ، که به عنوان جزیره یخی نیز شناخته می‌شود، [۱۲] می‌تواند بسیار بزرگ باشد، مانند مورد جزیره یخی پوبدا. کوه‌های یخ قطب جنوب که با جدا شدن از یک صفحه یخی تشکیل می‌شوند، مانند صفحه یخی راس یا صفحه یخی فیلچنر-رون، معمولاً تخته‌ای هستند. بزرگترین کوه‌های یخی جهان به این شکل تشکیل شده‌اند.

  1. "Iceberg Formation: International Ice Patrol" (PDF). International Ice Patrol. Archived from the original (PDF) on 2017-05-09. Retrieved 2021-08-23.
  2. "iceberg". Cambridge Dictionary. Retrieved 2024-07-06.
  3. "Common Misconceptions about Icebergs and Glaciers". Ohio State University. 19 July 2011. Icebergs float in salt water, but they are formed from freshwater glacial ice.
  4. "bergy bit". National Snow and Ice Data Center. Retrieved 2024-07-16.
  5. "Bergy Bits and Growlers". www.athropolis.com. Retrieved 2019-12-01.
  6. "JetStream Max: Icebergs | National Oceanic and Atmospheric Administration". www.noaa.gov (in English). Retrieved 2026-07-31.
  7. "JetStream Max: Icebergs | National Oceanic and Atmospheric Administration". www.noaa.gov (in English). Retrieved 2026-07-31.
  8. "Facts on Icebergs". Canadian Geographic. Archived from the original on 31 مارس 2006. Retrieved 2010-12-08.
  9. Wright, Katherine (January 5, 2018). "Icebergs Can Be Green, Black, Striped, Even Rainbow". Scientific American. Retrieved June 9, 2019.
  10. Roach, Lettie (11 January 2019). "Image of the Week - Super-cool colours of icebergs". EGU Blogs. European Geosciences Union. Retrieved 6 November 2020.
  11. "Sizes and Shapes of Icebergs" (PDF). International Ice Patrol. Retrieved 2006-12-20.
  12. {{cite book}}: یادکرد خالی (کمک)