فهرست پادشاهان گورکانی هند

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
پادشاه امپراتوری گورکانی
پادشاهی سابق
Imperial Seal of the Mughal Empire.svg
نشان رسمی گورکانیان هندوستان
Bahadur Shah II of Delhi.jpg
بابر شاه دوم، واپسین امپراتور هند
اولین پادشاه بابر
آخرین پادشاه بهادرشاه دوم
سکونتگاه رسمی لال قلعه
Appointer میرزا
شروع پادشاهی ۳۰ آوریل ۱۵۲۶
اتمام پادشاهی ۱۴ سپتامبر ۱۸۵۷
مدعیان کنونی جاوید جاه بابر

سلسله گورکانیان هند که به آن امپراتوری مغول، امپراتوری بابری یا تیموری نیز گویند، آخرین امپراتوری عصر طلایی اسلام است که به‌دست شاهزادگانی از دودمان تیموریان، در هندوستان ایجاد شد. حکمرانان این سلسله از ۱۵۲۶ میلادی تا ۱۸۵۷ میلادی در بخش بزرگی از شبه قاره هند شامل کشورهای امروزی هند، پاکستان، بنگلادش و افغانستان امروزی فرمانروایی کردند.[۱]

دوران شکوه امپراتوری گورکانی تا اواسط پادشاهی اورنگ‌زیب عالمگیر بود و کشور هند که در روزگار اکبرشاه، شاه‌جهان و اورنگ‌زیب سیر تمدن را آغاز کرده بود رو به ضعف نهاد. اروپاییان به این دوره مغول کبیر می‌گویند و پس از آن را که از قدرت این امپراتوری به شدت کاسته شد را دوران مغول صغیر می‌نامند. بهادرشاه دوم آخرین فرمانروای گورکانی بود که در سال ۱۸۵۷ میلادی حکومت را به بریتانیا واگذار کرد.

بابریان دارای رابطه بسیاری با دودمان‌های حاکم در راجپوت و ایران داشتند و ازدواج‌های سلطنتی میان ایشان برقرار بوده.[۲][۳] در حالی که دو پادشاه نخست این دودمان، بابر و همایون، دارای تباری از آسیای میانه (مردم ترک) بودند، اکبر نیمه ایرانی بود، جهانگیر نیمه ایرانی و یک‌چهارم ایرانی بود و به همین ترتیب شاه جهان سه‌چهارم راجپوت بود.[۴]

در اواخر قرن هفدهم و اوایل قرن هجدهم میلادی، گورکانیان هند به اوج اعتلای خویش رسیده بودند و شبه‌قاره هند را از بنگال در شرق تا کابل و سند در غرب و از کشمیر در شمال تا کاوری در جنوب به دست داشتند.[۵] جمعیت تحت قیادت آنان میان ۱۱۰ تا ۱۵۰ میلیون نفر تخمین زده شده (که در حد یک‌چهارم جمعیت آن دورهٔ جهان بوده) و ۳٫۲ میلیون کیلومتر مربع مساحت این امپراتوری بوده.[۶]

امپراتوری گورکانیان مغول[ویرایش]

امپراتوری مغول در سال ۱۷۰۰ میلادی

گورکانیان توسط بابر، که شاهزاده‌ای تیموری از توران یا ترکستان بود، تأسیس شد. بابر از نسل تیمور لنگ بود و ارتباط خاندانی میان وی با جغتای، دومین امپراتور مغول و فرزند چنگیز خان، از سوی مادری برقرار بود.[۷] او در سن چهارده سالگی به همراه شیبانی خان راهی جنوب شده و در کابل جای گرفت. سپس به افغانستان رفته و از تنگه خیبر به سوی هند تاخت.[۷] او نخست در ۱۵۲۶ میلادی در نبردی موفق به فتح پانی‌پت شد.[۷] اما مشکلات جنگ اجازه تحکیم قدرت را به او نمی‌داد.[۷] این مشکلات در زمان جانشین او، نصیرالدین همایون، خود را نشان دادند.[۷] شورشیان علیه همایون قیام کردند و او به درگاه صفویان پناهنده شد که این مسئله موجب نفوذ حاکمان غرب آسیا در درگاه گورکانی شد. در سال ۱۵۵۵ همایون توانست با کمک‌های ایران امپراتوری خود را احیا کند ولی اندکی بعد درگذشت.[۷] پسر همایون، اکبر کبیر، تحت نظارت محمد بیرام خان‌خانان در این هنگام به حکومت رسید.[۷]

اکبر از طریق جنگ و دیپلماسی امپراتوری را گسترش داد و تمامی شبه جزیره هندوستان را تا مرز رود گوداواری به آن ضمیمه کرد. او از تحولات فرهنگی حمایت کرد و گروهی جدید از اشراف را پدید آورد و هندوهای وفادار به خود را به دربار آورد.[۷] در همین دوره اکبر به تسهیل روابط تجاری با اروپاییان نیز پرداخت. مورخ هندی، ابراهیم ارالی می‌گوید که خارجی‌ها اغلب تحت تأثیر ثروت افسانه‌ای درگاه مغول قرار می‌گرفتند، اما درگاه پر زرق و برق واقعیت تیره‌تر را در پس خود مخفی نگه می‌داشت، یعنی حدود یک چهارم از تولید ناخالص ملی امپراتوری، متعلق به ۶۵۵ خانواده بود، در حالی که اکثریت ۱۲۰ میلیون نفری در فقر وحشتناک زندگی می‌کردند.[۸] اکبر در این دوره با برخی از قوانین اسلامی معترض شده و به نزدیک کردن هندوئیسم و اسلام پرداخت.[۹]او در تلاش برای افزایش تسامح دینی و افزایش آزادی مذهبی مردمان اقدام به ایجاد دین الهی کرد که تلفیقی از آداب ادیان مختلف بود.[۷]

فرزند اکبر، جهانگیرشاه، دوران اوج گورکانیان را رهبری می‌کرد اما به تریاک معتاد شد و به امور خارجه اعتنایی نداشته و تحت تأثیر قدرت‌های رقیب قرار گرفت.[۷] در زمان جانشین او، شاه جهان، فرهنگ و هنر مغولان در اوج خود بود و تاج محل نمودی از آن است.[۷] در این دوره مخارج درگاه بیش از درآمدهای آن شده بود.[۷]

فرزند ارشد و لیبرال شاه جهان، محمد داراشکوه، در نتیجه مریضی او در سال ۱۶۵۸ قدرت را به دست گرفت. با این حال برادر کوچک‌تر او، اورنگ‌زیب، با عالمان سنتی مسلمان متحد شد و علیه تلفیق‌گرایی مذهبی برادر ایستاده و پادشاهی را به دست آورد. اورنگ زیب در ۱۶۵۹ داراشکوه را شکست داده و اعدامش کرد.[۷] علی‌رغم بهبود مریضی شاه جهان، اورنگ زیب او را ناقص خوانده و به زندان انداخت. او قدرت نظامی را کسب کرد ولی سخت‌گیری در مذهب و عدم تسامح با مردمان بومی موجب ضعف حکومتش شد.[۷] او سعی در گسترش امپراتوری داشت و مرزهای جنوبی را افزود ولی در زمان مرگش، در سال ۱۷۰۷، اغلب نواحی در دست شورشیان بودند.[۷] او با صرف هزینه‌های فراوان ناحیهٔ دکن در جنوب هندوستان را فتح کرد ولی در کشورگشایی برای بدست آوردن ناحیهٔ اجدادی خود، توران زمین و آسیای میانه، ناموفق بود.[۱۰]شاه عالم، جانشین اورنگ زیب، سیاست‌های مذهبی پدرش را لغو کرد و تلاش کرد تا دولت را اصلاح کند. با این حال، پس از مرگ او در سال ۱۷۱۲، سلطنت مغول به هرج و مرج و منازعات خشونت‌آمیز وارد شد. در سال ۱۷۱۹ تنها چهار امپراتور به تدریج به تخت تکیه کردند.[۷]

در زمان قدرت یافتن محمد شاه گورکانی امپراتوری رو به شکوفایی نهاد و بخش‌هایی از آن به دست امپراتوری مراتا افتاد. [۱۰] حمله به هند توسط نادرشاه موجب افت قدرت و پرستیژ گورکانیان شد,[۷] با ورود دیگر قدرت‌ها به هند مانند بریتانیایی‌ها، گورکانیان به افول رفتند.[۷] آخرین پادشاه گورکانیان، بهادرشاه دوم، پس از شورش‌های ۱۸۵۷ در هند توسط راج بریتانیا برکنار شد و امپراتوری مغول منقرض شد.[۷]

فهرست[ویرایش]

از القاب مرسوم فرمانروایان گورکانی «عالم پناه عالم»، «سلطان اعظم»، «پادشاه»، «صاحب قرآن»، «شاهنشاه»، «خاقان مکرم» و «ظل الله» بوده‌اند. در فهرست زیر امپراتوران (با پس‌زمینه سفید) و مدعیان تاج و تخت (با پس‌زمینه شیری)، به همراه اطلاعات مربوط به هرکدام، آورده شدند:

پادشاهان گورکانی هندوستان
# تصویر نام نام تولد تولد دوران حکومت درگذشت منبع شرح
۱ Babur.jpg بابر ظهیر الدین محمد ۲۳ فوریه ۱۴۸۳ ۱۵۲۶–۱۵۳۰ ۲۶ دسامبر ۱۵۳۰
(۴۷ سالگی)
[۱۱] بنیان‌گذار سلسله گورکانیان هند.
۲ Humayun of India.jpg همایون
(دوره اول)
نصیرالدین محمد همایون ۶ مارس ۱۵۰۸ ۱۵۳۰–۱۵۴۰ ۲۷ ژانویه ۱۵۵۶
(۴۸ سالگی)
[۱۲] دومین پادشاه گورکانی هند
شیر شاه سوری ۱۴۷۲ ۱۵۴۰–۱۵۴۵ مه ۱۵۴۵ همایون را خلع کرد و سلسله سوری را بنیان گذارد.
اسلام شاه سوری حدود ۱۵۰۰ ۱۵۴۵–۱۵۵۴ ۱۵۵۴ دومین و آخرین پادشاه سلسله سوری.
Humayun finally defeated his rebellious brother Kamran in Kabul in 1553.jpg کامران میرزا ۱۵۰۹ تا ۱۵۵۳ ۵ اکتبر ۱۵۵۷ [۱۳]
۲ Humayun of India.jpg همایون
(دوره دوم)
نصیرالدین محمد همایون ۶ مارس ۱۵۰۸ ۱۵۵۵–۱۵۵۶ ۲۷ ژانویه ۱۵۵۶
(۴۸ سالگی)
پس از ۱۵ سال تبعید در ایران و با کمک شاه تهماسب صفوی تاج و تختش را پس گرفت.
۳ Akbar Shah I of India.jpg اکبر اعظم جلال الدین محمد اکبر ۱۴ نوامبر ۱۵۴۲ ۱۵۵۶–۱۶۰۵ ۲۷ اکتبر ۱۶۰۵
(۶۳ سالگی)
[۱۴] فرمانروایی گورکانیان را به کل شبه قاره هند گستراند و آیینی به نام دین الهی که ترکیبی از اسلام، هندوئیسم، زرتشت و سایر ادیان بود بنیان گذاشت. از او به عنوان بزرگترین پادشاه هند نام‌برده می‌شود.
۴ Jahangir of India.jpg جهانگیر نور الدین محمد سلیم ۲۰ اکتبر ۱۵۶۹ ۱۶۰۵–۱۶۲۷ ۲۸ اکتبر ۱۶۲۷
(۵۸ سالگی)
[۱۵] علیه پدرش اکبر جنگید و نخستین ارتباط را با کمپانی هند شرقی برقرار کرد. همسر ایرانی او نورجهان قدرت اصلی را در اختیار داشت.
Silver - replace this image male.svg داور بخش داور بخش بهادر ۱۴۷۲ ۱۶۲۷-۱۶۲۸ ۲۳ ژانویه ۱۶۲۸ [۱۶] پدرش، خسرو میرزا، نیز علیه امپراتور وقت شوریده بود و در نبرد کشته شد.
۵ Shah Jahan I of India.jpg شاه جهان اعظم شهاب الدین محمد خرم ۵ ژانویه ۱۵۹۲ ۱۶۲۷–۱۶۵۸ ۲۲ ژانویه ۱۶۶۶
(۷۴ سالگی)
تحت فرمان او معماری هندی-ایرانی به اوج شکوفایی رسید و بناهای مهمی چون تاج محل، مسجد جامع دهلی، قلعه سرخ، آرامگاه جهانگیر و باغ شالیمار در لاهور ساخته شد.
Sháh Shujáʿ (cropped).jpg شاه شجاع محمد شاه شجاع ۲۳ ژوئن ۱۶۱۶ ۱۶۵۷-۱۶۶۰ ۷ فوریه ۱۶۶۱ [۱۷]
[۱۸]
Murád Baxsh (cropped).jpg مراد بخش محمد مراد بخش ۸ اکتبر ۱۶۲۴ ۱۶۵۷-۱۶۵۸ ۱۴ دسامبر ۱۶۶۱ [۱۷]
Dara Shikoh.jpg دارا شکوه محمد دارا شکوه ۲۰ مارس ۱۶۱۵ ۱۶۵۸-۱۶۵۹ ۳۰ اوت ۱۶۵۹ [۱۹] او در زمان بیماری پدرش، شاه جهان، اداره امور مملکت را به دست گرفته بود. وی به شدت معتقد به تسامح دینی میان مسلمانان و بومیان هند بود.
۶ Alamgir I of India.jpg عالمگیر محی الدین محمد اورنگ زیب ۲۱ اکتبر ۱۶۱۸ ۱۶۵۸–۱۷۰۷ ۳ مارس ۱۷۰۷
(۸۸ سالگی)
بر اجرای مجدد سخت‌گیرانه شریعت اسلام در شبه قاره پای فشرد و جزیه را بر غیر مسلمانان برقرار کرد.
A portrait of Prince Kam Baksh, son of Aurangzeb (cropped).JPG کامبخش دین پناه محمد کامبخش ۶ مارس ۱۶۶۷ ۱۷۰۷-۱۷۰۹ ۱۴ ژانویه ۱۷۰۹ [۲۰]
Azam shah (cropped).jpg محمد اعظم شاه قطب‌الدین محمد اعظم ۲۸ ژوئن ۱۶۵۳ ۱۷۰۷ ۸ ژوئن ۱۷۰۷ [۲۱]
۷ Bahadur Shah I of India.jpg بهادر شاه قطب الدین محمد معزام ۱۴ اکتبر ۱۶۴۳ ۱۷۰۷–۱۷۱۲ ۲۷ فوریه ۱۷۱۲
(۶۸ سالگی)
[۲۲] در دوران فرمانروایی او امپراتوری با ضعف شدید روبرو شد و پس از او این ضعف شتاب بیشتری گرفت.
۸ Jahandar Shah of India.jpg جهاندارشاه معز الدین جهاندار شاہ بهادر ۹ مه ۱۶۶۱ ۱۷۱۲–۱۷۱۳ ۱۲ فوریه ۱۷۱۳
(۵۱ سالگی)
[۲۳] حکومتی چند روزه داشت.
۹ Farrukhsiyar of India.jpg فرخ‌سیر فَرُّخ‌سِیَر ۲۰ آگوست ۱۶۸۵ ۱۷۱۳–۱۷۱۹ ۲۹ آوریل ۱۷۱۹
(۳۳ سالگی)
[۲۴] در سال ۱۷۱۷ او فرمان حقوق تجاری آزاد برای بنگال را به کمپانی هند شرقی انگلستان اعطا می‌کند.
۱۰ Rafi ud-Darajat of India.jpg رفیع‌الدرجات رفیع اُد درجات ۳۰ نوامبر ۱۶۹۹ ۱۷۱۹ ۹ ژوئن ۱۷۱۹
(۱۹ سالگی)
[۲۴] توسط امیرالامرا «سید حسینعلی خان» که از دکن به دهلی لشکر کشید و فرخ‌سیر را خلع کرد به حکومت رسید.
Niku Siyyar.jpg نیکوسیر محمد نیک سیر ۱۶۷۹ ۱۷۱۹ ۱۲ آوریل ۱۷۲۳ [۲۴]
۱۱ Shah Jahan II of India.jpg رفیع‌الدولت شاه جهان دوم ژوئن ۱۶۹۶ ۱۷۱۹ ۱۹ سپتامبر ۱۷۱۹
(۲۳ سالگی)
[۲۴]
Muḥammad ʿIbráhím. (cropped).jpg محمد ابراهیم رفیع القادر محمد ابراهیم ۹ اوت ۱۷۰۳ ۱۷۲۰ ۳۱ ژانویه ۱۷۴۶ [۲۴]
۱۲ Muhammad Shah of India.jpg محمد شاه روشن اختر بهادر‬ ۱۷ آگوست ۱۷۰۲ ۱۷۱۹–۱۷۴۸ ۲۸ آوریل ۱۷۴۸
(۴۵ سالگی)
[۲۴] درسال ۱۷۳۹ از نادرشاه افشار شکست خورد.
۱۳ Ahmad Shah Bahadur of India.jpg احمدشاه بهادر احمد شاه بهادر ۲۳ دسامبر ۱۷۲۵ ۱۷۴۸–۱۷۵۴ ۱ ژانویه ۱۷۷۵
(۴۹ سالگی)
[۲۴]
۱۴ Alamgir II of India.jpg عالمگیر دوم عزیز الدین ۶ ژوئن ۱۶۹۹ ۱۷۵۴–۱۷۵۹ ۲۹ نوامبر ۱۷۵۹
(۶۰ سالگی)
[۲۵]
۱۵ Silver - replace this image male.svg شاه‌جهان سوم محی اُلملت ۱۷۱۱ ۱۷۵۹-۱۷۶۰ ۱۷۷۲
(۶۰ یا ۶۱ سالگی)
[۲۵]
۱۶ Ali Gauhar of India.jpg شاه عالم دوم علی گوهر ۲۵ ژوئن ۱۷۲۸ ۱۷۵۹–۱۸۰۶ ۱۹ نوامبر ۱۸۰۶
(۷۸ سالگی)
[۲۵] با حمله به احمد شاه عبدعلی در سال ۱۷۶۱؛ اداره مناطق بنگال، بیهار و اوریسا را به کمپانی هند شرقی بریتانیا در سال ۱۷۶۵، به‌طور رسمی واگذار کرد و در سال ۱۸۰۳ تحت حمایت بریتانیا قرار گرفت.
Bidar Bakht (cropped).jpg محمود شاه بهادر بیدار بخت محمود ۱۷۴۹ ۱۷۸۸ ۱۷۹۰ [۲۶]
۱۷ Akbar Shah II of India.jpg اکبرشاه دوم میرزا اکبر ۲۲ آوریل ۱۷۶۰ ۱۸۰۶–۱۸۳۷ ۲۸ سپتامبر ۱۸۳۷
(۷۷ سالگی)
[۲۷] دست نشانده و تحت حمایت انگلستان
۱۸ Bahadur Shah II of India.jpg بهادرشاه دوم ابو ظفر سراج اُلدین محمد بهادر شاہ ظفر‬ ۲۴ اکتبر ۱۷۷۵ ۱۸۳۷–۱۸۵۷ ۷ نوامبر ۱۸۶۲
(۸۷ سالگی)
[۲۸] پس از شورش سال ۱۸۵۷ هند توسط بریتانیا عزل شد و به برمه تبعید شد.

شجره‌نامه[ویرایش]

تبارنامه دیگری از شاهان اصلی گورکانی.

هفت امپراتور نخستین گورکانی و همسرانشان:

بابر
 
ماهم بیگم
(ترک)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
نصیرالدین همایون
 
حمیده بانو بیگم
(فارس)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
اکبر کبیر
 
جودا بای
(راجپوت)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
جهانگیرشاه
 
جگت گوسین
(راجپوت)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
شاه جهان
 
ممتاز محل
(فارس)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
اورنگ‌زیب
 
دلرس بانو بیگم
(فارس)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
محمد اعظم شاه
 
 
 

شجره‌نامه شاهان گورکانی:

منابع[ویرایش]

  1. Spear 1990, pp. 147–148
  2. Jeroen Duindam (2015), Dynasties: A Global History of Power, 1300–1800, page 105, انتشارات دانشگاه کمبریج
  3. Mohammada, Malika (January 1, 2007). The Foundations of the Composite Culture in India. Aakar Books. p. 300. ISBN 978-8-189-83318-3. 
  4. Dirk Collier (2016). The Great Mughals and their India. Hay House. p. 15. 
  5. Chandra, Satish. Medieval India: From Sultanate To The Mughals. p. 202. 
  6. Richards, John F. (January 1, 2016). Johnson, Gordon; Bayly, C. A., eds. The Mughal Empire. The New Cambridge history of India: 1.5. I. The Mughals and their Contemporaries. Cambridge: انتشارات دانشگاه کمبریج. pp. 1, 190. doi:10.2277/0521251192. ISBN 978-0-521-25119-8. 
  7. ۷٫۰۰ ۷٫۰۱ ۷٫۰۲ ۷٫۰۳ ۷٫۰۴ ۷٫۰۵ ۷٫۰۶ ۷٫۰۷ ۷٫۰۸ ۷٫۰۹ ۷٫۱۰ ۷٫۱۱ ۷٫۱۲ ۷٫۱۳ ۷٫۱۴ ۷٫۱۵ ۷٫۱۶ ۷٫۱۷ ۷٫۱۸ Berndl, Klaus (2005). National Geographic visual history of the world. University of Michigan. pp. 318–320. ISBN 978-0-521-52291-5. 
  8. Eraly, Abraham The Mughal Throne The Sage of India's Great Emperors, London: Phonenix, 2004 page 520.
  9. Eraly, Abraham The Mughal Throne The Sage of India's Great Emperors, London: Phonenix, 2004 page 191.
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ D'souza, Rohan "Crisis before the Fall: Some Speculations on the Decline of the Ottomans, Safavids and Mughals" pages 3-30 from Social Scientist, Volume 30, Issue # 9/10, September–October 2002 page 21.
  11. INDIA. The Timurid Dynasty. GENEALOGY. Delhi2 Archived 25 June 2017[Date mismatch] at the Wayback Machine.
  12. INDIA. The Timurid Dynasty. GENEALOGY. Delhi3 Archived 25 June 2017[Date mismatch] at the Wayback Machine.
  13. Begum, Gulbadan (1902). The History of Humayun (Humayun-Nama). Royal Asiatic Society.
  14. INDIA. The Timurid Dynasty. GENEALOGY. Delhi4 Archived 8 January 2018[Date mismatch] at the Wayback Machine.
  15. INDIA. The Timurid Dynasty. GENEALOGY. Delhi5 Archived 25 June 2017[Date mismatch] at the Wayback Machine.
  16. INDIA. The Timurid Dynasty. GENEALOGY. Delhi5
  17. ۱۷٫۰ ۱۷٫۱ INDIA. The Timurid Dynasty. GENEALOGY. Delhi6
  18. Гаскойн, Бэмбер. Великие Моголы. Потомки Чингисхана и Тамерлана.
  19. chief, Stanley Wolpert, ed. in (2006). Encyclopedia of India. Detroit [u.a.]: Scribner's, Thomson Gale. p. 306. ISBN 9780684313511.
  20. INDIA. The Timurid Dynasty. GENEALOGY. Delhi7
  21. INDIA. The Timurid Dynasty. GENEALOGY. Delhi8
  22. INDIA. The Timurid Dynasty. GENEALOGY. Delhi9 Archived 25 June 2017[Date mismatch] at the Wayback Machine.
  23. INDIA. The Timurid Dynasty. GENEALOGY. Delhi10 Archived 25 June 2017[Date mismatch] at the Wayback Machine.
  24. ۲۴٫۰ ۲۴٫۱ ۲۴٫۲ ۲۴٫۳ ۲۴٫۴ ۲۴٫۵ ۲۴٫۶ INDIA. The Timurid Dynasty. GENEALOGY. Delhi11 Archived 25 June 2017[Date mismatch] at the Wayback Machine.
  25. ۲۵٫۰ ۲۵٫۱ ۲۵٫۲ INDIA. The Timurid Dynasty. GENEALOGY. Delhi12 Archived 25 June 2017[Date mismatch] at the Wayback Machine.
  26. INDIA. The Timurid Dynasty. GENEALOGY. Delhi12
  27. INDIA. The Timurid Dynasty. GENEALOGY. Delhi19 Archived 25 June 2017[Date mismatch] at the Wayback Machine.
  28. INDIA. The Timurid Dynasty. GENEALOGY. Delhi20 Archived 26 July 2017[Date mismatch] at the Wayback Machine.