جغتای

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
جغتای
Khan of the خانات جغتای
Chagatai Khan.JPG
مجسمهٔ جغتای خان در کشور مغولستان
Chagatai Dynasty
سلطنت 1226 – 1241-42
پیشین چنگیزخان
جانشین Qara Hülëgü
Consort Ebuskun
فرزند(ها) Mutugen (Mö'etüken)
Baidar
Yesü Möngke
Clan بورجیگای
پدر چنگیزخان
مادر بورته
زادروز c. ۱۱۸۳
مرگ ۱۲۴۱-۴۲ (aged 58)
Almaligh
دین و مذهب تنگری گرایی

جغتای یا چغتای یا چقتای پسر دوم چنگیزخان مغول بود[۱].

مادر چغتای بورتافوجین دختر نویان از قوم مغولی قونغرات بود. چغتای بر اولوس های غربی امپراتوری چنگیز حکمرانی داشت. او یکی از جنگ آورترین فرزندان و سپاهیان چنگیز بود و در فتح سرزمین های چین و ماچین و شهرهای نواحی خراسان از قبیل اترار، بناکت، خوارزم، گرگانج به همراه پدر و برادرانش حضوری فعال داشت.[۲]

چنگیز پس از بازگشت از جنگ خوارزمشاه حکومت ماوراءالنهر و خوارزم و شهرهای ایغور و کاشغر و بلخ و بدخشان و غزنین تا حدود سند را به جغتای سپرد. پس از مرگ چنگیز با آنکه جغتای از برادرش اوگتای بزرگ‌تر بود او را حرمت بسیار میگذاشت و ذره‌ای از احترام به او فرو نمیگذاشت. می‌گویند روزی با اوگتای در سبقت اسپ خود بر اسپ او شرط بست واسپ او برد. شب با خود اندیشید که نمی‌بایست با قاآن و خان بزرگ شرط بندد. فردای آن روز با همرای تمام خدم و حشم خویش به دربار اوگتای قاآن حاضر شد و خود را مقصر دانست و هرچه اوگتای او را گفت که تقصیری روی نداده‌است نپذیرفت و گفت که باید مجازات گردد. عاقبت نه اسپ ممتاز پیشکش کرد و گفت این به شکرانهٔ آن است که قاآن از تقصیر من گذشته‌است. جغتای در یاسا یا قوانین چنگیزی بسیار مطلع و سختگیر بود. مرگ جغتای به سال ۶۴۰ اتفاق افتاد.


جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Chagatai Khan»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۲ ژانویه ۲۰۱۴).
  • «چقتای». در لغت نامه دهخدا. بازبینی‌شده در ۸ خرداد ۱۳۹۱. 
  • بایمت اف، لقمان. «بیداد چغتای خان در خراسان بزرگ». کیهان فرهنگی، ش. ۱۶۹ (۱۳۷۹).