جغتای‌خان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از جغتای)
پرش به: ناوبری، جستجو
جغتای
Khan of the خانات جغتای
Chagatai Khan.JPG
مجسمهٔ جغتای خان در کشور مغولستان
Chagatai Dynasty
سلطنت ۱۲۲۶ – ۱۲۴۱–۴۲
پیشین چنگیزخان
جانشین Qara Hülëgü
Consort Ebuskun
فرزند(ها) Mutugen (Mö'etüken)
Baidar
Yesü Möngke
Clan بورجیگای
پدر چنگیزخان
مادر بورته
زادروز c. ۱۱۸۳
مرگ ۱۲۴۱–۴۲ (aged 58)
Almaligh
دین و مذهب تنگری گرایی

جغتای یا چغتای یا چقتای پسر دوم چنگیزخان مغول بود.[۱]

مادر چغتای بورتافوجین دختر نویان از قوم مغولی قونغرات بود. چغتای بر اولوس‌های غربی امپراتوری چنگیز حکمرانی داشت. او یکی از جنگ آورترین فرزندان و سپاهیان چنگیز بود و در فتح سرزمین‌های چین و ماچین و شهرهای نواحی خراسان از قبیل اترار، بناکت، خوارزم، گرگانج به همراه پدر و برادرانش حضوری فعال داشت.[۲]

چنگیز پس از بازگشت از جنگ خوارزمشاه حکومت ماوراءالنهر و خوارزم و شهرهای ایغور و کاشغر و بلخ و بدخشان و غزنین تا حدود سند را به جغتای سپرد. پس از مرگ چنگیز با آنکه جغتای از برادرش اوگتای بزرگ‌تر بود او را حرمت بسیار می‌گذاشت و ذره‌ای از احترام به او فرونمی‌گذاشت. می‌گویند روزی با اوگتای در سبقت اسپ خود بر اسپ او شرط بست واسپ او برد. شب با خود اندیشید که نمی‌بایست با قاآن و خان بزرگ شرط بندد. فردای آن روز با همرای تمام خدم و حشم خویش به دربار اوگتای قاآن حاضر شد و خود را مقصر دانست و هرچه اوگتای او را گفت که تقصیری روی نداده‌است نپذیرفت و گفت که باید مجازات گردد. عاقبت نه اسپ ممتاز پیشکش کرد و گفت این به شکرانهٔ آن است که قاآن از تقصیر من گذشته‌است. جغتای در یاسا یا قوانین چنگیزی بسیار مطلع و سختگیر بود. مرگ جغتای به سال ۶۴۰ اتفاق افتاد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Chagatai Khan»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۲ ژانویه ۲۰۱۴).
  • «چقتای». در لغت نامه دهخدا. بازبینی‌شده در ۸ خرداد ۱۳۹۱. 
  • بایمت اف، لقمان. «بیداد چغتای خان در خراسان بزرگ». کیهان فرهنگی، ش. ۱۶۹ (۱۳۷۹).