محمدشاه گورکانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
محمدشاه گورکانی
Muḥammad Sháh on horseback.jpg
محمدشاه
۱۲اُمین امپراتور گورکانی هند
سلطنت ۲۷ سپتامبر ۱۷۱۹ – ۲۹ آوریل ۱۷۴۸
تاج‌گذاری ۲۹ سپتامبر ۱۷۱۹ در قلعۀ سرخ
پیشین شاه‌جهان دوم
جانشین احمدشاه بهادر
نایب‌السلطنه برادران سید (۱۷۱۹–۱۷۲۰)
شهبانوی همسر بادشاه بیگم
همسران صاحبه محل
قدسیه بیگم
فاتح‌پوری محل[۱]
روشن‌آبادی محل[۱]
فرزند(ها) شهریارشاه بهادر
احمدشاه بهادر
تاج‌محمد
بادشاه بیگم
جهان‌افروز بانو بیگم
حضرت بیگم
نام کامل
ناصرالدین (نصیرالدین) محمدشاه
خاندان دودمان تیمور
پدر جهان‌شاه
مادر فخرالنساء بیگم[۱]
زادروز روشن اختر[۲]
۷ اوت ۱۷۰۲
غزنی، افغانستان
مرگ ۱۶ آوریل ۱۷۴۸ (۴۵ سال)
دهلی، هند
خاک‌سپاری آرامگاه محمدشاه، نظام‌الدین اولیاء، دهلی
دین و مذهب اسلام

ناصرالدین روشن اختر معروف به محمد شاه گورکانی (۱۷۰۲–۱۷۴۸ میلادی) از پادشاهان دوره مغول صغیر در امپراتوری گورکانیان هند بود. او درهفده سالگی بر تخت نشست و بین ۱۷۱۹ تا ۱۷۴۸ میلادی فرمانروایی کرد.

او پسر خجسته‌اختر جهان‌شاه چهارمین فرزند بهادرشاه اول و نوه اورنگ‌زیب عالمگیر آخرین امپراتور گورکانی یا مغول کبیر بود.

محمد شاه گورکانی

در سال ۱۷۳۹ میلادی نادرشاه افشار پادشاه ایران به هند حمله کرد. به دلیل ضعف تاکتیک محمدشاه به سادگی شکست خورد و نادر فاتحانه وارد دهلی شد و درست پس از یک ماه به نام خود در آنجا خطبه خواند. بیشتر از ۳۰٬۰۰۰ هندی کشته شدند؛ به‌ناچار محمد شاه امان خواست؛ در پاسخ نادرشاه درقبال آنکه کلید خزانه سلطنتی را بگیرد عقب‌نشینی را پذیرفت. او سریر پادشاهی هند که برای شاه‌جهان ساخته بودند و معروف به تخت طاووس بود را به همراه جواهرات کوه نور، دریای نور و کره جواهرنشان به ایران آورد، و تاج شاهی را برسر محمد شاه باقی گذاشت.[۳]

تخت طاووسی که نادرشاه افشار از نبرد هندوستان با خود به ایران آورد پس از مرگ وی توسط غارتگران تخریب و به یغما برده شد.[۴]

محمد شاه از زمره خوشنویسان و نستعلیق‌نویسان هند بود و دو قطعه از آثارش در موزه باستانشناسی دهلی موجود است.[۵]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ Malik, Zahir Uddin (1977). The reign of Muhammad Shah, 1719-1748. London: Asia Pub. House. p. 407. ISBN 9780210405987.
  2. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام Encyclopedia Britannica وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  3. ویکی‌پدیای انگلیسی
  4. راهنمای بازدید خزانه جواهرات ملی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی، ۱۳۸۰
  5. فضایلی ص ۵۵۶

منابع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Muhammad Shah». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۷ اکتبر ۲۰۰۸.
  • فضایلی، حبیب‌الله. اطلس خط. انتشارات مشعل اصفهان. چاپ دوم، اصفهان۱۳۶۲ش. ص ۵۵۶
  • راهنمای بازدید خزانه جواهرات ملی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی، ۱۳۸۰