پرش به محتوا

فردوسی (فیلم)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
فردوسی
کارگردانعبدالحسین سپنتا
تهیه‌کنندهاردشیر ایرانی
نویسندهعبدالحسین سپنتا
بازیگرانعبدالحسین سپنتا
نصرت‌الله محتشم
سهراب پوری
روح‌انگیز سامی‌نژاد
مدت زمان
کمتر از ۶۰ دقیقه
کشورایران، هند
زبانفارسی

فردوسی نام یک فیلم زندگی‌نامه‌ای ایرانی به کارگردانی عبدالحسین سپنتا و محصول سال ۱۳۱۳ است.[۱][۲][۳][۴][۵][۶][۷][۸][۹][۱۰]

خلاصه داستان

[ویرایش]

داستان از خانهٔ فردوسی آغاز می‌شود که وی از پنجرهٔ اتاقی به پل خراب شهر توس با چهره‌ای گرفته و مغموم نگاه می‌کند. در جایی دیگر فردوسی صحنه‌هایی از شاهنامه را در مقابل سلطان محمود برای حاضرین می‌سراید. در پایان، انتهای زندگی شاعر حماسه سرای ایران نشان داده می‌شود. فردوسی در کهولت زندگی خود را در انزوا می‌گذراند و زمانی که از پنجره بیرون را می‌نگرد، می‌شنود که بچه‌های رهگذر اشعار شاهنامه را می‌خوانند. صحنهٔ آخر مرگ شاعر است. جنازهٔ او را روی پل توس دو نفر به دوش دارند. پشت سر جنازه فقط یک نفر راه می‌رود و او دختر شاعر است.

بررسی

[ویرایش]

برای بیان دلبستگی خود به مضامین تاریخی و گنجینه ادبیات قدیم ایران، عبدالحسین سپنتا دومین فیلم بلند خود (پس از دختر لر، اولین فیلم ناطق فارسی) را با نام «فردوسی» ساخت که در هزاره فردوسی به نمایش درآمد. این فیلم که ساختن آن تنها دو ماه طول کشید، سرگذشت فردوسی را از جوانی تا پیری در بر می‌گیرد. رابطه‌ٔ او با دهقانان و موبدان را بیان می‌کند، صحنه‌هایی از حماسه‌سرایی شاعر را به تصویر می‌کشد و در نهایت با مرگ شاعر به پایان می‌رسد.

وقتی رضاشاه فیلم یک‌ساعتی فردوسی را دید، برخی از قسمت‌های آن را نپسندید و سپنتا مجبور شد بخش‌هایی از فیلم‌ را تغییر دهد. از جمله صحنه‌های مربوط به سلطان محمود غزنوی، کلاً از نو فیلم‌برداری شد و سپنتا نقش سلطان محمود را به نصرت‌الله محتشم (که در سفارت ایران در هندوستان کار می‌کرد) سپرد. به این ترتیب، در نسخه‌ٔ بازسازی‌شده، سلطان محمود، چهره‌ٔ شاهی عادل و هنرمندپرور را پیدا کرد.

«فردوسی» از ظرافت‌های سینمایی خالی نیست؛ کارگردان برای بیان تیرگی و اندوه و مرگ، در صحنهٔ تشییع جنازه شاعر از شیوهٔ تصویربرداری ضد نور استفاده کرده و از نظر داستان‌گویی نیز در جاهایی موفق است؛ مانند صحنه‌ای که فردوسی در ایام پیری و انزوا از پنجرهٔ اتاق می‌شنود که کودکان شعرهای او را می‌خوانند.[۱۱]

جستارهای وابسته

[ویرایش]

منابع

[ویرایش]
  1. مهر. «ماجرای فیلم سفارشی «فردوسی» که توقیف شد/دستکاری بزرگ در تاریخ سینما».
  2. صدا و سیما. «نسخه مرمت شده «فردوسی» نمایش داده می‌شود».
  3. ایسنا. «نمایش یک فیلم ۹۰ ساله و ابهاماتی که به جا مانده».
  4. اعتماد. «رونمایی از نسخه مرمت‌شده فیلم «فردوسی»».
  5. صدا و سیما. «نمایش فیلم «فردوسی» بعد از ۸۵ سال».
  6. دنیای اقتصاد. «نمایش رایگان نسخه ترمیم‌شده «فردوسی» در موزه سینما».
  7. میزان. ««فردوسی» از نظر ژانر اولین فیلم تاریخ سینمای ایران است».
  8. ایسنا. «جایگاه «فردوسی» در تاریخ سینمای ایران کجاست؟».
  9. صدا و سیما. «نمایش نسخه مرمت شده فیلم «فردوسی» در موزه سینما».
  10. تسنیم. «نمایش فیلمی از دهه ۳۰ در موزه سینمای ایران/ «فردوسی» از نظر ژانر اولین فیلم تاریخ سینمای ایران است».
  11. مهرابی، مسعود (۱۳۶۳). تاریخ سینمای ایران: از آغاز تا سال ۱۳۵۷. انتشارات فیلم. ص. ۲۹.

وبگاه سوره