سرچشمه‌های فردوسی‌شناسی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
سرچشمه‌های فردوسی‌شناسی
روی جلد سرچشمه‌های فردوسی‌شناسی انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
نویسنده محمدامین ریاحی
ناشر انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
محل نشر ایران
تاریخ نشر ۱۳۷۲
شابک ۹۷۸-۹۶۴-۴۲۶-۲۰۱-۲
تعداد صفحات ۴۱۶
موضوع مجموعه‌نوشته‌های کهن دربارۀ فردوسی و شاهنامه و نقد آن‌ها
سبک تألیف و پژوهش
زبان فارسی
نوع رسانه کتاب

کتاب سرچشمه‌های فردوسی‌شناسی (با عنوان فرعی: مجموعهٔ نوشته‌های کهن در بارهٔ فردوسی و شاهنامه و نقد آنها)، تألیف دکتر محمدامین ریاحی، مجموعه‌ای است که در آن «گفته‌ها و نوشته‌ها در بارهٔ فردوسی را از نوشته‌های مورخان و تذکره‌نویسان و مقدمه‌های کهن دست‌نویس‌های شاهنامه و ستایش‌هایی که شاعران و دیگر بزرگان از او کرده‌اند، از سال‌های نزدیک به عصر او تا اواخر قرن پیش یعنی تا آغاز تحقیقات جدید» [۱] فراهم آمده است. هر بخش دارای مقدمۀ انتقادی است. کتاب دارای پیشگفتاری با عنوان «رنج و روزگار فردوسی» است.

سرچشمه‌های فردوسی‌شناسی نخستین بار در سال ۱۳۷۲ مؤسسهٔ مطالعات و تحقیقات فرهنگی (پژوهشگاه) در تهران به چاپ رسیده است.

فهرست بخش‌های کتاب[ویرایش]

  • فردوسی از زبان خودش (شاهنامه)
  • شاهنامهٔ منثور چگونه فراهم آمد؟ (مقدمهٔ شاهنامهٔ ابومنصوری)
  • شاهنامه و معاصران فردوسی (فرخی، عنصری)
  • کین سیاوش (تاریخ بخارا)
  • فردوسی و محمود (تاریخ سیستان)
  • کهن‌ترین افسانه‌‌ها (مقدمهٔ اول شاهنامه)
  • نخستین مقلد و ستایشگر فردوسی (اسدی طوسی)
  • نظم فردوسی به کار آید... (ازرقی)
  • من عجب دارم ز فردوسی... (معزی)
  • اختیارات شاهنامه (مسعود سعد)
  • کهن‌ترین اشاره به هجونامه (عثمان مختاری)
  • شاهنامه، مأخذ کتاب‌های تاریخ (مجمل‌التواریخ)
  • سنایی و فردوسی (حدیقهٔ سنایی)
  • فردوسی، یکی از حکمای امت (شیخ جام)
  • ادیب صابر و فردوسی (ادیب صابر)
  • پشیمانی محمود و مرگ فردوسی (چهار مقاله)
  • تفاخر به فردوسی (النقض)
  • فردوسی حکیم (عجایب‌المخلوقات)
  • خداوند شاعران (انوری)
  • فردوس حکمت (سوزنی)
  • اختیارات شاهنامه (علی بن احمد)
  • شمع جمع هوشمندان (خاقانی)
  • سخن فردوسی (ظهیر فاریابی)
  • شاهنامه، شاهِ نامه‌ها (راحه‌الصدور)
  • آغاز آرایش متون به شعر شاهنامه (فرائدالسلوک)
  • غزالی و فردوسی (مرزبان‌نامه)
  • تاریخ طبرستان (ابن اسفندیار)
  • فردوسی و نظامی (شرفنامه، اقبالنامه، خسرو و شیرین)
  • فردوسی و عطار (مثنوی‌های عطار)
  • مقدمهٔ هشتصدسالهٔ شاهنامه (دستنویس ۶۱۴ فلورانس)
  • قدیم‌ترین تذکرهٔ فارسی (لباب‌الالباب)
  • چنین شعری در زبان عرب پیدا نمی‌شود (ابن اثیر)
  • شاهنامه و مجدالدولهٔ دیلمی (ابن اثیر)
  • درود بر تربت فردوسی (سعدی)
  • شاهنامه‌خوانی در میدان جنگ (جهانگشای جوینی)
  • شهنامه و فردوسی (امامی هروی)
  • قدرشناسی بهرامشاه از فردوسی (ابن بی‌بی)
  • رهیافت افسانه‌ها در متون (آثارالبلاد قزوینی)
  • تضمین دو بیت منسوب به فردوسی (شمس طبسی و ...)
  • نخستین شاهنامه‌پژوه ایرانی (حمدالله مستوفی)
  • حمله به فردوسی و دفاع از محمد (شبانکاره‌ای)
  • مقدمهٔ سوم شاهنامه (از قرن هشتم)
  • فردوسی، شاعر بهشتی (اوحدی)
  • سکّهٔ سخن فردوسی (ابن یمین)
  • تضمین شاهانه (شاه شجاع مظفری)
  • چرا و چگونه یوسف و زلیخا به نام فردوسی بسته شد؟
  • نقد مقدمهٔ بایسنقری
  • متن مقدمهٔ بایسنقری (از شاهنامهٔ بایسنقری)
  • فردوسی در مجمل فصیحی (فصیحی هروی)
  • فردوسی و همشهری ریاضی‌دان او (ابن ماجد)
  • جعلیات تذکره‌نویس معروف (دولتشاه سمرقندی)
  • فردوسی و جامی (بهارستان)
  • جواب فردوسی به شیخ کرّگانی (مجالس‌النفائس)
  • نوادهٔ فردوسی و نظام‌الملک (بدایع‌الوقایع)
  • جواب هاتفی به فردوسی (تحفهٔ سامی)
  • از یک تذکرهٔ معروف (هفت اقلیم)
  • نخستین نقد و تحقیق در احوال فردوسی (مجالس‌المؤمنین)
  • عبارت‌پردازی یک تذکره‌نویس (عرفات‌العاشقین)
  • تازی‌پرستی و فردوسی‌ستیزی (آشوب هندی)
  • افسانه‌پردازی آذر(آتشکده آذر)
  • صبای کاشانی و فردوسی (حدیقه‌الشعرا)
  • شاهنامه‌خوانی در ممسنی (فتاح گرمرودی)
  • آخرین نوشته (مجمع‌الفصحا)

منبع[ویرایش]

  1. محمدامین ریاحی. سرچشمه‌های فردوسی‌شناسی. چاپ سوم. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۳۸۸. ص ۲ مقدمه. ISBN 978-964-426-201-2. 

پیوند به بیرون[ویرایش]