فراشناخت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

فراشناخت (به انگلیسی: Metacognition) در روان‌شناسی واژه‌ای است که به صورت «شناخت شناسی» یا « دانستنِ دانستن» تعریف شده است. تاملی که انسان بر روی فرایندهای ذهنی خود می‌کند، و اندیشیدن درباره تفکر را فراشناخت می‌نامند. این مفهوم از مفاهیم نظریه ذهن به شمار می‌آید، که به صورت عمومی دارای دو مولفه است: یکی دانش درباره شناخت، و دیگری قاعده بخشیدن به شناخت. کودک انسان تا پیش از دبستان هنوز مجهز به فراشناخت نیست و توانایی درکِ نظر و افکار و احساسات دیگران را ندارد، از چهار سالگی به بعد است که می‌فهمد که افکار و باورهای دیگران بر رفتارش تاثیر می‌گذارد و این‌که حتی ممکن است آن‌ها از واقعیت به دور نیز باشد. بیماران مبتلا به اوتیسم فاقد نظریه ذهن می‌باشند، آدم‌ها را به مانند هر نوع شی دیگری می‌بینند، در نتیجه به دنیای درون خود پناه می‌برند.[۱] فراشناخت را می توان به سه حیطه دانش فراشناختی(به انگلیسی: Metacognitive knowledge)، تجربه های فراشناختی(به انگلیسی: Metacognitive experiences) و راهبردهای فراشناختی(به انگلیسی: Metacognitive strategies) تقسیم کرد. دانش فراشناختی به باورها و نظریه هایی اطلاق می شود که افراد درباره تفکر خود دارند. تجربه های فراشناختی شامل ارزیابی ها و احساس هایی است که افراد در موقعیت های مختلف درباره ی وضعیت روانی خود دارند و راهبردهای فراشناختی پاسخهایی هستند که برای کنترل و تغییر تفکر به کار گرفته می شوند و به خودتنظیمی هیجانی و شناختی کمک می کنند[۲]

منابع[ویرایش]

  1. زمینه روانشناسی اتکینسون و هیلگارد. ترجمهٔ محسن ارجمند، حسن رفیعی. ۱۳۹۲. 
  2. ولز، آدریان. راهنمای عملی درمان فراشناختی اضطراب و افسردگی. ترجمه شهرام محمدخانی. ورای دانش، 1390. 

راهنمای عملی رواندرمانی فراشناختی ، روشی است در درمان اختلالات روانی که نخستین بار در سال ۲۰۰۷ توسط یک گروه بین المللی آلمانی – کانادایی (استفان موریتز و تاد وودوارد) در دانشگاه هامبورگ ابداع شد. و در سال ۲۰۱۰ جایزه جهانی رواندرمانی را در اروپا دریافت کرد.  دکتر سعید ملیحی الذاکرینی مدیر مرکز خدمات روان شناسی و مشاوره سیمیا به نشانی اینترنتی http://symia.ir/ نخستین ، تنها نماینده و همکار رواندرمانی فراشناختی از سال ۱۳۸۷ در ایران است. دکتر سعید ملیحی الذاکرینی اقدام به تنظیم و تطبیق این روش درمانی در ایران نموده و پکیج کامل این روش درمانی را منتشر کرده است. پکیج کامل رواندرمانی فراشناختی برای بیماران اسکیزوفرنیک ، افسرده ، مرزی و وسواس بطور رایگان و با رعایت حقوق معنوی پدیدآورندگان از سایت دانشگاه هامبورگ قابل دریافت است.

نشانی سایت دانشگاه هامبورگ برای دریافت رایگان پکیج رواندرمانی فراشناختی ویژه بیماران روان پریش به زبان فارسی :

https://www.ag-neuropsychologie.de/mct-psychosis-manual-farsi.html