دورک آنگق

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
دورک آنگق
Tork Angegh.JPG
یادمان دورک آنگق در ایروان ۱۹۸۲ اثر کی. نوریجانیان
والدین پاسکام
اساطیر ارمنستان
کشور  ارمنستان

دورک آنگق ارمنی: Տորք Անգեղ فرزند «پاسکام»، نوه هایک بزرگ ارمنی: Հայկի بود. دورک بسیار زشت، بلند قامت، با اندامی درشت دارای دماغی پهن، چشمانی گود رفته و نگاهی بی رحم بود. به روایتی او را به خاطر زشتی بی حدش، در زبان ارمنی آنگِق یعنی زشت می‌نامیدند.

در مورد خصوصیات او چنین روایت شده که دارای قدرت بسیار بوده، با دستهایش صخره‌های عظیم سنگ خارا را می‌کنده و با ناخنهایش آنها را صیقل می‌داده است و مانند تخته صاف کرده و با ناخنهایش روی آنها شکلهای گوناگون عقاب را حکاکی می‌کرده است.

تاریخ[ویرایش]

عقاید گوناگونی در مورد نام و ایزد بودن او موجود است از این قرار:

به نظر بعضی از نویسندگان ارمنی مانند «مانوک آبقیان» دورک آنگق به معنی قلعه و دژ است یا به نظر نویسنده «آسدواتسادور خاچاطوریان» (نویسنده کتاب‌های تاریخ ارمنیان کهن و تاریخ تحقیقی عصر خط میخی در ارمنستان)، دورک آنگق به معنی (دورک قلعه آنگق) است. نیکولاس آدونتس میان سه نامی که موسس خورناتسی از آنها اسم برده یعنی دورک، آنگق و پاسکام با عقاب، که پرنده اسطوره‌ای ارمنیان باستان است، ارتباط قایل شده است. این ایزد، پرنده نگهبان آسمان است و باران و رعد را به زمین می‌فرستاده است. پاوستوس بوزاند گفته است که آنگق از ابتدا نام سرزمین یا حکومتی بوده است که در قلعه‌های آن گنجینه‌های بی شماری وجود داشت و پادشاهان اشکانی در آنجا دفن شده بودند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • احمد نوری‌زاده. تاریخ و فرهنگ ارمنستان، تهران: چشمه، ۱۳۷۶، شابک:۷-۲۲۰-۳۶۲-۹۶۴-۹۷۸
  • احمد نوری‌زاده، صد سال شعر ارمنی (از اواخر قرن نوزدهم تا اواخر قرن بیستم). تهران:نشر چشمه، شابک:۹-۲۱۶-۳۶۲-۹۶۴-۹۷۸
  • تاریخ کلیسای ارمنی، نگارش دکتر ادیک باغداساریان، تهران ۱۳۸۰. شابک:۲-۰۷۴۵-۰۶-۹۶۴
  • بررسی ریشه  شناختی واژه‌های آرامازد، اهورامزدا و ماشتوتس، نویسنده: آنوشیک ملکی، فصلنامه فرهنگی پیمان - شماره ۶۶ - سال هفدهم - زمستان ۱۳۹۲
  • اشتراکات اساطیری و باورها در منابع ایرانی و ارمنی، نویسنده:ماریا آیوازیان، نشر: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی (۲۶ اردیبهشت، ۱۳۹۱)، شابک:۰-۵۶۰-۴۲۶-۹۶۴-۹۷۸
  • تعاملات تاریخی و فرهنگی ایران و ارمنستان از عصر کهن تاکنون، نویسنده: دکتر مهران شیراوند، فصلنامه فرهنگی پیمان - شماره ۵۸ - سال پانزدهم - زمستان ۱۳۹۰
  • آیین مهر و تأثیر آن بر فرهنگ ایرانی، اسلامی، ارمنی، مسیحی و فرهنگ مشترک جهانی، نویسنده: گارگین فتایی، فصلنامه فرهنگی پیمان - شماره ۳۳ - سال نهم - پاییز ۱۳۸۴
  • امشاسپندان و ایزدان در تاریخ اساطیری ایران، فصلنامه فرهنگی پیمان - شماره ۲۸ - سال هشتم - تابستان ۱۳۸۳
  • مانوک آبقیان، افسانه‌های ملی ارمنی در نگارش تاریخ ارمنیان موسس خورناتسی
  • یشت فرزانگی: جشن نامه دکتر محسن ابوالقاسمی، نشر: هرمس (۲۹ بهمن، ۱۳۸۴)، شابک:۰-۳۶۳-۲۱۸-۹۶۴
  • باورها، دین، پرستش اسطوره‌های ارمنیان کهن. چاپ ایروان سال ۲۰۰۱ میلادی