بابک زنجانی

بابک زنجانی
زاده	۲۱ مارس ۱۹۷۴(1974-03-21) ‏(۴۱ سال)
محل سکونت	تهران، ایران
شهروندی	ایرانی
شغل	بنیانگذار و مدیرعامل گروه سورینت
دارایی خالص	۱۳/۵میلیارد دلار آمریکا
وب‌گاه
گروه سورینت

بابک زنجانی با نام کامل بابک مرتضی زنجانی (متولد ۱۳۵۳ برابر با ۲۱ مارس ۱۹۷۴) تاجر ایرانی است که تا پیش از دولت احمدی نژاد فعالیت‌های اقتصادی محدودی داشت اما در دوران دولت وی به یکی از بزرگترین سرمایه داران تاریخ ایران بدل شد وی همچنین یکی از بزرگترین متهمان به فساد و رانت خواری در تاریخ ایران است که نام او در جریان فعالیت‌های کلان مالی مرتبط با دور زدن تحریم‌های بین‌المللی و فساد اقتصادی در دوران دولت محمود احمدی نژاد مطرح شد. وی در تاریخ ۹ دی ۱۳۹۲ توسط دادستانی کل کشور بازداشت شده است. براساس اظهارات بیژن نامدار زنگنه، نمایندگان مجلس شورای اسلامی و کمیسیون اصل ۹۰، اتهامات وی بدهی بیش از دو و نیم میلیارد یورو به وزارت نفت و بانک مرکزی و همچنین جعل اسناد بانکی با پرداخت رشوه به بانک ملی تاجیکستان. نام وی همچنین در پرونده رضا ضراب، ایرانی دستگیرشده در ترکیه به اتهام قاچاق طلا مطرح شده است. رضا ضراب در دادگاه گفته است که مدیر تحت فرمان زنجانی بوده و هیچ اختیاری نداشته است.

نام وی با بسیاری از رانت خواری‌ها و تخلفات عظیم مالی در دوران دولت محمود احمدی نژاد از جمله مدیریت سعید مرتضوی بر سازمان تامین اجتماعی،انتقال یک کانتیر طلا، فروش نفت ایران و میعانات گازی در خارج و عدم انتقال وجه آن و ... گره خورده است. بسیاری وی را دارای حامیان مالی قدرتمند در داخل دولت احمدی نژاد می‌دانند.

امیرعباس سلطانی، نماینده مجلس و عضو کمیته پیگیری پرونده «بابک زنجانی» چندین ماه بعد از بازداشت او در مهر ۱۳۹۳ به رسانه‌ها گفت که بسیاری از مقامات بلند پایه دولت احمدی نژاد از جمله چند وزیر (من جمله جمله وزیر دارایی، رئیس بانک مرکزی و وزیر نفت) در تخلفات وی سهیم بوده‌اند. وی گفت که ۱۰ نفر بدلیل ارتباط با او در زندان دستگیر شده‌اند که نشان می‌دهد فعالیت‌های او حتی پس از بازداشت هم ادامه دارد. وی گفته است: «زنجانی ۱۳ هزار میلیارد تومان بالا کشیده است، حالا شما حساب کنید سودش در این اوضاع چقدر است و چقدر به کشور و مردم ضربه خورده است... زنجانی ۱۳ پرونده تخلف مالی داشته و شناسنامه جعلی استفاده می کرده است، متاسفانه باوجود این تخلفات بازهم نفت را در اختیار او قرار می داده‌اند ۹۰ درصد اموال زنجانی در خارج از کشور است و او چیزی در ایران ندارد که ما به آن دلخوش باشیم، در واقع ۱۰ درصد اموالی که در ایران دارد صاحب دیگری نیز دارد. زنجانی شرکت‌های بزرگ خود را نیز به نام افراد دیگری کرده و مدیرعاملان آنها اشخاص دیگری هستند، با همین ترفند توانسته کار کند که نتوانیم این شرکت‌ها را مصادره کنیم. زنجانی همه را سرکار گذاشته و هیچ راه حلی ارائه نکرده.»

اواین بار وبسایت بازتاب امروز نام و عمکلرد وی را افشا کرد.

همچنین صادق زیباکلام باور دارد زمانی که استفاده یقه‌سفیدها از زنجانی تمام شد، او را مچاله کرده و دور انداختند.

دارایی‌ها و مشاغل

بابک زنجانی به گفته خودش دارای بیش از ۷۰ شرکت است از جمله شرکت هولدینگ توسعه سورینت قشم، بانکی به نام «اولین بانک سرمایه‌گذاری اسلامی» (به انگلیسی: First Islamic Investment Bank) در مالزی، سهامدار شرکت هواپیمایی انور ترکیه، مؤسسه مالی اعتباری در امارات و بانک ارزش تاجیکستان است. او همچنین شرکت‌هایی در دوبی، ترکیه و تاجیکستان دارد. در یکی از قطعنامه‌های تحریم اتحادیه اروپا که از او اسم برده شده ۱۵ شرکت منتسب به او نام برده شده است. زنجانی در مصاحبه‌ای با خبرگزاری دانشجویان ایران ایسنا گفته است که او ۶۴ شرکت داخلی و خارجی دارد و "هم‌اکنون در ایران و دیگر کشورهای دنیا با ۱۷ هزار نفر پرسنل مشغول ارائه تجارت و خدمات هستیم."

زنجانی همچنین مالک و رئیس هیئت مدیره باشگاه فوتبال راه‌آهن است. وی در ۱۴ آذر ۱۳۹۲ در گفت و گویی با علی پروین اعلام کرد حاضر است ۲۰۰ میلیارد تومان نقد بدهد تا مالک باشگاه پرسپولیس شود. وی همچنین رئیس هیئت مدیره هواپیمایی قشم است.

یکی از دستیاران بابک زنجانی در گفتگو با خبرگزاری تدبیر، این شرکت‌ها را ورشکسته و این تعداد کارمند را «از دروغ‌های تاریخی زنجانی» می‌خواند. او انگیزه این دروغ را «کمک به اینکه زنجانی فردی کارآفرین جلوه کند و در دل مسئولانی که قصد برخورد با او دارند هراس ایجاد شود» می‌داند و می‌پرسد آیا بیمهٔ این کارمندان در سازمان تامین اجتماعی ثبت شده است؟

زندگی

از زندگی زنجانی دو روایت وجود دارد. یکی را خودش در گفتگو با هفته­‌نامه «آسمان» تعریف کرده و نقطه عطفش سربازی در سپاه و رانندگی برای محسن نوربخش، رئیس وقت بانک مرکزی است. روایتی خودساخته که از خودش قهرمانی­ ساخته است. اما خبرگزاری تدبیر این روایت و حتی تاریخ‌های ذکر شده را جعلی دانسته‌است و ثروتمند شدن او را از سال ۹۰ و استفاده از روابط رانتی می‌داند.

زندگی‌نامه زنجانی به روایت خودش

به گفته خود زنجانی، زمان سربازی به سپاه اردکان اعزام شده است. در اردکان چون مرتب تر بود و تمیزتر می‌نوشت به قرارگاه فرماندهی سپاه منتقل شد. بعد از حدود ۱۳ تا ۱۴ ماه با دیدار اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس جمهور سابق ایران از قرارگاه سپاه و تأکید بر نیاز برخی مراکز، از جمله بانک مرکزی به سرباز، وی را به عنوان سرباز به بانک مرکزی تهران می‌فرستند.

بابک زنجانی چندی بعد راننده محسن نوربخش، رئیس وقت بانک مرکزی می‌شود. او در آنجا غیر از رانندگی کار ثبت نامه‌ها را هم بر عهده می‌گیرد. زنجانی بعد از اتمام دوره سربازی به دلیل اینکه «صاحب چند کارت» برای دلالی بانک مرکزی بود تصمیم می‌گیرد در تزریق دلارهای بانک مرکزی برای کنترل بازار فعالیت کند.

زنجانی می‌گوید، نخستین ارزی که از بانک مرکزی برای توزیع گرفته ۱۷ میلیون دلار بوده؛ کارمزدی که بابت توزیع آن دریافت کرده هم ۱۷ میلیون تومان بوده است. او هر روز ۱۷ میلیون دلار از بانک می‌گرفت و پخش می‌کرد و ۱۷ میلیون تومان هم سود دریافت می‌کرده است.

زنجانی پس از درگذشت نوربخش تصمیم می‌گیرد "سالامبور" فروش شود، یعنی پوست گوسفند به خارج از ایران بفروشد. او پوست گوسفندان را می‌خرید، سپس دباغی کرده و بعد به گفته خود، آنها را به ترکیه می‌فرستاد. زنجانی می‌گوید، در نخستین کانتینری که به ترکیه فرستاد هر «سالامبور» برایش نیم دلار تمام شد؛ اما آنها را در ترکیه به ۱۹ تا ۲۰ دلار فروخت و پولش یک‌باره چندبرابر شد. او کارش را با ۵ هزار پوست شروع کرد و سودهای کلانی عایدش شد؛ همه چیز خوب پیش‌می‌رفت تا اینکه در سال ۱۹۹۶ میلادی ورشکست شد و به زندان افتاد.

روایت زنجانی

روایت بابک زنجانی در مورد چگونه میلیاردر شدن‌اش، توسط مسوولین وقت بانک مرکزی و رییس دفتر دکتر نوربخش تکذیب شده است. یزدان‌پناه، رییس دفتر دکتر نوربخش، با صراحت می‌گوید: مرحوم نوربخش هیچ‌گاه راننده‌ای به نام بابک زنجانی نداشته است.

همجنین یکی از دستیاران بابک زنجانی در گفتگو با تدبیر خبر گفته: «ریشه ثروت او، بر خلاف روایتی که سر زبان‌ها انداخته بود به نیمه سال ۹۰ می‌رسید و برخلاف آنچه که ادعا می‌کند رابط نوربخش، رییس بانک مرکزی در دولت هاشمی رفسنجانی برای تزریق ارز به بازار نبوده» و ادعای زنجانی مبنی بر میلیونر شدن در زمان سربازی را افسانه اعلام کرد. به گفتهٔ این دستیار ارشد زنجانی، زنجانی خود خواسته به تحریم‌های اروپا و آمریکا و بلوکه شدن پول‌هایش تن داده است و از گردش پول‌های نفت بلوکه شده نفت ایران شرکت هواپیمایی و باشگاه فوتبال خریده تا همه او را بشناسند و پوششی شود برای کارهایش. هنگامی که دست زنجانی از دور زدن تحریم‌ها کوتاه شد، دست به دامن رسانه‌ها شد تا از خودش افسانه قهرمانی ملی بسازد.

همچنین روایت زنجانی درباره خانواده خود با واقعیت مطابق نیست. او گفته است پدرش کارگر راه­‌آهنی بود که شرکت مسافربری «تی. بی. تی» را بنیان گذاشت. اما شرکت مسافربری تی. بی. تی (T.B.T) توسط دو نفر به نامهای «توکلی» و «باقرزاده» در سال ۱۳۳۳ تاسیس شده و نام این شرکت هم مخفف اسم همین دو نفر است که سهامداران آن بودند. پس از انقلاب هم بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی این شرکت را مصادره کرد و از آن زمان تاکنون توسط کسانی که این نهاد تعیین می­کند اداره می­شود و فامیل «زنجانی» در میان آن‌ها وجود ندارد.

خانواده

بابک زنجانی، در گذشته دارای همسری به نام ثریا اسدی بوده است که اوایل دهه ۱۳۸۰ از وی جدا می‌شود. وی همچنین دارای خواهری به نام بهار زنجانی بوده است. بابک زنجانی از اسامی خواهر و همسر سابق در خصوص ثبت شرکت‌ها در روزنامه رسمی کشور سوء‌استفاده می‌کرده است.

زندان مالی در دهه ۸۰

منصور سلطانی راد، وکیل پرونده طلاق «ثریا اسدی»، همسر پیشین «بابک زنجانی» می‌گوید زنجانی چندبار به زندان رفته بود و اوایل سال ۸۸ بابت چک‌های برگشتی شرکت «سورینت قشم» به مدت سه ماه به زندان رفت.

قرار گرفتن در فهرست تحریم‌ها

اتحادیه اروپا در دسامبر ۲۰۱۲ نام بابک زنجانی را در فهرست تحریم‌ها قرار داد. به گفتهٔ یکی از دستیاران زنجانی، زنجانی خود خواسته به تحریم‌های اروپا و آمریکا و بلوکه‌شدن پول‌هایش تن داد تا بهانه‌ای برای بازنگرداندن پول‌ها به ایران داشته یاشد.

تحریم اتحادیه اروپا

او در دسامبر ۲۰۱۲ توسط اتحادیه اروپا به دلیل آنچه "کمک به دور زدن تحریمها از طریق داشتن نقش کلیدی در تجارت نفت ایران و انتقال پول مربوط به فروش آن به دولت ایران" خوانده شد، در لیست تحریم قرار گرفت. خودش در مصاحبه با رویترز ورود به این لیست را اشتباه خواند و گفت که کاری خلاف قواعد اتحادیه اروپا نکرده و نفت را در کشورهای معاف از تحریم و طبق قوانین بین‌المللی فروخته است. او همچنین در این مصاحبه می‌گوید که یک مجموعه تجاری خصوصی دارد که هیچ رابطه خاصی با دولت ایران ندارد و شرکت نفتی او در عراق فعالیت تجاری می‌کند.

با وجود لغو تحریم بابک زنجانی از جانب وزارت خزانه‌داری بریتانیا (HM Treasury) در مهر ۱۳۹۳، اتحادیه اروپایی، یک ماه بعد، وی را مجدد در فهرست تحریم‌های خود قرار داد.

تحریم آمریکا

او و موسسه‌های مرتبط با او در آوریل ۲۰۱۳ توسط آمریکا به پولشویی برای دور زدن تحریم‌های اعمال شده علیه ایران متهم شده‌اند. دیوید کوهن، معاون وزارت دارایی آمریکا در امور تروریسم و اطلاعات مالی، با اعلام این خبر، ایران را به توسل به تمهیدات مجرمانه و پولشویی برای جابجایی نفت و پول خود متهم کرد. آقای کوهن گفت: "ما در رسوا و خنثی کردن تلاش‌های ایران از طریق بابک زنجانی یا دیمیتری کامبیس یا هر شریک جرم دیگری در آینده، برای فرار از تحریم‌های بین‌المللی و سوءاستفاده از نظام مالی جهانی بی رحمانه اقدام خواهیم کرد."

فیلم و تصاویر جنجالی

• در جریان استیضاح جنجالی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در مجلس و اتفاقات بعد از آن، احمدی نژاد قطعه فیلمی را افشا کرد که فاضل لاریجانی، برادر روسای قوای مقننه و قضائیه ایران را در حال پیشنهاد اعمال نفوذ برای رفع موانع اجرای معامله سازمان تأمین اجتماعی با آقای زنجانی نشان می‌داد. فیلم نشان دهنده یک جلسه بین سعید مرتضوی، زنجانی و میرکاظمی بود که نفرات حاضر در فیلم از ماجرای رشوه درخواستی ۳۰ میلیارد تومانی فاضل لاریجانی برای استفاده از نفوذ برادرانش در پیشبرد کارهای تجاری صحبت می‌کنند. بعدها زنجانی در مصاحبه‌ای با فرداد فرحزاد، خبرنگار بی‌بی‌سی فارسی تایید کرد که لاریجانی در یک ملاقات کوتاه به او پیشنهاد کمک در کارهای نقل و انتقال شرکت‌ها کرده ولی «در مقابل هیچ درخواستی نداشته است».
• تصاویری از او در سایت بازتاب امروز منتشر شد که او را مسلح به اسلحه کمری و اتوماتیک سبک در مکانی نا معلوم نشان می‌دهد. زنجانی این عکسها را مربوط به ۱۵ سال پیش و در منطقه اربیل عراق دانست و بیان کرد که برای حفاظت در سفرهای زمینی در عراق مسلح بودن مساله‌ای معمول است.
• سایت بازتاب امروز تصویری از یک گذرنامه دانمارکی ظاهراً متعلق به بابک زنجانی منتشر و او را تبعه دانمارک خطاب کرد. زنجانی نیز همان تصویر را در سایت باشگاه راه آهن منتشر کرده و آنرا جعلی خواند. حقیقت در مورد تابعیت دانمارکی آقای زنجانی به دلیل نقص‌های مدارک طرفین دعوا (از جمله اینکه تاریخ تولد ذکر شده در تصویر پاسپورت با تاریخ تولد زنجانی در قطعنامه اتحادیه اروپا همخوانی ندارد) هنوز مشخص نیست.

رابطه با سعید مرتضوی (سازمان تامین اجتماعی)

پس از تغییر در سازمان تامین اجتماعی، تفاهم نامه این سازمان با زنجانی لغو شد. این تفاهم نامه شامل معامله ۳٫۵ میلیارد یورویی بابک زنجانی برای تامین اجتماعی بود که از سوی سعید مرتضوی، مدیرعامل وقت این سازمان با زنجانی عقد شده بود تا چند شرکت تامین اجتماعی را خریداری کند. منبع آگاهی که خبرگزاری فارس نام او را ذکر نکرده، گفته است: «مرتضوی براساس این تفاهم نامه چند فقره چک به مبلغ ۳٫۵ میلیارد یورو به بابک زنجانی پرداخت کرده بوده اما هیچگونه پولی از فروش شرکت‌ها به سازمان وارد نشده است.» برپایه این گزارش بابک زنجانی چک‌هایی را که از سازمان تامین اجتماعی گرفته بود برای پرداخت بدهی‌های معوقه خود به وزارت نفت به مقامات این وزارتخانه داده بوده است. در شرایطی که توافق‌نامه تامین اجتماعی با زنجانی لغو شده مشخص نیست تکلیف این چک‌ها و پرداخت‌ها چه خواهد شد.

در گزارش تحقیق و تفحص مجلس شورای اسلامی، آمده بود که این تفاهم نامه دارای «اشکالات عدیده حقوقی» بوده و قوانین در آن رعایت نشده است. حواله ارزی واریز شده به ارزش بیش از ۴ میلیارد یورو به حساب سازمان تأمین اجتماعی در بانک مسکن، به دلیل تحریم‌های بین‌المللی قابلیت انتقال بین‌المللی نداشته است. همچنین سازمان تأمین اجتماعی قرار بوده شرکت‌های زیان‌ده خود را بفروشد، در حالی که تعدادی از شرکت‌های مورد تفاهم، از جمله پتروشیمی آبادان و پتروشیمی امیرکبیر سودآور بوده‌اند.

رابطه با سید حسن میرکاظمی

زنجانی که به گفته خودش دوست نزدیکی با سید حسن میرکاظمی است عکس منتشر شده در چت اختصاصی را از فیس بوک خودش دانسته و گفته که نمی دانسته این عکس این همه هیاهو می‌کند. در مصاحبه با بی‌بی‌سی نیز در مورد عکسهای دیگری که قبل تر از میرکاظمی مسلح به سلاح کمری در جریان تعقیب معترضین بعد از انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۸ در ایران متشر شده موضع گیری کرد و گفت: «میرکاظمی واقعاً خطایی نداشته و کار حرفه‌ای خودش را انجام داده است و در جریانات سال ۸۸ و بدلیل مسئولیتی که داشته یک سلاح هم به کمرش بوده و اتفاق خاصی نیافتاده است». زنجانی اعتقاد دارد میرکاظمی برای دفاع از کشورش به اسلحه دست برده است.

زنجانی در گفتگو با بی‌بی‌سی فارسی ضمن تمجید از میرکاظمی گفت که او دوست نزدیکی است اما نه همکار تجاری در حالیکه در مصاحبه قبلی با سایت راه آهن میرکاظمی را از تجار خوب کشور خوانده بود.

سایت بازتاب در یادداشتی میرکاظمی را چهره اصلی حامی زنجانی در فعالیت‌های بزرگ اقتصادی او در ایران دانست. بابک زنجانی در گفتگو با تابناک می‌گوید: ایشان با ما دوست است و با وزیر اسبق نفت ایران هم هیچ رابطه خانوادگی ندارد. کاسبی خاصی هم با ایشان ندارم. فقط در گذشته یکی از هتل‌های وی را در کیش خریداری کردم و از آنجا هم همدیگر را شناختیم و چند مسافرت هم با هم رفتیم. ایشان هم به کشور بسیار کمک کرده همان سال ۸۸ خیلی‌ها به اسم لباس شخصی‌ها مردم را اذیت کردند و ایشان کسی بود که برای جان مردم روی موتور این‌ور آن‌ور می‌دوید اما از شانسش مثل فروش نفت ما هر کس یک چیزی درباره‌اش می‌گوید در حالی که انسانیت و کمک‌های ایشان برای خیلی‌ها پوشیده است.

پروژه ايران‌زمين

پروژه بزرگ تجاری اداری خیابان ايران‌زمين واقع در شهرک غرب تهران، متعلق به هلدینگ سورینت، مهر ماه ۹۲، به دلیل نشست زمین و تخریب قسمتی از پروژه و آسیب جدی به خیابان‌ها و ساختمان‌های اطراف متوقف شد. این حادثه به دلیل گود برداری غیر اصولی و بیش از حد این پروژه روی داد.

۲۵ آذرماه ۹۲ مجوز برج ۲۷ طبقهٔ ایران‌زمین توسط شورای عالی معماری و شهرسازی ابطال شد. مجوز پروژه ایران‌زمین برای زنجانی بیش از ۴۰ میلیون دلار هزینه داشته است. مجوزها در قبال واردات تجهیزات بزرگراه صدر از سوی بابک زنجانی و طلب ۴۰ میلیون‌دلاری‌اش از شهرداری در قبال واردات تجهیزات صدر و برگشت خوردن چک‌های شهرداری داده شده است.

پس از بازداشت زنجانی پروژه به حال خود رها شده است.

پیش از بازداشت، قیمت این زمین ۸۲۰ میلیارد تومان کارشناسی شده بود، حین بازداشت تقاضای کارشناسی مجدد کرد و این بار ۱۷۰۰ میلیارد تومان قیمت گذاشتند و نوبت سوم و در فاصله کوتاهی پس از آن ۷۴۰ میلیارد تومان تعیین شد.

حضور رسانه‌ای

پنجشنبه شب ۲۶ بهمن ماه در جریان برنامه تلویزیونی شبکه جام جم با حضور مدیر عامل باشگاه و سرمربی تیم فوتبال راه‌آهن علی دایی تصاویر زیادی از فیلم‌های بازدید تیم راه آهن و علی دایی به همراه بابک زنجانی از پروژه‌های هولدینگ سورینت در کیش نمایش داده شد. این برنامه ترکیبی از توضیح فعالیت‌های تجاری گروه سورینت در کیش و فعالیت‌های فرهنگی، ورزشی تیم راه آهن و علی دایی و را شامل شد. او یکماه و نیم پس از انتشار فیلم مرتضوی و لاریجانی در مجلس و مطالبی که سایت بازتاب در موردش نوشته بود در یک گفتگوی اختصاصی در تاجیکستان با بی‌بی‌سی فارسی شرکت کرده و از عملکرد خود دفاع کرد.

از تازه‌ترین فعالیتهای بابک زنجانی سرمایه‌گذاری در فیلم «هیچ کجا هیچ‌کس» می‌باشد.

یکی از دستیاران ارشد زنجانی به خبرگزاری تدبیر می‌گوید حضور رسانه‌ای زنجانی و تبلیغات پرهزینه او برای شرکت‌هایش هیچ توجیه افتصادی نداشته و تنها برای جلب توجه و وارد شدن زنجانی به افکار عمومی بوده است تا خود را بیمه کرده و میلیاردری قهرمان معرفی کند. این تبلیغات دقیقا از زمان مشکلات تحریم زنجانی شروع شد.

فعالیت سینمایی

زنجانی در سینما نیز فعالیت‌هایی داشته که از آن جمله می‌توان به

• هیچ کجا هیچ‌کس به کارگردانی ابراهیم شیبانی و به مبلغ ۱٫۵ میلیارد تومان و امکانات دیگر استدیویی، بیلبورد تبلیغاتی و سی دی برای پخش در شبکه خانگی.
• فیلم سیزده به کارگردانی هومن سیدی
• نقش نگار به کارگردانی علی عطشانی

هومن سیدی، کارگردان فیلم سیزده، پس از حذف این فیلم از جشنواره برلین، در اظهار نظری انتقادی از بابک زنجانی، سرمایه گذار فیلم، بیان کرد: چرا باید به خاطر اینکه این آقا تحریم است فیلم من از جشنواره برلین کنار گذاشته شود؟ من چرا به خاطرش آسیب بخورم؟

وی همچنین مجموعع تحت عنوان یاسین فیلم یا سورینت فیلم تاسیس و ادعا کرده " ما دوربین‌هایی را که به دلیل تحریم نمی‌توانستند وارد ایران شوند خریداری کردیم، در بخش صدابرداری و تدوین هم سیستم‌های جدیدی وارد کردیم."

• رابطه با امیر جعفری:

او همچنین از امیر جعفری نام برده و گفته است: " امیر جعفری به عنوان مشاور هنری با ما همکاری می‌کند و یکی از افرادی است که درباره فیلمنامه‌ها نظر می‌دهد."

وی همچنین درباره همکاری خود با امیر جعفری نیز عنوان کرده است: امیر جعفری که هنرپیشه هستند، ابراهیم شیبانی را به من معرفی کرد. من و امیر همکلاس بودیم. چهار پنج سال در دوران دبستان در مدرسه‌ای در ایران زمین شهرک غرب و در مدرسه راهنمایی ایثار کنار هم می‌نشستیم. هنوز هم به صورت خانوادگی دوست هستیم با همدیگر. البته هیچ رابطه کاری با امیر نداریم و ایشان هم هیچ نفع مالی در دوستی با من نبرده است.

بدهی به وزارت نفت

بیژن زنگنه وزیر نفت ایران روز سه شنبه ۱۹ شهریور ۹۲، (۱۰ سپتامبر ۲۰۱۳) گفت بابک زنجانی، تاجر ایرانی بیش از دو میلیارد دلار حاصل از فروش نفت ایران را به خزانه دولت واریز نکرده و وزارت نفت و مجلس ایران در حال پیگیری این مساله هستند. همچنین وی به خبرنگاران گفت که آقای زنجانی معتقد است که این پول به حسابش ریخته شده اما این حساب از طرف آمریکایی‌ها بلوکه شده است.

پنج‌شنبه ۲۱ شهریور ۱۳۹۲ جلیل جعفری عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی گفت: بدهی بابک زنجانی به وزارت نفت «دو میلیارد دلار نیست، بلکه دو میلیارد و ۸۰۰ میلیون دلار است».

سه شنبه ۲۶ آذر ۱۳۹۲ عضو هیات‌رییسه اتحادیه صادرکنندگان فرآورده‌های نفتی و پتروشیمی در گفتگو با روزنامه شرق گفت: بابک زنجانی مهره سوخته یک جریان است، جریانی که حالا چندان هم از تخریب او ناراضی نیستند.

زنجانی سخنان زنگنه را تکذیب کرده و گفت این پول در حساب شرکتی وابسته به وزارت نفت در خارج از کشور است و عدم انتقال این پول به وزارت نفت ربطی به او ندارد. اما بابک زنجانی در ویدئویی که بر روی سایت یوتیوب منتشر کرد، گفت که نقش او در این ماجرا صرفاً کمک به افتتاح حساب برای یکی از شرکت‌های وزارت نفت در بانکی بوده که او در آن کار می‌کرده است. به گفته او این شرکت در هنگ کنگ به ثبت رسیده است. از آنجایی که این شرکت به دلیل تحریم‌ها نمی‌توانسته برای نقل و انتقالات پولی خود حسابی در خارج از کشور داشته باشد، او صرفاً کمک کرده که این شرکتی بتواند حسابی در خارج از کشور باز کند تا پول عاید از فروش محصولات خود را دریافت کند. زنجانی گفت که به دلیل تحریمهای علیه او و بانکی که او در آن فعال بوده و شرکت زیر مجموعه وزارت نفت در آن حساب داشته، انتقال این پول به ایران فعلاً با مشکلاتی همراه است. زنجانی در واکنش به اظهارات زنگنه گفت: این حساب و موجودی آن توسط هیچ کشور و نهادی مسدود نشده و صرفاً مانع اصلی انتقال این پول به ایران این است که وزارت نفت می‌خواهد موجودی این حساب به حساب‌های وزارتخانه و یا بانک مرکزی واریز شود که به گفته آقای زنجانی عملاً به دلیل تحریم‌های بین‌المللی انتقال سویفتی این مبلغ به آن حساب‌ها امکانپذیر نیست. او گفت به محض اینکه شرکت هنگ کنگی وابسته به وزارت نفت حسابی را معرفی کند که برای انتقال سویفتی مشکلی نداشته باشد، بلافاصله این پول را به آن حساب منتقل خواهد کرد.

زنجانی در واکنش به سخنان جلیل جعفری گفت: «کل مبلغ فروش ۱۹۰۰ میلیون یورو بوده که ۷۰۰ میلیون یورو آن را دریافت نموده‌اند و مابقی هم در حساب آن شرکت موجود است. این مبلغ توسط اتحادیه اروپا و آمریکا بلوکه نشده، علت عدم انتقال آن به حساب‌های خزانه کشور، تحریم بودن حساب‌های معرفی شده است و هیچ بانکی آمادگی دریافت مبلغ را ندارد و این موضوع به بنده مربوط نمی‌شود.»

زنجانی می‌گوید که در دو - سه سال گذشته بیش از ۱۷ میلیارد از درآمد حاصل از فروش نفت را به ایران منتقل کرده است.

زنجانی در مصاحبه با ایسنا خودش را "سرباز بسیجی در جبهه اقتصادی" معرفی کرد و گفته بود که همه فعالیت‌هایش زیر نظر وزیر نفت و مسئولان وقت و "کاملاً شفاف" بوده است.

اما بعدا مشخص شد که گواهی بانک ملی تاجیکستان معتبر نیست. عبدالغفار قربان اف، سخنگوی بانک ملی تاجیکستان دیروز دوشنبه ۳۰ دسامبر به بی‌بی‌سی فارسی گفت: «نهاد ما هیچ گونه گواهی را در مورد انتقال ۲ میلیارد دلار در اختیار بابک زنجانی نگذاشته است و اگر سند تقلبی در این مورد باشد، بانک ما به آن هیچ دخلی ندارد.»

انتقال غیر قانونی طلا از ایران به ترکیه

در جریان ماجرای بحران فساد مالی ترکیه ۲۰۱۳ آذر ماه ۱۳۹۲ نام شرکت سورینت این بار در اتهام "انتقال غیرقانونی طلا از ایران به ترکیه" توسط مطبوعات آن کشور مطرح شد اما در ایران مقامات قضایی و دولتی موضع گیری در این باره نداشتند. وبگاه الف در این باره نوشت :"مطبوعات ترکیه با افشای انتقال غیرقانونی طلا از ایران به ترکیه و سپس دوبی، پای شرکت سورینت ایران را به این پرونده باز کردند. با بالاگرفتن دعوای سیاسی در آستانه انتخابات ریاست جمهوری ترکیه میان جناح وابسته به فتح الله گولن و رجب طیب اردوغان و افشای پی در پی فسادهای مقامات و آقازاده‌های دولتی، پای سورینت ایران هم به این پرونده باز شد. جریانات مربوط به کشف بیش از ۱٫۵ تن طلا در فرودگاه آتاتورک ترکیه بخشی از اتهامات مختلفی است که علیه آقازاده‌های کابینه اردوغان مطرح شده است؛ بنابراین گزارش، در تاریخ ۱ ژانویه ۲۰۱۳، هواپیمایی متعلق به خطوط هوایی یو. ال. اس با محموله ۱٫۵ تن طلا در فرودگاه آتاتورک متوقف می‌شود. مقصد بخشی از این طلاها شرکت‌های ترکیه‌ای بوده‌اند و بخشی نیز که به ادعای رسانه‌های ترکیه فاقد اسناد و مدارک رسمی بوده‌اند، متعلق به شرکت سورینت در ایران بوده‌اند. "

گفته شده که ایران برای رضا ضراب امتیاز تاجر امین قائل شده است. بانک‌های ایرانی مرتبط با موضوع به شرح زیر است:

بانک پاسارگاد - بانک سامان - بانک کشاورزی - بانک پارسیان - بانک توسعه صادرات ایران - بانک سرمایه

بازداشت

متعاقب شکایت عده‌ای از نمایندگان مجلس در نامه‌ای گلایه‌آمیز ار سران ۳ قوه حکومت ایران، زنجانی در تاریخ ۹ دی ۱۳۹۲ بازداشت گردید. غلامحسین محسنی اژه‌ای دراین باره اظهار داشت: «بابک زنجانی با توجه به مسائل و اتهامات وارده در هفته‌های اخیر از سوی مراجع قضایی بازداشت شد.»

دستگیری زنجانی یک روز پس از دستور حسن روحانی صورت گرفت که به دولتش گفته بود با فساد اقتصادی خصوصا در مورد کسانی که برای پر کردن جیب خود از تحریم‌ها سود برده‌اند، مبارزه کند. البته او هرگز نامی ازبابک زنجانی نبرد اما بلافاصله بعد از این اظهارات این میلیاردر معروف بازداشت شد.

دو روز پیش از دستگیری زنجانی، محمدعلی پورمختار، رئیس کمیسیون اصل نود مجلس شورای اسلامی، اعلام کرده بود که بابک زنجانی بدهی ۲٫۶ میلیون یورویی خود بابت فروش نفت ایران را به دولت پرداخت کرده است. مصطفی افضلی‌فرد، سخنگوی کمیسیون اصل ۹۰ مجلس شورای اسلامی یک روز پیش از دستگیری زنجانی مدعی شد که در ابتدا مسئولان بانک مرکزی ایران گمان کردند با توجه به اسناد و مدارک ارائه‌شده از جانب زنجانی، پول حاصل از فروش نفت در حساب این بانک می‌باشد؛ اما با بررسی بیشتر جعلی بودن این اسناد محرز شد و زنجانی مجرم شناخته شد.

دفاعیات و اقدامات حامیان

حامیان بابک زنجانی در صفحه فیس بوک او دفاعیه‌ای را منتشر کرده‌اند که در خبرگزاری ایسنا منتشر یافت. در این دفاعیه آمده است: «تنها موضوعی که قابل بحث است، چگونگی پرداخت تعهد آقای زنجانی است به دولت است که ایشان بسیار منطقی سخن می‌گویند: اگر کسی توانست هزار دلار از خارج به حساب بانک مرکزی واریز کند، من دو میلیارد دلار مابقی را واریز می‌کنم. آیا این آقایان می‌دانند که ایران تحریم است؟ می‌دانند که تحریم معنی‌اش چیست و آیا تاکنون شده است که به یک بانک خارجی مراجعه نمایند تا با دیدن پاسپورت ایرانی ایشان را بدون هیچ عذرخواهی از بانک بیرون کنند؟ آیا اصلاً ایشان مراحل فروش نفت را می‌دانند؟ آیا از عملیات بانکی برای انتقال پول از یک کشور به یک کشور دیگر آگاه هستند؟ آیا می‌دانند که یک بشکه نفت خام چند لیتر است و ظرفیت یک نفت‌کش چند میلیون بشکه است؟ آیا می‌دانند که بانک اچ اس بی سی مدت‌ها با حذف نام ایران در آدرس سویفت‌ها، میلیاردها دلار را برای ایران جا به جا می‌کرد و کمسیون میلیون دلاری می‌گرفت؟ آیا می‌دانند که این بانک سر آخر یک میلیارد و دویست میلیون دلار به خاطر این کارش جریمه شد و این جریمه هنوز برایش می‌صرفید؟»

پرداخت بدهی‌ها

محسنی اژه‌ای در بهمن ۱۳۹۲ از توقیف کلیه اموال زنجانی در داخل و خارج از ایران خبر داد که با همکاری خود زنجانی در معرفی این دارایی‌ها همراه بوده است. وی از بدهی ۹۰۰۰ میلیارد تومانی زنجانی به وزارت نفت و تصمیم قوه قضائیه برای توقیف این میزان ارزش از دارایی‌های زنجانی خبر داد. وی معتقد است حتی با فروختن بخشی از دارایی‌های زنجانی که در داخل ایران موجود است، می‌توان بدهی مزبور به وزارت نفت ایران را تصویه کرد. اما این ادعای اژه‌ای توسط مصطفی پورمحمدی و عزت‌الله یوسفیان ملا رد شد و ایشان اذعان کردند که دارایی‌های داخل کشور زنجانی مبلغ ناچیزی از بدهی‌هایش را شامل می‌شود و می‌بایست برای پرداخت کامل بدهی‌ها، دارایی‌های وی در خارج از کشور را به داخل منتقل کنیم. یوسفیان ملا در این باره گفت: «بر اساس برآوردهای ما در ستاد مبارزه با مفاسد اقتصادی، در خوشبینانه‌ترین حالت میزان اموال زنجانی در داخل حدود ۴۰۰۰ میلیارد تومان است که در واقع حتی نیمی از بدهی بابک زنجانی به وزارت نفت را هم شامل نمی‌شود.»

از طرف دیگر به گفته یوسفیان ملا، کشورهایی که زنجانی در آن‌ها حساب داشته، حاضر نیستند به راحتی پول‌های زنجانی را به ایران بازگردانند. به عنوان مثال در یک مورد، در مالزی به شرطی حاضر شدند دارایی‌های زنجانی را به ایران تحویل دهند که به آنها باجی پرداخت شود.

در ۲۰ فروردین ۱۳۹۳ از رئیس وقت کمیسیون اصل ۹۰ مجلس شورای اسلامی نقل شد که «ادعای بابک زنجانی مبنی بر بلوکه شدن دو میلیارد یورو از دارایی‌های او در خارج از کشور صحت ندارد و اساسا نمی‌توان به تسویه بدهی‌های او به وزارت نفت امیدوار بود. او به جز پول‌های بلوکه‌شده‌ای که حالا دروغ از کار در آمده، املاک و سرمایه‌های دیگری در خارج دارد که به فکر آن هستیم که این اموال را تبدیل به پول کرده و به کشور بازگردانیم.»

اتهامات پیرامون میعانات نفتی

در اردیبهشت ۱۳۹۲ وبگاه خبر آنلاین در مطلبی با عنوان "برگ دیگر از کلاهبرداری‌های بابک زنجانی" نوشت :گفته می‌شود آقای بابک زنجانی محموله‌های میعانات گازی را آلوده به شرکت ملی نفت ایران برگردانده است. آیا شما تایید می‌کنید؟" این را از مدیر امور بین‌الملل شرکت ملی نفت می‌پرسم. وقتی که در طبقه فوقانی غرفه شرکت ملی نفت در نوزدهمین نمایشگاه بین‌المللی نفت و گاز تهران، کنار هم نشسته‌ایم. "بله. میعانات گازی را در مخازن نفت خام انبار کرده بودند.

جستارهای وابسته

• رضا مصطفوی طباطبایی

منابع

بابک زنجانی

پیوند به بیرون

• شرکت هلدینگ توسعه سورینت قشم
• سایت خبری موج رسا
• داستان ۲۰۰۰۰۰۰۰۰۰ دلاری بابک زنجانی در حال رونمایی است خبرگزاری تابناک
• چه کسانی نیروگاه تبریز را ۱۵۰ میلیارد زیر قیمت فروختند؟ +اسناد خبرگزاری تابناک
• بیوگرافی بابک زنجانی
• نمودار پرونده پولشویی رضا ضراب و بابک زنجانی خبرگزاری انتخاب
• گفتگوی خواندنی با وکیل همسر سابق بابک زنجانی-سایت خبری ایران-ایران