کربوکسیلیک اسید

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

کربوکسیلیک اسیدها دسته‌ای از ترکیب‌های آلی هستند که یک یا چند گروه عاملی کربوکسیل «COOH-» در آن‌ها یافت می‌شود.متانوییک اسید ساده‌ترین و اتانوییک اسید آشناترین آن هاست. کربوکسیلیک اسیدهای سبک (حداکثر تا چهار اتم کربن)به خوبی در آب حل می‌شودولی با افزایش طول زنجیره کربنی از انحلال پذیری آن‌ها در آب کم می‌شودبه طوری که بسیاری از آن‌ها در عمل در آب نا محلولند. کربوکسیلیک اسیدها اسیدهای ضعیفی هستند و بر اثر حل شدن در آب تعدادی از مولکول‌های آن‌ها پروتون اسیدی خود را به مولکول‌های آب می‌دهندو به سرعت به حالت تعادل می‌رسند.

این اسیدها یک، دو یا چند عاملی هستند که به اسیدهای آلی چند عاملی پلی الکترولیک می‌گویند.

نام نام دیگر فرمول شیمیایی pKa
فرمیک اسید جوهر مورچه HCO2H ۳٫۷۷
اتانوییک اسید استیک اسید-سرکه CH3COOH ۴٫۷۶
پروپانوییک اسید - C2H5COOH
بوتانوییک اسید بوتریک اسید C3H7COOH
دی‌اتانوییک اسید اگزالیک اسید HO2CCO2H ۱٫۲۷
سوکسینیک اسید -
آبیتیک اسید -
بنزوییک اسید - C6H5CO2H

نام گذاری به روش کهن[ویرایش]

در این روش از نامی که از دیر باز برای آن به کارمی رفته بهره می‌جویند. مانند:استیک اسید.

این روش امروزه با وجود شمار فراوان ترکیب‌های آلی کم کاربرد تر شده ولی هنوز در کاربردهای تجاری از همین روش بهره می‌گیرند.

نام گذاری به روش آیوپاک[ویرایش]

  • برای نام گذاریاسیدهای تک عاملی به ته نام آلکان پسوند «اوئیک» افزوده شده و سپس نام اسید آورده می‌شود. مانند: «متانوئیک اسید»
  • برای نام گذاری اسیدهای دو عاملی افزون بر افزودن «اوئیک اسید» به ته نام آلکان پیشوند «دی» نیز به آغاز نام اسید افزوده می‌شود. مانند: «دی بوتانوئیک اسید»

روش‌های فرآوری[ویرایش]

کاربردها[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

دی کربوکسیلیک اسید

منابع[ویرایش]

  • اسید و باز از فیروزه منتظری، زهرا ارزانی، انتشارات محراب قلم
  • کتاب‌های درسی دانشگاهی شیمی و دانش نامه‌های شیمی