عثمان یکم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
عثمان غازی
۲۲۰ پیکسل
نقاشی‌ای از عثمان یکم.
عثمان اول.

عثمان یکم یا عثمان بن أرطغرل بن سلیمان شاه معروف به عثمان غازی یا عثمان بی رهبر ترکان عثمانی و بنیانگذار امپراتوری عثمانی بود. وی از طریق گذرگاه‌های فریگیای شمالی در نزدیکی دوریله تا دشت‌های بیتونیا پیشروی کرد. عثمان اول، نواحی مرزی را به سه امیرنشین تقسیم کرد که به ترتیب با دریای سیاه در شمال، نیکومدیا و نیقیه هم‌مرز بودند. در سال ۱۳۰۰ میلادی، عثمان دژهای اسقاشهر و قراچه حصار را که بر راه‌هایی از فلات آناتولی مرکزی و دشت‌های بیتونیا مشرف بود؛ تسخیر کرد. عثمان اول ترکان را که کوچ‌نشین بودند، یکجانشین کرد و ینی‌شهر را به قلمرو حکومتی تراكيه افزود. پس از آن عثمان به دشت‌های اینگول به سوی شرق تا رود سقاریه حمله برد و قلعه‌های بیله‌جیک را تحت تصرف خود درآورد. با تهاجم سپاه عثمان به بورسا، این شهر سقوط کرد و امیرنشین عثمانی به امپراتوری عثمانی تغییر نام داد. در ادبیات ترکی، عثمان اول به درازدست یا گشاده‌دست معروف است.

پایه گذاری امپراطوری عثمانی[ویرایش]

در زمان حاکمیت سلجوقیان و عصر شاه علاء الدین سلجوقی، عشیره عثمانی از کردستان به شمال شرقی آناتولی و منطقه قونیه مهاجرت کردند. پدر عثمان ارطغرل که رئیس عشیره عثمانی بود به عنوان فرمانده مرزی میان دولت علاء الدین و رومیان تعیین شد و به خاطر رشادت و شجاعتی که از خود ابراز داد هرروز جایگاه خانواده و عشیره عثمانی بیشتر مطرح می‌شد. و با فوت ارطغرل به امر علاء الدین، عثمان در جای پدر نشست. عثمان فردی صالح، متدین و بی‌باک بود و یکسال پس از آغاز مسئولیت یعنی سال ۶۸۸ در یک عملیات شجاعانه شهر قره حصار واقع در حومه قونیه را فتح کرد و از طرف علاء الدین لقب بک به عثمان داده شد و به عنوان عثمان بک که یک لقب مهم روز بود نائل آمد و با قتل علاء الدین توسط مغولان قدرت منطقه کاملاً به دست عثمان افتاد و عثمان خود را پادشاه عثمانی اعلام و یعنی شهر را مرکز قدرت و دولت خود کرد و در جهت استحکام قدرت و تشکیل نظام واحد و خدمت به دین و علما و مساجد اقدامات ارزنده‌ای انجام داد به ویژه در امر جهاد در راه دین که در نخستین اقدام خود به فرماندهان رومی دو پیشنهاد داد:

۱- پذیرش اسلام

۲- پذیرش حاکمیت اسلام و پرداخت جزیه و مالیات

او خطاب به فرزندش می‌گوید: (اوصیک بعلماء الامه ادم رعایتهم و اکثر من تبجیلهم و انزل علی مشورتهم فانهم لا یامرون الا بخیر) به شما توصیه می‌کنم به علما احترام کن، جایگاه آنان را حفظ و از آنان تجلیل نما و به مشورت آنها توجه کن زیرا علماء هرگز غیر به خیر امت نگاهی ندارند، فرزندم کاری انجام ندهید خداوند به آن راضی نباشد و هرگاه با مشکلی برخورد کردید چاره آن را از علماء شریعت بجویید، فرزندم راه ما فقط راه خداوند و اهداف ما نشر دین خداست ما به دنبال جایگاه و دنیا پرستی نیستیم سپس ادامه داده است. فرزندم در راه عظمت دین کوتاهی نکنید و جهاد در راه خدا را هرگز تعطیل ننمایید، همواره از پرچم دین حفاظت کنید و با توکل به خدا در راه نشر دین به پیش حرکت نمایید و هرکس از نسل من از حق و عدل منحرف شود در روز محشر از شفاعت رسول اعظم محروم خواهد شد.

مزارعثمان غازی در بورسا، ترکیه.
نقشه امپراطوری عثمانی در زمان عثمان یکم

منابع[ویرایش]

  • شاو استانفورد. تاریخ امپراتوری عثمانی. ترجمهٔ محمود رمضان‌زاده. چاپ اول. مشهد: آستان قدس رضوی، ۱۳۷۰.