لائیسیته

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از لاییک)
پرش به: ناوبری، جستجو
شعار جمهوری فرانسه بر سردر یک کلیسا پس از قانون سال ۱۹۰۵ مبنی بر جدایی دین و دولت.

لائیسیته واژه‌ای است که در دهه هفتاد سدهٔ نوزدهم (۱۸۷۰)در فرانسه ابداع و از آن پس وارد دانشنامه‌ها و گفتمان سیاسی به ویزه در این کشور شد. لائیسیته مفهومی سیاسی است که بر حسب آن، از یکسو، دولت (به معنای Etat یا State که شامل سه قوای مقننه، اجرایی و قضائی می‌شود) و بخش عمومی (Sphère publique)از هیچ دینی پیروی نمی‌کنند و از سوی دیگر، دین، با برخورداری از همهٔ آزادی‌ها در جامعهٔ مدنی، هیچ قدرت سیاسی ای اعمال نمی‌کند. لائیسیته از زبان یونانی گرفته شده است. اگر بخواهیم تعریفی از آن ارائه دهیم می‌توان گفت: «دولت (در معنای بالا) که از هیچ دینی پیروی نمی‌کند و دین در جامعه مدنی آزادانه به فعالیت می‌پردازد اما دین در سیاست هیچ‌گونه قدرتی اعمال نمی‌کند». این مفهوم ریشه در نوشتارهای روشنگرانی مانند دنیس دیدرو، ولتر، جان لاک، پدران بنیانگذار ایالات متحده مانند جیمز مدیسون، توماس جفرسون، توماس پین و در فرانسه از طریق قانون‌های ژول فری (Jules Ferry) و در نوشتارهای آزاداندیشان، ندانم‌گویان و بی‌خدایان مدرن همچون برتراند راسل، رابرت اینگرسول و سم هریس دارد.

صفت «laïque» در فرانسوی که ابتدا متضاد «clérical» بود، می‌تواند به معنی مستقل از سلطه مذهب هم به کار رود.

البته، دولت فرانسه برخلاف تعریف بالا، به جای اینکه "از هیچ دینی پیروی نکند" به ستیزه‌گری با دین و مظاهر مذهبی روی آورد و با تصویب قانون زیر، ضدیت و مخالفت خود را با دین و مظاهر مذهبی به صورت قانون درآورد و آن را اجرا کرد.

"قانون منع حجاب در مدارس و کالج‌های دولتی فرانسه: قانون شماره 2004-228 ، 15 مارس 2004 ، با توجه به اصل لایسیته، داشتن نشانه‌ها یا پوشش که نمایانگر وابستگی مذهبی باشد، در مدارس، کالج‌ها و دبیرستان‌های دولتی ممنوع می‌باشد"

قانونی که عبارت "دین بتواند در جامعه مدنی، آزادانه به فعالیت بپردازد" در تعریف بالا و سایر آزادی‌های مدنی تعریف شده در قوانین بین‌المللی را به شدت نقض کرده است.

پیوند به بیرون[ویرایش]