قرهباغ
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
 |
این مقاله نیازمند ویکیسازی است. لطفاً با توجه به راهنمای ویرایش و شیوهنامه آن را تغییر دهید. در پایان، پس از ویکیسازی این الگوی پیامی را بردارید. |
 |
برای اثباتپذیری کامل این مقاله، به منابع بیشتری نیاز است یا منابع ارائهشده بهدرستی ارجاع داده نشدهاست. لطفاً با توجه به شیوهٔ ویکیپدیا برای ارجاع به منابع با ارائهٔ منابع معتبر این مقاله را بهبود بخشید. مطالب بیمنبع ممکن است در آینده حذف شوند. |
قرهباغ (ترکی آذری: Qarabağ، ارمنی: آرتساخ) نام استان خودمختاری است که جزو قلمرو جمهوری آذربایجان بوده و اهالی آن را مردم ارمنی و مردم آذری [۱] تشکیل میدهند. مرکز قرهباغ شهر خان کندی (استپاناکرت) است.
قره باغ به دلیل وضعیت سیاسیاش مورد توجه است. پس از جنگ قره باغ مقامات این ناحیه خود را یک کشور مستقل میدانند، ولی تا امروز تنها ارمنستان این کشور را به رسمیت شناختهاست. سازمان ملل نیز هنوز این بخش را بخشی از خاک جمهوری آذربایجان میداند.مقالههای نیازمند یادکرد [نیازمند مدرک]
فهرست مندرجات |
[ویرایش] نام
نام قرهباغ از دو کلمه ترکی قره و باغ به معنی باغ سیاه و یا باغ بزرگ بوجود آمدهاست. این نام اولین بار در منابع گرجی و ایرانی آمدهاست.[۲] نام این منطقه در زمان حکومت آلبانیای قفقاز آرتساخ بوده که ارمنیان امروزه قرهباغ را با همین نام مینامند.[۳]
[ویرایش] جدایی از ایران
همراهی خانان ارمنی قرهباغ با روسها یکی از علل اصلی شکست ایران در جنگ اول ایران و روسیه میباشد که به بسته شدن معاهده گلستان منجر شد. [۱]
[ویرایش] دوران روسیه تزاری و شوروی
پس از انعقاد قرارداد گلستان و ترکمنچای یا ترکمانچای روسها اقدام به کوچاندن ارامنه ایران به منطقه تحت تسلط خود شدند و ایالات مسلمان نشین ایروان و قره باغ را برای اسکان ارامنه تازه وارد درنظر گرفتند. پس از جنگهای عثمانی و روسیه ارامنه مناطق شرقی امپراطوری عثمانی که همراه روسها علیه عثمانیها وارد جنگ شده و پیروزیهایی بدست آورده بودند پس از عقب نشینی روسها مجبور به فرار به داخل مرزهای روسیه شده و ترکیب جمعیتی خان نشین ایروان و قره باغ را به نفع ارامنه تغییر دادند.[۴]
[ویرایش] جنگ قره باغ
[ویرایش] ترکیب جمعیتی
جمعیت قره باغ در سال ۱۹۸۸ میلادی ۱۹۲۰۰۰ نفر بوده که ۷۶٪ انان را ارامنه و ۲۳٪ را آذربایجانیها و بقیه را روسها و کردها تشکیل میدادهاند.[۵] در خلال جنگ قره باغ تمامی اهالی آذربایجانی منطقه آواره و به جمهوری آذربایجان پناهنده شدند.
[ویرایش] وضعیت فعلی
در تقسیمات اداری شوروی بخشی از جمهوری آذربایجان بود. در سال ۱۹۸۸ نیروهای ارمنی جنگ خود را برای تصرف این زمینها آغاز کردند. مدتی پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، جنگ تشدید شد، و در سال ۱۹۹۴ پس از اینکه ارتش ارمنستان این بخشها را به تصرف خود در آورد، جنگ با آتشبس تمام شد.(رجوع کنید به جنگ قره باغ)مقالههای نیازمند یادکرد [نیازمند مدرک]
مقامات این ناحیه خود را یک کشور مستقل میدانند، ولی تا امروز تنها ارمنستان این کشور را به رسمیت شناختهاست. سازمان ملل نیز هنوز این بخش را بخشی از خاک جمهوری آذربایجان میداند. و در رسانههای جهان (از جمله ایران) در هنگام نام بردن از این ناحیه یا رهبران آن، با لفظ «خودخوانده» بیان میشود.مقالههای نیازمند یادکرد [نیازمند مدرک]
[ویرایش] تقسیمات اداری اصلی
استانها و شهرستانها:
[ویرایش] تقسیمات اداری ارامنه
بخشبندی استانی نیروهای ارمنی حاکم برای منطقه قرهباغ (به منطقه خود میگویند:Արցախ، تلفظ: آرتساخ) به این شرح است: (نامهای ترکی آذربایجانی آن استانها در کمانه آمده).
- آسکران (بخشی از استانهای خانکندی و خوجالی)
- هادروت (بخشی از خوجهوند)
- مارتاکرت (بخشهایی از کلباجار و تارتار)
- مارتونی (بقیه خوجهوند)
- شاهومیان (بخشی از نفتالان)
- شوشی (شوشا)
[ویرایش] منابع
- ویکیپدیای انگلیسی.
- ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Nagorno-Karabakh#Demographics
- ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Nagorno-Karabakh#Name
- ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Artsakh#cite_note-0
- ↑ http://books.google.com/books?vid=OCLC02041456&id=lD97QrsCTIMC&pg=PA175&lpg=PA175&dq=Penny+cyclopaedia+karabagh
- ↑ Miller, Donald E. and Lorna Touryan Miller. Armenia: Portraits of Survival and Hope. Berkley: University of California Press, ۲۰۰۳ p. ۷ ISBN ۰-۵۲۰۲-۳۴۹۲-۸
