جفر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

جَفر یا علم‌الحروف، و در کلام دیگر به دست آوردن مجهولات (پاسخ) است، از روی کلمات جمله سوال بعلاوه یک سری اطلاعات در مورد زمان سوال و اسمائی از خداوند که با سوال ارتباط دارند.

جفر با عددشناسی متفاوت است.

واژه شناسی[ویرایش]

بزغاله چهارماهه یا آن که گیاه خورد و نشخوار زند.

[۱]

بزغاله چهار ماهه.

[۲]

بچه گوسفند چون چهارماهه باشد اگر از بز متولد شده باشد، نر را جفر گویند.

[۳]


تاریخچه[ویرایش]

بر اساس برخی روایات اوراق جفر را ملک جبرائیل در غار حرا نزد حضرت محمد(ص) آورد که بنا به باورها، تمامی علم عالم از اول خلقت تا به آخر در آن مستودع است و چون بر روی پوست بزغاله نوشته شده بود، به این نام خوانده شده است. این اوراق طبق عقاید مسلمانان از حضرت محمد (ص) به حضرت علی (ع) رسید؛ و او بنابه دلایلی دو خانه از این اوراق را با انگشتش پاک کرد. این خانه‌ها در خصوص جواب سوال زمان ظهور حضرت مهدی (عج) و روز پایان عالم بوده است. این کتاب در حال حاضر در نزد حضرت مهدی است. [نیازمند منبع] امامان، این علم را به بعضی از خواص خود تعلیم می‌نمودند.

نظر علوم تجربی به علم جفر[ویرایش]

این علم از نظر علوم تجربی قابل توضیح نبوده و از علوم غریبه شمرده می‌شود. به همین جهت از دیدگاه علم حصولی، جفر نوعی خرافه به حساب می‌آید.

از دیدگاه باورمندان به علم جفر، علوم تجربی قدرت کافی جهت اثبات بسیاری از علوم را نداشته و اساساً اسم علم بر روی این مقوله حاکی از معلومی است که در پرده مانده.

روش‌های جفر[ویرایش]

در علم جفر برای رسیدن به جواب سؤال، از روش‌های گوناگونی استفاده می‌شود. این روش‌ها بسته به اهمیّت سوال متفاوت و در سطوری چند منتج به جواب می‌شود.[نیازمند منبع]

از انواع روش‌ها، می‌توان به جفر آدم، جفر منبری و ... اشاره کرد.

در علم جفر برای رسیدن به جواب از علوم ریاضی و نجوم نیز بهره می‌گیرند. نام سوال کننده و نام پدرِ او و زمان سوال به علاوه جمله سوال، با روش ذکر شده در علم جفر، مبنای رسیدن به جواب است. یکی از مراحل مهم، که از آن به "سطر" نام برده می‌شود "سطر مستحصله" است که اصحاب علم جفر معتقدند با طهارت روح و... به این مهم می‌توان آگاهی یافت.

سطور آن بنابر یکی از روش‌ها به ترتیب ذیل است:

  • سطر اساس
  • سطر نظیره
  • سطر حاصل اساس
  • سطر حاصل نظیره
  • سطر تتمه اولی
  • سطر نسبت نظیره
  • سطر نسبت دوم اساس
  • سطر تتمه ثانیه
  • سطر تتمه تتمتین
  • سطر حاصل اعداد
  • سطر قوا
  • سطر حاصل
  • سطر مستحصله
  • سطر نظیره
  • سطر صدر موخر (که سوال کننده در این سطر به جواب رسیده‌است و چنانچه به جواب نمی‌رسید باید ادامه می‌داد تا به جواب دست یابد.)

کاربردها[ویرایش]

از علم جفر با توجه به صعابت دست‌یابی و کیفیت عمل به آن، مگر در مواد خاص که هیچ روشی قادر به پاسخ‌گوئی نباشد، استفاده نمی‌شود.


مثالی کاملا ساده از علم جفر با روش ابداعی حامد حاج سعیدی: کلمه " حسین " را بصورت "حا" "سین" "یا" "نون" می‌نویسیم و در زیر آن کلمه "حسین" را بصورت "ح" "س" "ی" "ن" می‌نویسیم: حا سین یا نون


ح س ی ن

حروف مشابه بالایی را با حروف مشابه پایینی خط می‌زنیم مثلا در "حا" حرف ح را با ح پایینی خط می‌زنیم. در انتها حروف "ن ی ن و ا" باقی می‌ماند که تشکیل کلمه "نینوا" را می‌دهد. اگر این روش را با کلمه "علی" انجام دهیم حاصل کلمه "ایمان" خواهد بود.

تفاوت‌ها[ویرایش]

از نظر دسته‌بندی علوم غریبه، جفر در سطوح عالی آن قرار دارد و با فال، سحر، طلسمات، هیئت و نجوم و... در یک سطح قرار داده نمی‌شود.

از جمله مواردی که به اشتباه به علم جفر (خارج از گفته استادان اولیه) نسبت داده شده موارد ذیل می‌باشد: - یافتن عناصر چیره بر سرشت هر فرد و میزان سازگاری افراد با یکدیگر- پیشگویی برای هر فرد- پیدا کردن زمانهای خوش شگون و بدشگون از راه اخترشماری- شرایط برآورده شدن آرزوها- بهبود بیمارها با خواندن ورد و افسون- خواص واجها- دریافت «رازهای» نام‌های پیشوایان اسلام از راه آیه تطهیر - تأثیر نام‌های خدای متعال- شماره‌شناسی شماره‌های آریایی، لرزشی، مادی و شماره‌های نیرومند. البته موارد بالا بعضاً از علم حروف مستخرج می‌شود ولی ربطی به علم شریف جفر در لغت خاص آن ندارد.

انتساب دهندگان این موارد به علم جفر می‌کوشند تا بر پایه زمان زایش هر شخص، ویژگی‌ها و منش او را بازگو کنند. مثلاً استفاده از زمان تولد فرد در سوالِ جفری سبب این باور شده است که طالع و ویژگی‌ها و منش افراد را می‌توان با علم جفر بازگو کرد. گر چه پرسش از موارد فوق در علم جفر فرد را به جواب می‌رساند اما کاربرد جفر خاص این موارد نبوده و دیده نشده است که استادان این علم، علم جفر را در چنین مواردی استفاده کنند.

جفر و شیعیان[ویرایش]

شیعیان علم جفر را مخصوص علی ابن ابی طالب می‌دانند. کتابی بنام جفر جامع که مشتمل بر ۲۸ جزو ۲۸ صفحه‌ای (۷۸۴ صفحه) با جدول‌هائی که ۲۸ در ۲۸ خانه هستند و با چهار حرف در خانه که با چهار الف شروع و با چهار حرف غ به پایان می‌رسد، بوسیله امام علی علیه السلام ترتیب داده شده است که در بعضی روش‌ها برای مستحصله از آن استفاده می‌شود و اعتقاد بر آن است که علوم اولین و آخرین در آن کتاب ملحوظ در ملفوظ است.

اعداد معادل حروف ابجد که در جفر از آن استفاده می‌شود[ویرایش]

الف ب ج د ه‍ و ز ح ط ی ک ل م ن س ع ف ص ق ر ش ت ث خ ذ ض ظ غ
۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۲۰ ۳۰ ۴۰ ۵۰ ۶۰ ۷۰ ۸۰ ۹۰ ۱۰۰ ۲۰۰ ۳۰۰ ۴۰۰ ۵۰۰ ۶۰۰ ۷۰۰ ۸۰۰ ۹۰۰ ۱۰۰۰

منابع[ویرایش]

  • اطلاعات بازنویسی شده از کتب علوم غریبه و علوم جفر.
  • عطاری - محمد - مجموعه علوم جفر.
  • رحیمیان - محمد رحیم - الجفر الجامع و النور اللامع.
  • علامه تهرانی، محمد حسین. مهر تابان (به مناسبت اولین بزرگداشت استاد علامه سید محمدحسین طباطبایی). ۱ جلد. قم: باقرالعلوم، ۱۳۶۱. 

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]