فراهنجار

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

برای نظریه جامعه‌شناختی فراهنجار به مقاله نظریه فراهنجار مراجعه نمایید

پارانرمال یا فراهنجار، به پدیده‌ها،باورها، تفسیرها و التزامات نظری وعملی و غیرعادی و ناساز با هنجار معمول سپهر معرفتی بشر گفته می شود که بر اساس علوم کنونی (علوم تجربی و علوم عقلی) توجیهی ندارد و عملاً مردود دانسته می شود.

ز آن جمله فراهنجارها می توان به بخت (شانس)، هوش اتفاقاتی، مدلولات وسوسه،آینده بینی، فرابینی، دورآگاهی (تله پاتی)، تالع، تلسم،انرژی‌درمانی، موجودات شناخته نشده(فضایی ها، اشباح)و ... اشاره کرد.

وجود چنین پدیده‌هایی از سوی بیشینه تاییدات دانشمندان پذیرفته نشده است. علوم روانشناسی و فیزیک، توجیه هایی برای تداعی امور پارانرمال ارائه داده اند و آنها را رد می کنند. فراهنجار، تا حدی شبه علم شناخته می شود. گروهی که به بررسی دانشگاهی در زمینه وجود چنین پدیده‌هایی (مرتبط با انسان) می‌پردازند فراروانشناسان نام دارند. گاه

احتمال اشتباه با متافیزیک[ویرایش]

نباید متافیزیک یا فراطبیعی به اشتباه به جای پارانرمال گرفته شود. زیرا متافیزیک با روش عقلی و برهانی پیش می رود (مابعد الطبیعه اشاره ای به مساله وراء طبیعت ندارد واین اصطلاح صرفاً به خاطر جانمایی این بحث پس از مباحث طبیعیات توسط ارسطو در آثارش است) اما پارانرمال ها به هیچ دلیل عقلی، نقل معتبر یا تجربه مفید اطمینان استناد ندارد.

تفاوت عدم قبول و انکار[ویرایش]

گاهی عدم قبول در سپهر معرفتی مساوی انکار دانسته می شود.در حالی که منطقا عدم قبول و تصدیق مساوی انکار نیست.البته عالمان و رسانهای معتبر بدلیل مستند نبودن فراهنجار (و نیز خرافه) عناصر بازدارنده ای را برای هشدار به پذیرش و تبعیت آن افاده می کنند. پس ممکن است آن را بطور تئوریک منتظر دلیل بدانیم. مثلاً بوعلی سینا می گوید «کل ما قرع سمعک من لعجائب فذره فی بقعة الامکان مالم یذرک عنه قائم البرهان یعنی «اگر کلام عجیبی شنیدی، مادامی که دلیلی بر امکان یا عدم امکانش نداری، نه آن را رد کن و نه قبول، تا وقتی که دلیل و برهانی به دست آوری.»[۱] [۲])

ا

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. حكيم سبزواري در «شرح منظومه» ص 46 از طبع ناصري
  2. http://www.maarefislam.com/doreholomvamaarefislam/bookscontent/noormalakout/noor2/noor2.5.htm#_ftnref135

الگو:شبه‌علم-خرد