شبهتاریخ
شبه تاریخ به متونی اطلاق میشود که بعنوان متنی با موضوع تاریخی نوشته شده باشد. اما بدور از استانداردهای متداول تاریخ نگاری نگارش شده باشد و به همین سبب یافتههای این کتاب، نوشته یا مقاله معمولاً قابل اعتنا نمیباشد. کارهایی که به نتایج جنجالی براساس مدارک بحث برانگیز یا ضعیف میرسند بعنوان شبه تاریخ دسته بندی میشوند و مورد اعتنا قرار نمیگیرد. معمولاً بسیاری از این متون در جهت اعتقادات و با اغراضی سیاسی، ملی گرایانه یا نظامی نگارش میگردند.
محتویات |
نشانههای شبه تاریخ [ویرایش]
- اثر تاریخی بیشتر یک خط فکر سیاسی، مذهبی یا ایدیولوژی خاصی را دنبال میکند.
- کار در یک نشریه آکادمیک به چاپ نرسیده یا پیش از انتشار آن فرایند ویراستاری فنی به میزان کافی بر روی آن انجام نشدهاست.
- میتوان در آن حداقل رد پای یک تئوری توطئه یا دستهای پشت پرده را دید.
- شواهدی که بعنوان دلایل کلیدی اثر تاریخی ارائه شده حداقل یکی از موارد زیر است:
- جنجالی
- ناکافی
- دارای ارجاع نویسی صحیح یا مناسب نمیباشد.
در علم مردمشناسی [ویرایش]
در علم مردمشناسی، رادکلیف براون[۱] از «شبه تاریخ» جهت اشاره به تاریخهایی که درباره مردمان قبیلهای بدوی (کسانی که براون آنها را «مردمان بدون تاریخ» خواند) در اواخر قرن ۱۹ و اوایل قرن ۲۰ میلادی نوشته میشد به کار برد. هرچند امروزه مردمشناسان شیوه خود در بازسازی تاریخ مردمان قبیلهای را تغییر داده و بر عکس دوران قبل از منابع مختلفی استفاده کرده و تلاش برای علمی کردن نظریات خود دارند، ولی هنوز مشکلات بزرگی مانند استفاده انتقادی صحیح از دادههای موجود، بر جا ماندهاست.[۲]
