پنوموکونیوز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
پنوموکونیوز

آزبست
آی‌سی‌دی-۱۰ J60-J65
آی‌سی‌دی-۹ 500-505
دادگان بیماری‌ها 31746
سمپ D011009

پنوموکونیوز (Pneumoconiosis) گروهی از بیماری‌های تحدیدی ریوی ناشی از استنشاق غبارهای معدنی هستند (مانند آزبست، سیلیس و فلزاتی چون آهن و بریلیوم). استنشاق مداوم این ذرات در طی سال‌ها ممکن است باعث ایجاد مناطق کوچک التهابی و فیبروز در ریه گردد.

واژه پنوموکونیوز از واژه‌های یونانی pneumo به معنی هوا و نفس (و شش) و coniosis از ریشه konis به معنی غبار تشکیل شده و «غبارشُشی» معنی می‌دهد.

انواع[ویرایش]

غبارششی را می‌توان با در نظر گرفتن عوامل ایجاد کننده، علایم رادیولوژیکی، ضایعات پاتولوژیکی و یا شرایط محیطی طبقه بندی نمود:

  • طبقه بندی باتوجه به شرایط محیطی:

بر این اساس پنوموکونیوزها به دو دسته شغلی و غیر شغلی تقسیم می‌شوند. منظور از پنوموکونیوزهای غیر شغلی تغییراتی است که در ریه شهرنشین‌ها در اثر استنشاق هوای آلوده شهری ایجاد می‌گردد.

  • طبقه بندی باتوجه به عوامل ایجاد کننده:

در این طبقه بندی پنوموکونیوزها به خصوص پنوموکونیوزهای شغلی را می‌توان به سه دسته پنوموکونیوزهای ناشی از گرد و غبارهای معدنی، گیاهی و حیوانی تقسیم بندی نمود.

  • طبقه بندی باتوجه به ضایعات پاتولوژیکی:

در این نوع طبقه بندی پنوموکونیوزها به دو دسته پنوموکونیوزهای شدید و یا بدخیم (مانند آزبستوزیس و سیلیکوزیس) و پنوموکونیوزهای خفیف یا خوش خیم (مانند سیدروزیس و باریتوزیس) تقسیم می‌شوند.

  • طبقه بندی رادیولوژیکی:

بیشتر پنوموکونیوزهای ناشی از گرد و غبارهای معدنی سبب بوجود آمدن تغییرات رادیولوژیکی در ریه می‌گردند. بررسی این تغییرات با در نظر گرفتن سابقه شغلی کارگر کافی می‌باشد. در صورتیکه گرد و غبارهای آلی چون پنبه و یا کنف سبب ایجاد تغییرات کلاسیک نمی‌گردند.

تشخیص و درمان[ویرایش]

بررسی‌های تشخیصی ممکن است شامل رادیوگرافی قفسه سینه و آزمون‌های عملکرد ریه (محدودیت حجمهای ریوی در اسپیرومتری) باشند.

بیماری درمان خاصی ندارد و هدف از درمان، تسکین علایم و برطرف کردن عوارض است شاید اکسیژن تراپی، فیزیوتراپی ریوی، دوری از غبار، ترک سیگار و بخور مفید باشند. تزریق واکسن سل و آنفلوآنزا ممکن است مفید باشند. اقدامات زیر ممکن است سبب تسکین علایم و محافظت در برابر عفونت‌های ریوی مکرر گردد:

- اقدام به درمان طبی برای هرگونه عفونت تنفسی از جمله سرماخوردگی - سکونت در مناطق آب وهوایی گرم و خشک و اکسیژن بالا در صورت پیشرفته بودن بیماری - تخلیه ترشحات نایژه‌ای بااستفاده از یک دستگاه مرطوب کننده با بخار سرد جهت رقیق کردن ترشحات ریوی و در نتیجه آسان تر تخلیه شدن آنها با سرفه. - ترک استعمال دخانیات - گشادکننده‌های برونش، خلط آور و در صورت نیاز آنتی بیوتیک

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Pneumoconiosis»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۴ اکتبر ۲۰۱۲).