۲۵ ژانویه

۲۵ ژانویه در تقویم گرگوری، بیست و پنجمین روز سال است. ۳۴۰ روز (در سال‌های کبیسه ۳۴۱روز) تا پایان سال باقی است.

رویدادها

• ۴۱ - بعد از یک شب بحث، کلودیوس امپراتوری روم را از سنا می‌پذیرد.
• ۷۵۰ - شورشیان عباسی، امویان را در جنگ زاب شکست داده و باعث سرنگونی آنان می‌شوند.
• ۱۵۳۳ - هنری هشتم، پادشاه انگلستان به‌طور مخفیانه با دومین زن خود، آن بولین، ازدواج می‌کند.
• ۱۵۵۴ - تأسیس شهر سائوپائولو در برزیل.
• ۱۵۷۳ - نبرد میکاتاگاهارا: در ژاپن تاکدا شینگن، توکوگاوا ایه‌یاسو را شکست می‌دهد.
• ۱۸۹۰ - نلی بلی سفر خود را به دور دنیا در ۷۲ روز تکمیل می‌کند.
• ۱۹۱۸ - اوکراین از روسیه بلشویک اعلام استقلال می‌کند.
• ۱۹۱۹ - تأسیس جامعه ملل.
• ۱۹۲۴ - اولین دوره بازی‌های المپیک زمستانی در شامونی، آلپ فرانسه آغاز شد.
• ۱۹۳۹ - زمین‌لرزه ۱۹۳۹ شیلی، به بزرگی ۷/۷ در مقیاس ریشتر
• ۱۹۴۲ - جنگ جهانی دوم: تایلند علیه ایالات متحده آمریکا و بریتانیا اعلام جنگ می‌کند.
• ۱۹۴۵ - جنگ جهانی دوم: تهاجم آردن خاتمه می‌یابد.
• ۱۹۴۹ - اولین مراسم جایزه امی در هالیوود برگزار می‌شود.
• ۱۹۵۵ - اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی حالت جنگ با آلمان را خاتمه می‌دهد.
• ۱۹۶۱ - در واشینگتن، دی. سی.، جان اف. کندی اولین نشست خبری تلویزیونی ریاست جمهوری را انجام می‌دهد.
• ۱۹۶۳ - خورشیدگرفتگی، حلقه‌ای
• ۱۹۷۱ - ایدی امین در یک کودتای نظامی قدرت را در دست گرفت و دورهٔ هشت سالهٔ حکومت نظامی خود را در اوگاندا آغاز کرد.
• ۱۹۷۲ - وقوع زمین‌لرزه تایوان
• ۱۹۷۹ - ژان پل دوم اولین ملاقات رسمی خود را خارج از ایتالیا در باهاما، جمهوری دومینیکن و مکزیک انجام می‌دهد.
• ۱۹۸۰ - مادر ترزا جایزه بهارات راتنا، بالاترین جایزه هندوستان، را دریافت می‌کند.
• ۱۹۸۱ - جیانگ چینگ، بیوه مائو تسه‌تونگ، محکوم به مرگ می‌شود.
• ۱۹۹۹ - زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۰ ریشتر در غرب کلمبیا رخ داده و حداقل ۱٬۰۰۰ کشته برجای می‌گذارد.
• ۲۰۰۹ - زمین‌لرزه ۲۰۰۹ سین‌کیانگ
• ۲۰۱۰ - علی حسن المجید پسرعموی صدام، وزیر دفاع سابق عراق و مسئول بمباران شیمیایی روستای حلبچه معروف به عملیات انفال اعدام شد.

زادروزها

• ۷۵۰ - لئوی چهارم، امپراتور روم شرقی (م. ۷۸۰)
• ۱۰۶۵ - ابوالقاسم مالینی، محدث و فقیه خراسانی.
• ۱۶۲۷ - رابرت بویل، فیلسوف طبیعی و مخترع انگلیسی (م. ۱۶۹۱)
• ۱۷۳۶ - ژوزف لویی لاگرانژ، ریاضی‌دان و منجم ایتالیایی-فرانسوی (م. ۱۸۱۳)
• ۱۷۴۳ - فریدریش هاینریش یاکوبی، فیلسوف آلمانی (م. ۱۸۱۹)
• ۱۷۴۶ - فلیسیته دو ژنلی، نویسنده فرانسوی (م. ۱۸۳۰)
• ۱۷۵۹ - رابرت برنز، شاعر و ترانه‌سرای اسکاتلندی (م. ۱۷۹۶)
• ۱۸۰۶ - آگوست آنیسه-بورژوا، نمایش‌نامه نویس فرانسوی (م. ۱۸۷۰)
• ۱۸۳۰ - توماس دبلیو. پالمر، سیاستمدار آمریکایی، سناتور میشیگان (م. ۱۹۱۳)
• ۱۸۵۵ - ادوارد مایر، باستان‌شناس و ایران‌شناس آلمانی (م. ۱۹۳۰)
• ۱۸۵۶ - پیر دوکورسل، رمان‌نویس و نمایشنامه‌نویس فرانسوی (م. ۱۹۲۶)
• ۱۸۶۰ - چارلز کورتیس، سیاستمدار آمریکایی، سناتور کانزاس (م. ۱۹۳۶)
• ۱۸۶۸ - جان پیرسون، فوتبالیست انگلیسی (م. ۱۹۳۱)
• ۱۸۷۰ - هانری بردو، نویسنده فرانسوی (م. ۱۹۶۳)
• ۱۸۷۴ - ویلیام سامرست موآم، داستان‌نویس و نمایشنامه‌نویس انگلیسی (م. ۱۹۶۵)
• ۱۸۸۲ - ویرجینیا وولف، رمان‌نویس، مقاله‌نویس، ناشر، منتقد و فمنیست انگلیسی (م. ۱۹۴۱)
• ۱۸۹۱ - گوئن فرانگکون دیویس، بازیگر انگلیسی (م. ۱۹۹۲)
• ۱۹۱۳ - ویتولد لوتسلاوسکی، آهنگساز و رهبر ارکستر لهستانی (م. ۱۹۹۴)
• ۱۹۱۷ - ایلیا پریگوژین، شیمی‌دان و فیزیک‌دان روس-بلژیکی (م. ۲۰۰۳)
• ۱۹۲۳ - آروید کارلسون، دانشمند سوئدی
• ۱۹۲۶ - یوسف شاهین، کارگردان مصری (م. ۲۰۰۸)
• ۱۹۲۷ - آنتونیو کارلوس ژوبیم، نوازنده گیتار و پیانو، خواننده، شاعر و آهنگ ساز برزیلی (م. ۱۹۹۴)
• ۱۹۲۸ - ادوارد شواردنادزه، وزیر امور خارجه وقت شوروی، سیاستمدار گرجی، دومین رئیس‌جمهور گرجستان
• ۱۹۲۹ - روبر فوریسون، مورخ فرانسوی
• ۱۹۳۲ - یوکیو شیمومورا، فوتبالیست ژاپنی
• ۱۹۳۳ - کرازون آکینو، سیاستمدار فیلیپینی، ۱۱مین رئیس‌جمهور فیلیپین (م. ۲۰۰۹)
• ۱۹۳۵ - کنراد برنز، سیاستمدار آمریکایی، سناتور مونتانا
• ۱۹۳۷ - بیل پاسکارل، سیاستمدار آمریکایی
• ۱۹۳۸ - اتا جیمز، خواننده آمریکایی (م. ۲۰۱۲)

• ولادیمیر ویسوتسکی، خواننده، بازیگر، ترانه‌سرا و شاعر دورگه یهودی-روسی (م. ۱۹۸۰)

• ۱۹۴۲ - اوزه‌بیو، فوتبالیست پرتغالی (م. ۲۰۱۴)
• ۱۹۴۴ - ایوان چندلر، نمایش‌نامه‌نویس و دندان‌پزشک آمریکایی (م. ۲۰۰۹)
• ۱۹۴۸ - خلیفه بن زاید آل نهیان رئیس امارات و امیر ابوظبی
• ۱۹۴۹ - پائول نرس، نسل‌شناس و زیست‌شناس یاخته‌ای انگلیسی

• فیل بوآیی، فوتبالیست انگلیسی

• ۱۹۵۰ - ژان مارک آیرو، سیاستمدار فرانسوی، نخست‌وزیر فرانسه
• ۱۹۵۱ - هانس-یورگن دورنر، فوتبالیست آلمانی
• ۱۹۵۸ - الساندرو باریکو، داستان‌نویس ایتالیایی
• ۱۹۶۰ - نوبویو فوجیشیرو، فوتبالیست ژاپنی
• ۱۹۶۲ - برونو مارتینی، فوتبالیست فرانسوی

• گئورگس خرون، فوتبالیست بلژیکی

• ۱۹۶۶ - سامول یروینیان، ویولونیست ارمنی
• ۱۹۷۱ - آنا اورتیز، بازیگر و خواننده آمریکایی
• ۱۹۷۵ - میا کرشنر، بازیگر و فعال اجتماعی کانادایی
• ۱۹۸۰ - پائولو آسانسائو، فوتبالیست برزیلی

• ژاوی، فوتبالیست اسپانیایی

• ۱۹۸۱ - آرتور مواریس، فوتبالیست برزیلی

• آلیشا کیز، خواننده، ترانه‌سرا، پیانیست و بازیگر آمریکایی
• فرانسیس جفرز، فوتبالیست انگلیسی

• ۱۹۸۲ - شو ساکورایی، خواننده و هنرپیشه ژاپنی

• نومی، خواننده و کارگردان ایتالیایی

• ۱۹۸۳ - یاسویوکی کوننو، فوتبالیست ژاپنی
• ۱۹۸۴ - اشتفان کیسلینگ، فوتبالیست آلمانی

• روبینیو، فوتبالیست برزیلی

• ۱۹۸۵ - تینا کارول، خواننده اوکراینی
• ۱۹۸۵ - مارکو پارولو، فوتبالیست ایتالیایی
• ۱۹۸۵ - مایکل تروینو، بازیگر آمریکایی
• ۱۹۸۹ - شریفه لونا، خواننده فرانسوی

• کامل سعیداف، فوتبالیست تاجیکستانی
• یوپ کیفته، اسپرانتیست هلندی، رئیس سازمان جهانی جوانان اسپرانتودان TEJO, عضو کمیتهٔ مرکزی سازمان جوانان اسپرانتیست هلند و همچنین مدیر سابق پروژهٔ خدمات گذرنامه‌ای (Pasporta Servo)

مرگ‌ها

• ۴۷۷ - گایسریک، پادشاه مجارستانی (ت. ۳۸۹)
• ۸۴۴ - گرگوری چهارم، پاپ (ت. ۸۲۷)
• ۱۲۰۰- قاضی فاضل شاعر، کاتب و قاضی فلسطینی
• ۱۰۶۷ - یینگ زونگ، امپراتور چینی (ت. ۱۰۳۲)
• ۱۵۷۸ - مهرماه سلطان، دختر سلیمان یکم (ت. ۱۵۲۲)
• ۱۹۴۷ - آل کاپون، گانگستر آمریکایی (ت. ۱۸۹۹)
• ۱۹۷۲ - ارهارد میلش، فرمانده ارتش آلمانی (ت. ۱۸۹۲)
• ۱۹۷۴ - استانیسلاو استرومیلین، اقتصاددان شوروی. (ت. ۱۸۷۷)
• ۱۹۹۰ - اوا گاردنر، بازیگر آمریکایی (ت. ۱۹۲۲)
• ۲۰۰۳ - ساموئل ویمز، وکیل و نویسنده آمریکایی (ت. ۱۹۳۶)
• ۲۰۰۵ - فیلیپ جانسون، معمار آمریکایی، طراح پی‌پی‌جی پلیس و کلیسای کریستال (ت. ۱۹۰۶)
• ۲۰۰۶ - آنا ماله، بازیگر فیلم بزرگسالان آمریکایی (ت. ۱۹۶۷)
• ۲۰۱۰ - علی حسن المجید، فرمانده نظامی و سیاستمدار عراقی (ت. ۱۹۴۱)

اعیاد و مراسم‌ها

• شب برنز (اسکاتلند)
• روز ملی رای‌دهندگان (هند)
• روز تاتیانا (روسیه)
• روز برعکس

جستارهای وابسته

• ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۲۵ ژانویه

پیوند به بیرون

• BBC: On This Day
• On this day in Canada