صفاق

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
صفاق
Gray1040.png
صفاق، به رنگ آبی
فهرست گری subject #246 1149
در سرعنوان‌های موضوعی پزشکی Peritoneum

صِفاق یا پریتونئوم یا آب‌شامهٔ شکم یا کاواک‌پوش در کالبدشناسی، غشاء نازکی است که دیواره‌های حفرهٔ شکم (کاواک) و بخش بزرگی از احشاء (اندرونه) را می‌پوشاند.

صفاق یک غشاء خونابی (سروزی) است که سطح داخلی حفرهٔ صفاقی (شکمی) و حفرات لگنی را می‌پوشاند (صفاق جداری)، یا احشاء را دربر می‌گیرد (صفاق احشائی=اندرونه‌پوش).

لایه سروزی یا نیام Tunica پرده‌ای است که جدار خارجی حفره‌های بدن را می‌پوشاند و روی سطوح اعضای داخلی بر می‌گرداند. این پرده ماده‌ای آبکی ترشح می‌کند.
صفاق وسیع‌ترین غشای سروزی بدن است.

پرده ٔ صفاق از دو ورق تشکیل شده‌است: یکی ورق کناری جداری یا صفاق جانبی که سطح درونی دیوارهٔ شکم و لگن را می‌پوشاند. دیگری ورق اندرونه‌ای یا صفاق احشائی که احشاء، درون شکم و لگن را مفروش می‌سازد.

چین‌ها[ویرایش]

چین‌های صفاقی نسبت بوضعی که دارند نام‌های گوناگونی دارندد بدین شرح:

  • ۱- بند: چین صفاقی است که دیواره را بقسمتی از لولهٔ گوارشی متصل می‌نماید. بند از دو ورق تشکیل شده و در ضخامت آن عروق و اعصاب قرار دارد. بندهای مزبور عبارتند از: بند معده، بند دوازدهه، بند روده، بند پس‌روده، برخی از چین‌های صفاقی اعضای تناسلی را نیز بند می‌نامند مثل بند تخمدان.
  • ۲- رباط: چین‌های صفاقی می‌باشند که بین دیواره و اعضائی که جزو لولهٔ گوارشی نیستند قرار دارند مثل رباط پهن که زهدان را به دیواره مربوط می‌سازد.
  • ۳- چادرینه: چین صفاقی است که دو عضو داخل بطن (از دستگاه گوارش) را بیکدیگر مربوط می‌سازد مانند چادرینه کوچک یا چادرینه معدی کبدی.
  • ۴- نیام یا تیغه: در بعضی مواقع دو یا چند ورق صفاقی که در مجاورت یکدیگر قرار گرفته‌اند بهم متصل شده تیغهٔ واحدی را تشکیل می‌دهند. عده‌ای از آنها بآسانی از یکدیگر مجزا می‌شوند ولی برخی کاملاً بهم چسبیده و غیرقابل تفکیک می‌باشند.[۱]

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. کالبدشناسی توصیفی کتاب هفتم دستگاه گوارش شمارهٔ ۲۲۲ از انتشارات دانشگاه تهران صص ۱۰۰-۱۰۱

پانویس[ویرایش]