تقسیمات کشوری جمهوری آذربایجان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
سطح اول تقسیمات کشوری جمهوری آذربایجان؛ ۱۴ بخش.

جمهوری آذربایجان یکی از کشورهای واقع در منطقهٔ قفقاز جنوبی است و پایتخت آن شهر بندری باکو در ساحل غربی دریای کاسپین است.

این کشور که سرزمین آن در ۲ قارهٔ آسیا و اروپا گسترده شده است، ۸۶٬۵۶۸ کیلومتر مربع وسعت دارد و جمعیت آن نیز در سال ۲۰۲۰ بالغ بر ۱۰٬۰۶۷٬۱۰۰ نفر بوده است.

سرزمین جمهوری آذربایجان در سطح اول تقسیمات کشوری به ۱۴ بخش تحت عنوان «منطقهٔ اقتصادی» (İqtisadi Rayon) یا «استان» تقسیم شده است؛ این بخش‌ها شامل ۲ مورد زیر هم هستند:[۱][۲][۳]

استان قوبا-خاچماز و بخشی از شمال استان آبشرون-خیزی، بخش‌های اروپایی جمهوری آذربایجان هستند.

جمهوری خودمختار نخجوان به خاک اصلی جمهوری آذربایجان متصل نیست و برون‌بوم این کشور محسوب می‌شود.

سطح دوم تقسیمات کشوری جمهوری آذربایجان؛ ۷۴ بخش. شهرهای تابع جمهوری با رنگ قرمز مشخص شده‌اند.

این کشور در سطح دوم تقسیمات کشوری نیز به ۷۴ بخش شامل موارد زیر تقسیم شده است:[۳][۱]

  • ۶۶ «شهرستان» یا «منطقه» (Rayon)
  • ۸ «شهر تابع جمهوری» (Respublika Tabeli Şəhər): این شهرها دارای محدودهٔ مستقل زیر نظر حکومت مرکزی هستند و تابع شهرستان‌ها نیستند.

بخش‌هایی از ۲ شهرستان قزاق و سدرک در داخل خاک ارمنستان قرار گرفته‌اند و برون‌بوم جمهوری آذربایجان به شمار می‌روند.

همچنین بخشی از خاک ارمنستان به صورت برون‌بوم در داخل شهرستان گده‌بی قرار گرفته است و جزء خاک جمهوری آذربایجان محسوب نمی‌گردد.

فهرست تقسیمات کشوری جمهوری آذربایجان در سطوح اول و دوم، به همراه مساحت و جمعیت هریک از آن‌ها در سال‌های ۲۰۰۹، ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰ به شرح زیر است:[۱][۲][۴][۵]

سطح اول[ویرایش]

ردیف نام استان مساحت
(کیلومتر
مربع)
جمعیت
(۲۰۰۹)
جمعیت
(۲۰۱۹)
جمعیت
(۲۰۲۰)
بزرگ‌ترین
شهر
۱ باکو ۲٬۱۴۰ ۲٬۰۴۵٬۸۰۰ ۲٬۲۷۷٬۵۰۰ ۲٬۲۹۳٬۱۰۰ باکو
۲ لنکران-آستارا ۶٬۰۷۰ ۸۲۴٬۰۰۰ ۹۳۷٬۲۰۰ ۹۴۶٬۷۰۰ لنکران
۳ قره‌باغ ۸٬۹۸۸ ۸۰۲٬۹۰۰ ۸۹۳٬۰۰۰ ۹۰۰٬۳۰۰ خان‌کندی
۴ آران مرکزی ۶٬۶۹۰ ۶۵۶٬۶۰۰ ۷۲۸٬۵۰۰ ۷۳۵٬۳۰۰ مینگه‌چویر
۵ قزاق-توووز ۷٬۰۳۰ ۶۱۲٬۶۰۰ ۶۷۸٬۶۰۰ ۶۸۴٬۵۰۰ شمکر
۶ شکی-زاقاتالا ۸٬۸۴۰ ۵۶۶٬۰۰۰ ۶۲۱٬۴۰۰ ۶۲۶٬۷۰۰ شکی
۷ گنجه-داش‌کسن ۵٬۲۷۰ ۵۶۰٬۰۰۰ ۶۰۵٬۶۰۰ ۶۰۹٬۶۰۰ گنجه
۸ آبشرون-خیزی ۳٬۷۳۰ ۵۱۴٬۰۰۰ ۵۷۲٬۶۰۰ ۵۷۶٬۵۰۰ سومقاییت
۹ قوبا-خاچماز ۶٬۹۶۰ ۴۸۸٬۷۰۰ ۵۴۹٬۴۰۰ ۵۵۴٬۷۰۰ خاچماز
۱۰ میل-مغان ۵٬۶۷۰ ۴۴۴٬۷۰۰ ۵۱۲٬۹۰۰ ۵۱۸٬۸۰۰ ایمیشلی
۱۱ شیروان-سالیان ۶٬۰۸۰ ۴۳۱٬۸۰۰ ۴۹۲٬۶۰۰ ۴۹۷٬۹۰۰ شیروان
۱۲ نخجوان ۵٬۵۰۰ ۳۹۸٬۳۰۰ ۴۵۶٬۱۰۰ ۴۵۹٬۶۰۰ نخجوان
۱۳ زنگه‌زور شرقی ۷٬۴۷۰ ۲۹۵٬۴۰۰ ۳۳۷٬۵۰۰ ۳۴۱٬۲۰۰ لاچین
۱۴ شیروان کوهستانی ۶٬۱۳۰ ۲۸۱٬۶۰۰ ۳۱۸٬۶۰۰ ۳۲۲٬۲۰۰ شماخی

سطح دوم[ویرایش]

ردیف نام
شهرستان
استان مساحت
(کیلومتر
مربع)
جمعیت
(۲۰۰۹)
جمعیت
(۲۰۱۹)
جمعیت
(۲۰۲۰)
رتبه در
استان
۱ باکو باکو ۲٬۱۴۰ ۲٬۰۴۵٬۸۰۰ ۲٬۲۷۷٬۵۰۰ ۲٬۲۹۳٬۱۰۰ ۱
۲ سومقاییت آبشرون-خیزی ۹۰ ۳۰۹٬۵۰۰ ۳۴۳٬۱۰۰ ۳۴۵٬۳۰۰ ۱
۳ گنجه گنجه-داش‌کسن ۱۱۰ ۳۱۳٬۲۰۰ ۳۳۴٬۰۰۰ ۳۳۵٬۶۰۰ ۱
۴ لنکران لنکران-آستارا ۱٬۵۴۰ ۲۰۵٬۷۰۰ ۲۲۸٬۷۰۰ ۲۳۰٬۲۰۰ ۱
۵ ماساللی لنکران-آستارا ۷۲۰ ۱۹۷٬۲۰۰ ۲۲۵٬۸۰۰ ۲۲۷٬۷۰۰ ۲
۶ جلیل‌آباد لنکران-آستارا ۱٬۴۴۰ ۱۹۲٬۳۰۰ ۲۲۲٬۴۰۰ ۲۲۵٬۳۰۰ ۳
۷ شمکر قزاق-توووز ۱٬۶۶۰ ۱۹۱٬۴۰۰ ۲۱۷٬۲۰۰ ۲۱۹٬۵۰۰ ۱
۸ آبشرون آبشرون-خیزی ۱٬۹۷۰ ۱۸۹٬۸۰۰ ۲۱۲٬۶۰۰ ۲۱۴٬۱۰۰ ۲
۹ آغ‌دام قره‌باغ ۱٬۱۵۰ ۱۷۵٬۶۰۰ ۲۰۲٬۲۰۰ ۲۰۴٬۰۰۰ ۱
۱۰ شکی شکی-زاقاتالا ۲٬۴۳۰ ۱۷۰٬۷۰۰ ۱۸۶٬۶۰۰ ۱۸۸٬۱۰۰ ۱
۱۱ خاچماز قوبا-خاچماز ۱٬۰۶۰ ۱۵۹٬۲۰۰ ۱۷۸٬۱۰۰ ۱۷۹٬۸۰۰ ۱
۱۲ صابرآباد میل-مغان ۱٬۴۷۰ ۱۵۱٬۷۰۰ ۱۷۶٬۷۰۰ ۱۷۸٬۸۰۰ ۱
۱۳ توووز قزاق-توووز ۱٬۹۴۰ ۱۵۷٬۹۰۰ ۱۷۵٬۵۰۰ ۱۷۷٬۲۰۰ ۲
۱۴ قوبا قوبا-خاچماز ۲٬۶۱۰ ۱۵۲٬۵۰۰ ۱۷۱٬۷۰۰ ۱۷۳٬۴۰۰ ۲
۱۵ بردع قره‌باغ ۹۵۰ ۱۴۱٬۶۰۰ ۱۵۶٬۳۰۰ ۱۵۷٬۵۰۰ ۲
۱۶ سالیان شیروان-سالیان ۱٬۶۰۰ ۱۲۱٬۹۰۰ ۱۳۸٬۶۰۰ ۱۳۹٬۹۰۰ ۱
۱۷ آغجابدیع قره‌باغ ۱٬۷۶۰ ۱۲۱٬۷۰۰ ۱۳۵٬۵۰۰ ۱۳۶٬۸۰۰ ۳
۱۸ فضولی قره‌باغ ۱٬۳۹۰ ۱۱۵٬۵۰۰ ۱۳۲٬۴۰۰ ۱۳۳٬۸۰۰ ۴
۱۹ ایمیشلی میل-مغان ۱٬۸۹۰ ۱۱۴٬۲۰۰ ۱۲۹٬۸۰۰ ۱۳۱٬۴۰۰ ۲
۲۰ زاقاتالا شکی-زاقاتالا ۱٬۳۵۰ ۱۱۸٬۲۰۰ ۱۲۸٬۷۰۰ ۱۲۹٬۸۰۰ ۲
۲۱ یولاخ آران مرکزی ۱٬۴۷۰ ۱۱۷٬۸۰۰ ۱۲۸٬۵۰۰ ۱۲۹٬۷۰۰ ۱
۲۲ گوی‌چای آران مرکزی ۷۴۰ ۱۰۹٬۰۰۰ ۱۲۰٬۶۰۰ ۱۲۱٬۷۰۰ ۲
۲۳ کردامیر آران مرکزی ۱٬۶۳۰ ۱۰۳٬۹۰۰ ۱۱۶٬۷۰۰ ۱۱۷٬۹۰۰ ۳
۲۴ شرور نخجوان ۸۷۰ ۱۰۲٬۳۰۰ ۱۱۶٬۶۰۰ ۱۱۷٬۶۰۰ ۱
۲۵ آغ‌داش آران مرکزی ۱٬۰۲۰ ۹۸٬۶۰۰ ۱۰۹٬۹۰۰ ۱۱۱٬۱۰۰ ۴
۲۶ آستارا لنکران-آستارا ۶۲۰ ۹۶٬۲۰۰ ۱۰۸٬۶۰۰ ۱۰۹٬۷۰۰ ۴
۲۷ ساعتلی میل-مغان ۱٬۱۸۰ ۹۲٬۶۰۰ ۱۰۷٬۸۰۰ ۱۰۹٬۱۰۰ ۳
۲۸ قبله شکی-زاقاتالا ۱٬۵۵۰ ۹۳٬۷۰۰ ۱۰۶٬۶۰۰ ۱۰۷٬۸۰۰ ۳
۲۹ شماخی شیروان کوهستانی ۱٬۶۷۰ ۹۱٬۶۰۰ ۱۰۵٬۱۰۰ ۱۰۶٬۴۰۰ ۱
۳۰ مینگه‌چویر آران مرکزی ۱۴۰ ۹۶٬۳۰۰ ۱۰۵٬۴۰۰ ۱۰۶٬۱۰۰ ۵
۳۱ ترتر قره‌باغ ۹۶۰ ۹۷٬۳۰۰ ۱۰۴٬۲۰۰ ۱۰۴٬۷۰۰ ۵
۳۲ بیله‌سوار شیروان-سالیان ۱٬۳۶۰ ۸۷٬۵۰۰ ۱۰۳٬۸۰۰ ۱۰۵٬۱۰۰ ۲
۳۳ گورانبوی گنجه-داش‌کسن ۱٬۷۰۰ ۹۴٬۳۰۰ ۱۰۴٬۱۰۰ ۱۰۵٬۰۰۰ ۲
۳۴ گده‌بی قزاق-توووز ۱٬۲۳۰ ۹۳٬۷۰۰ ۱۰۰٬۴۰۰ ۱۰۰٬۹۰۰ ۳
۳۵ بیلقان میل-مغان ۱٬۱۳۰ ۸۶٬۲۰۰ ۹۸٬۶۰۰ ۹۹٬۵۰۰ ۴
۳۶ بالاکن شکی-زاقاتالا ۹۴۰ ۸۹٬۸۰۰ ۹۸٬۳۰۰ ۹۹٬۱۰۰ ۴
۳۷ قوسار قوبا-خاچماز ۱٬۵۰۰ ۸۷٬۸۰۰ ۹۸٬۱۰۰ ۹۹٬۰۰۰ ۳
۳۸ قزاق قزاق-توووز ۷۰۰ ۸۹٬۴۰۰ ۹۷٬۶۰۰ ۹۸٬۴۰۰ ۴
۳۹ نخجوان نخجوان ۱۹۰ ۸۲٬۶۰۰ ۹۳٬۷۰۰ ۹۴٬۵۰۰ ۲
۴۰ کلبجر زنگه‌زور شرقی ۳٬۰۵۰ ۸۰٬۸۰۰ ۹۳٬۱۰۰ ۹۴٬۱۰۰ ۱
۴۱ اوجار آران مرکزی ۸۳۰ ۷۸٬۱۰۰ ۸۸٬۶۰۰ ۸۹٬۵۰۰ ۶
۴۲ نفت‌چاله شیروان-سالیان ۱٬۴۵۰ ۷۹٬۵۰۰ ۸۸٬۰۰۰ ۸۸٬۹۰۰ ۳
۴۳ آغستفا قزاق-توووز ۱٬۵۰۰ ۸۰٬۲۰۰ ۸۷٬۹۰۰ ۸۸٬۵۰۰ ۵
۴۴ اسماعیللی شیروان کوهستانی ۲٬۰۷۰ ۷۹٬۳۰۰ ۸۶٬۷۰۰ ۸۷٬۴۰۰ ۲
۴۵ شیروان شیروان-سالیان ۷۰ ۷۷٬۱۰۰ ۸۶٬۶۰۰ ۸۷٬۴۰۰ ۴
۴۶ لریک لنکران-آستارا ۱٬۰۸۰ ۷۴٬۵۰۰ ۸۴٬۷۰۰ ۸۵٬۸۰۰ ۵
۴۷ جبرئیل زنگه‌زور شرقی ۱٬۰۵۰ ۷۰٬۶۰۰ ۸۰٬۸۰۰ ۸۱٬۷۰۰ ۲
۴۸ آق‌سو شیروان کوهستانی ۱٬۰۲۰ ۷۰٬۶۰۰ ۸۰٬۱۰۰ ۸۱٬۰۰۰ ۳
۴۹ لاچین زنگه‌زور شرقی ۱٬۸۴۰ ۶۹٬۱۰۰ ۷۷٬۷۰۰ ۷۸٬۶۰۰ ۳
۵۰ حاجی‌قبول شیروان-سالیان ۱٬۶۰۰ ۶۵٬۸۰۰ ۷۵٬۶۰۰ ۷۶٬۶۰۰ ۵
۵۱ بابک نخجوان ۸۳۰ ۶۲٬۹۰۰ ۷۵٬۶۰۰ ۷۶٬۲۰۰ ۳
۵۲ یاردیملی لنکران-آستارا ۶۷۰ ۵۸٬۱۰۰ ۶۷٬۰۰۰ ۶۸٬۰۰۰ ۶
۵۳ گوی‌گول گنجه-داش‌کسن ۹۲۰ ۵۷٬۲۰۰ ۶۳٬۹۰۰ ۶۴٬۶۰۰ ۳
۵۴ شابران قوبا-خاچماز ۱٬۰۹۰ ۵۱٬۵۰۰ ۵۹٬۳۰۰ ۵۹٬۹۰۰ ۴
۵۵ زرداب آران مرکزی ۸۶۰ ۵۲٬۹۰۰ ۵۸٬۸۰۰ ۵۹٬۳۰۰ ۷
۵۶ ساموخ گنجه-داش‌کسن ۱٬۴۵۰ ۵۳٬۷۰۰ ۵۸٬۳۰۰ ۵۸٬۸۰۰ ۴
۵۷ قاخ شکی-زاقاتالا ۱٬۴۹۰ ۵۳٬۳۰۰ ۵۶٬۹۰۰ ۵۷٬۲۰۰ ۵
۵۸ خان‌کندی قره‌باغ ۸ ۵۵٬۰۰۰ ۵۵٬۸۰۰ ۵۵٬۹۰۰ ۶
۵۹ اردوباد نخجوان ۹۸۰ ۴۵٬۰۰۰ ۵۰٬۰۰۰ ۵۰٬۲۰۰ ۴
۶۰ قبوستان شیروان کوهستانی ۱٬۳۷۰ ۴۰٬۱۰۰ ۴۶٬۷۰۰ ۴۷٬۴۰۰ ۴
۶۱ جلفا نخجوان ۹۳۰ ۴۱٬۲۰۰ ۴۶٬۷۰۰ ۴۷٬۰۰۰ ۵
۶۲ زنگلان زنگه‌زور شرقی ۷۳۰ ۳۹٬۳۰۰ ۴۴٬۸۰۰ ۴۵٬۲۰۰ ۴
۶۳ اوغوز شکی-زاقاتالا ۱٬۰۸۰ ۴۰٬۳۰۰ ۴۴٬۳۰۰ ۴۴٬۷۰۰ ۶
۶۴ خوجاوند قره‌باغ ۱٬۴۶۰ ۴۱٬۶۰۰ ۴۳٬۸۰۰ ۴۴٬۱۰۰ ۷
۶۵ سیزن قوبا-خاچماز ۷۰۰ ۳۷٬۷۰۰ ۴۲٬۲۰۰ ۴۲٬۶۰۰ ۵
۶۶ قبادلی زنگه‌زور شرقی ۸۰۰ ۳۵٬۶۰۰ ۴۱٬۱۰۰ ۴۱٬۶۰۰ ۵
۶۷ داش‌کسن گنجه-داش‌کسن ۱٬۰۵۰ ۳۲٬۷۰۰ ۳۵٬۱۰۰ ۳۵٬۴۰۰ ۵
۶۸ شوشا قره‌باغ ۳۱۰ ۲۸٬۶۰۰ ۳۴٬۲۰۰ ۳۴٬۷۰۰ ۸
۶۹ کنگرلی نخجوان ۷۰۰ ۲۷٬۶۰۰ ۳۲٬۴۰۰ ۳۲٬۷۰۰ ۶
۷۰ خوجالی قره‌باغ ۱۰۰۰ ۲۶٬۰۰۰ ۲۸٬۶۰۰ ۲۸٬۸۰۰ ۹
۷۱ شاهبوز نخجوان ۸۴۰ ۲۲٬۷۰۰ ۲۵٬۲۰۰ ۲۵٬۳۰۰ ۷
۷۲ خیزی آبشرون-خیزی ۱٬۶۷۰ ۱۴٬۷۰۰ ۱۶٬۹۰۰ ۱۷٬۱۰۰ ۳
۷۳ سدرک نخجوان ۱۶۰ ۱۴٬۰۰۰ ۱۵٬۹۰۰ ۱۶٬۱۰۰ ۸
۷۴ نفتالان گنجه-داش‌کسن ۴۰ ۸٬۹۰۰ ۱۰٬۲۰۰ ۱۰٬۲۰۰ ۶

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ «Azərbaycan Respublikasının şəhər və rayonlarının ərazisi, əhalisinin sayı və sıxlığı». Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. دریافت‌شده در ۲ ژوئن ۲۰۲۰.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «Azərbaycan Respublikasında iqtisadi rayonların yeni bölgüsü haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı». Official web-site of the President of the Republic of Azerbaijan. دریافت‌شده در ۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ «Azərbaycan Respublikasının şəhər və rayonları üzrə Əhalinin 2019-cu ilin əvvəlinə olan sayına görə rayonların, şəhər yerlərinin və kənd yaşayış məntəqələrinin qruplaşdırılması». Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. دریافت‌شده در ۳ ژوئن ۲۰۲۰.
  4. بختیاری، سعید. اطلس جهان امروز. تهران: انتشارات گیتاشناسی نوین، شهریور ۱۳۹۸.
  5. «2020-ci ilin əvvəlinə Azərbaycan Respublikasının şəhər və rayonları, eləcə də qəsəbələri üzrə əhalinin cins bölgüsündə sayı». Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. دریافت‌شده در ۲۱ نوامبر ۲۰۲۰.

جستارهای وابسته[ویرایش]