علامه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از علامه (لقب))
پرش به: ناوبری، جستجو

علّامه (Allameh) در لغت صیغه مبالغه عربی؛ به معنی کسی که بسیار می‌داند، دانشمند و بسیار داناست.[۱] از نظر اصطلاحی علامه از القاب خاصی است که صرفا به بعضی از دانشمندان برجسته علوم اسلامی اطلاق شده و به آن شهره شده‌اند. هرچند به معنی پروفسور و Polymath نزدیک است اما این لقب مانند آیت الله از القاب خاص دانشمندان مسلمان در کشورهای فارسی، عربی و اردو زبان است و همسانی در زبان‌های دیگر (بخصوص انگلیسی) ندارد.

علامه لقبی برای دانشمندان اسلامی است که در چندین رشته دست داشته، دارای معلومات وسیع بوده و صاحب‌نظر و تاثیرگذار بوده باشند. این لفظ جزء الفاظ رسمی حوزوی محسوب نمی‌شود. و حتی به همه دانشمندان مسلمان با این ویژگی ها نیز اطلاق نمی‌شود بلکه تنها عده‌ای از این دانشمندان به این لقب مشهور شده‌اند. این لقب غالبا اگر توسط دانشمندان بزرگ حوزه بر کسی اطلاق شود، در بین سایرین نیز جا می‌افتد. به طور مثال، علامه امینی، محمدرضا حکیمی را با لقب علامه خطاب کرد. سپس لقب علامه به محمدرضا حکیمی نیز اطلاق شد.

غالبا در مورد اساتید صاحب نظر در فلسفه و گاه فقه و حتی ادبیات و فرهنگ -که معمولا مطالعات دینی نیز دارند- اطلاق می شود. در مطالعات دینی معاصر در غالب موارد، علامه به تنهایی اشاره به علامه طباطبائی می باشد. و در گذشته در فقه معمولا اشاره به علامه حلی است.

علامه دانش خود را از طریق استدلال کسب می کند از اینرو اکثر معروفین به علامه فیلسوف نیز بوده‌اند. در عصر پیش از اسلام، میان اعراب کسی که آگاه به انساب مردمان بوده را علامه می‌گفتند.[۲].[۳]

مشتهرین به لقب علامه[ویرایش]

در حوزه دینی [و بعضا ادبی] افراد زیر مشهور به علامه می‌باشند:

معروف‌تر به علامه[ویرایش]

کم‌تر معروف به علامه[ویرایش]

غیر ایرانی[ویرایش]

حوزه ادبی[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. لغت علامه واژه یاب.
  2. علامه لغتنامه دهخدا
  3. چه دانشی سودمند است؟ حوزه نت