ساعت
برای سایر معانی ساعت (ابهامزدایی) را ببینید.
ساعت وسیلهای است که برای اندازه گیری و تعیین زمان از آن استفاده میشود.این وسیله از قدیمیترین اختراعات انسانی به شمار می رود.
محتویات |
[ویرایش] انواع ساعت بر اساس نحوه کارکرد
[ویرایش] ساعتهای آفتابی
ساعتهای خورشیدی در دوران کهن به طور وسیعی استفاده میشدهاند. [۱][مثال؟] این گونه از ساعت میتواند زمان را برحسب زاویه یا محل قرارگیری سایهٔ یک میله که با زاویه مشخص نسبت به زمین قرار دارد، کار زمان سنجی را انجام دهد.
این گونه از ساعت به رغم قدمت آن از دقت قابل قبولی برخوردار بوده و انواع دقیق آن زمان ظاهری خورشیدی را با خطای حداکثر ۱۵ دقیقه (ناشی از تاب خوردن محور گردش زمین به دور خود) معین میکنند. ساعتهای آفتابی دقیق با یک جدول یا نمودار ارائه میشوند که این خطای اندازهگیری زمان را در ماههای مختلف سال تصحیح میکند.
به گفته هرودوت نمونههای اولیه این گونه ساعت به اقوام سومری و کلدانی باز میگردد و قدمتی حداقل ۵۰۰۰ ساله دارد.[۱]
[ویرایش] ساعتهای آبی
ساعتآبی در کنار ساعتهای آفتابی احتمالا قدیمیترین ساعت ساخت بشرند. مدلهای ابتدایی ساعت آبی باقی مانده از قرن ۱۶ پیش از میلاد از مصر و بابل بدست آمده.[نیازمند منبع] این گونه معمولاً از دو ظرف تشکیل شده که آب با شدت معین از یکی به دیگری میریزد.
کاربردی ترین ساعت آبی متعلق به ایران است زیرا نه بر اساس خرافات و یا تفریح بلکه برای یک ضرورت اساسی زندگی کشاورزی و تقسیم سهام آب قنات و یا آب چشمه ها در مناطق کویری ساخته شده است. كاليستنس مورخ يوناني 328 پيش از ميلادكه در لشكركشي اسكندر مقدوني به ايران همراه او بود نوشته است: در اينجا (ايران)، در دهكده ها كه آب را برحسب نوبت به كشاورزان براي زراعت مي دهند، يك فرد از ميان كشاورزان انتخاب مي شود تا بر زمان نوبت (و تقسیم زمانی سهام قنات)نظارت داشته باشد.
[ویرایش] ساعت شنی
اولین نمونههای ساعت شنی در یک نقاشی از ۱۳۳۸ پس از میلاد دیده شده. این ساعت که معمولاً برای اندازهگیری مدت زمانهای کوتاه استفاده میشده از دو حباب شیشهای تشکیل شده که با سوراخ کوچکی به یکدیگر متصلاند. شنِ ریز به علت نیروی جاذبه به حباب پایینی میریزد. وقتی تمام شن به پایین ریخت مجموعه را برعکس میکنند تا فرآیند تکرار شود.
[ویرایش] ساعتهای مکانیکی
ساعتهای مکانیکی معمولاً نشان دهنده زمان با استفاده از زاویهها هستند. رایجترین آنها ساعتهایی هستند که به صورت مدور درجهبندی شده است. این ساعتها به ۱۲ قسمت تقسیم شدهاند که هر کدام نشاندهندهٔ یک ساعت (عقربه ساعت شمار آنرا نمایش میدهد) است. همچنین این ساعتها به ۶۰ قسمت تقسیم شدهاند که هر کدام هم میتوانند دقیقه و هم ثانیه را نمایش دهند (با استفاده از عقربههای ثانیه شمار و دقیقه شمار).
[ویرایش] ساعت دیجیتال
ساعتهای دیجیتال به نوعی از ساعتها میگویند که زمان را با استفاده از السیدی، LED و یا چراغ نشان میدهند. این ساعتها به دو صورت ۱۲ ساعته و ۲۴ ساعته هستند. این ساعتها با استفاده از مدارهای الکتریکی میتوانند زمان را محاسبه و اعلام کنند. در ساعتهای جدیدتر ساعتها خود میتوانند با استغاده از اینترنت ساعت خود را تنظیم کنند.
[ویرایش] ساعت اتمی
ساعت اتمی گونه ای از ساعت است که فرکانس تشدید (رزونانس) استاندارد اتمی را به عنوان عنصر نگهداری زمان به کار می گیرد. این ساعتها دقیقترین ساعت و استاندارد فرکانسی بسامد شناخته شده اند و به عنوان استانداردهای اولیه برای سرویس جهانی پخش زمان (Time Distribution Service)، برای کنترل فرکانس پخش برنامههای تلویزیونی و سیستمهای موقعیت موقعیت یاب جهانی همانند جی پی اس (GPS) به کار می روند.
ساعتهای اتمی از پرتو افشانی (رادیو اکتیویته) استفاده نمی کنند، بلکه از سیگنالهای دقیق مایکروویو استفاده میکنند. سیگنالهای مذکور هنگامی تولید می شوند که الکترونها در اتمها سطح انرژی خود را دگرگون می کنند و نور منتشر می شود.
[ویرایش] انواع ساعت بر اساس اندازه و شکل
ساعتها در اشکال و اندازههای مختلفی وجود دارند که برای کاربردهای مختلفی ساخته شدهاند. بعضی از انواع مختلف ساعتها در زیر آورده شده است:
- ساعت جیبی:نوعی ساعت همراه است که این ساعت را در جیب میگذارند و معمولاً زنجیری کوچک دارد که به لباس شخص متصل میگردد.
- ساعت مچی:نوعی دیگر از ساعت همراه است که این ساعت توسط دو یا یک بند به دور مچ بسته میشود.
- ساعت دیواری:نوعی ساعت است که به دیوار نصب میکنند.
- ساعت ایستاده:نوعی دیگری از انواع ساعتها است. این ساعت ارتفاع بلندی دارد و به صورت ایستاده در گوشهای از خانه میگذارند. این ساعت با استفاده از پاندول میتواند زمان را اعلام کند.
[ویرایش] پانویس
[ویرایش] منابع
 |
در ویکیانبار پروندههایی دربارهٔ ساعت موجود است. |
- وبگاه کلاک آی آر
- «Clock».
- «Atomic clock».
- پوریا ناظمی. «نگاهی به ساعتهای آفتابی». شاخهٔ آماتوری انجمن نجوم ایران. بازبینیشده در ۲۵ اردیبهشت ۸۶.
[ویرایش] پیوند به بیرون
- Science Museum - Time Measurement
- American Watchmakers-Clockmakers Institute
- National Association of Watch & Clock Collectors Museum
- Understanding a mechanical clock - with animations
- Civic-Time-Assorted public clocks and timepieces
- The Evolution of the Quartz Crystal Clock Article, by Warren A. Marrison, a key figure in the development of quartz crystal clocks, on the history of timekeeping up to the late 1940s from The Bell System Technical Journal, Vol. XXVII, pp. 510–588, 1948
- Oparin Clock
- The Concentrichron a clock and calendar made of concentric rings
- World's largest Grid Clock, New York - Google Maps
