دهه
یک دهه (به انگلیسی: decade)، به معنی یک بازهٔ زمانی ۱۰ ساله است. واژهٔ انگلیسی decade از واژهٔ dekas از زبان یونان باستان که به معنی «ده» است، گرفته شدهاست. گاهی این ریشهیابی با واژههای لاتین decas (ده) و dies (روزها) اشتباه گرفته میشود که البته این واژههای لاتین، ریشهٔ decade نیستند.[۱] واژههای دیگری که برای بازه بندی زمان کاربرد دارند عبارتند از: سده یا قرن (century) و هزاره (millennium). یادآوری میشود که در زبان انگلیسی برای بیان بازهٔ زمانی ۵ ساله از واژهٔ lustrum استفاده میشود.
محتویات |
نمایش نوشتاری دهه [ویرایش]
درست است که هر بازهٔ زمانی ده ساله را میتوان یک دهه نامید،[۲][۳] ولی معمول نیست که برای هر بازهٔ ده سالهای از این واژه استفاده شود، در نوشتار و گفتار یک دهه به بازهٔ زمانی میان سالهایی که عدد آنها با صفر تمام میشود، گفته میشود مانند دههٔ ۱۹۶۰ که برابر است با سالهای ۱۹۶۰ تا ۱۹۶۹.[۴][۵] در بیشتر موارد برای کوتاه-تر یاد کردن از یک دهه فقط دو رقم پایانی را میگویند مانند دههٔ ۶۰ (به انگلیسی: ۶۰s or sixties) که البته در این روش بیان روشن نیست که صحبت از کدام سدهاست.
نامگذاری یک دهه به این گونه در کاربرد روزانه درست است اما در واقع چنین بیانی درست نیست. به بیان روشنتر در گاهشمار سالها از سال ۱ شروع میشود پس سالهای ۱ تا ۱۰ دههٔ نخست و سالهای ۱۱ تا ۲۰ دههٔ دوم خوانده میشود [۶] و تا دههٔ آخر نیز باید به همین ترتیب باشد. ولی ما سالهای میان ۱۹۶۰ تا ۱۹۶۹ را دههٔ ۱۹۶۰ مینامیم و البته طبق شمارشی که توضیح داده شد سالهای ۱۹۶۱ تا ۱۹۷۰ را هم دههٔ ۱۹۷-ام میدانیم.
گاهی از واژهٔ دهه برای کاربردهای ویژهٔ دیگری نیز استفاده میشود. برای نمونه در جملهٔ «موتسارت در دههٔ آخر عمرش در زمینهٔ موسیقی نوآوریهای بسیار کرد.» واژهٔ دهه بدون توجه به اینکه در مورد چه سالهایی از گاهشمار صحبت میکنیم تنها به ده سال پایانی عمر موتسارت توجه دارد.
پس در عبارتی مانند «این دهه» تنها از روی جملههای پیشین و پسین میتوان تشخیص داد منظور کدام سالها است.
منبع [ویرایش]
- ↑ Larousse, etymology of decade(فرانسوی)
- ↑ Oxford dictionary definition of "decade"
- ↑ Webster dictionary definition of "decade"
- ↑ The OWL at Purdue: Apostrophe
- ↑ "1960s". Memidex/Wordnet Dictionary/Thesaurus. http://www.memidex.com/1960s. Retrieved 2011-08-18.
- ↑ Passim, i.a. Spencer, Donald D. ۱۹۸۹. Invitation to number theory with Pascal. Ormond Beach: Camelot. ۴۶: «The first decade is from 1 to 10 inclusive, the second decade from 11 to 20 inclusive, and so on.»
جستارهای وابسته [ویرایش]
پیوند به بیرون [ویرایش]
- Definition پایگاه مجازی ریشه یابی واژهها (به صورت بر خط).
