یاقوت کبود

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
یاقوت کبود
یاقوت کبود.
کلیات
رده از انواع کانی
فرمول اکسید آلومینیوم Al2O3
ویژگی‌ها
رنگ همهٔ رنگ‌ها به‌جز سرخ.
دگرفامی[۱] قَوی
ساختار شش‌ضلعی
نوع درخشش آبگینه‌ای
رفتار چگال و دانه‌دانه‌ای
چگالی
۳٫۹۵–۴٫۰۳
دوشکستی ۰٫۰۰۸
ضریب شکست ۱٫۷۶۲–۱٫۷۷۸

یاقوت کبود نوع قیمتی کانی کوراندوم است. کوراندوم از کانی‌های سنگ‌های آذرین است و نوعی آلومین (اکسید آلومینیوم) محسوب می‌شود که ممکن است حاوی مقدار کمی ناخالصی از عناصری همچون تیتانیوم، مس، منگنز، کروم و آهن آغشته شود. وجود این ناخالصی‌ها باعث ایجاد رنگ‌های مختلف مانند آبی، زرد، بنفش، صورتی، نارنجی، و سرخ در یاقوت می‌شود. کوراندوم‌های سرخ‌رنگ یا صورتی با نام یاقوت سرخ شناخته می‌شوند و بقیه رنگ‌ها یاقوت کبود نامیده می‌شوند که البته رنگ آبی تیره بیشتر دیده می‌شود.

یاقوت کبود سنگی تقریباََ کمیاب است که بیشتر در آبرفت‌های سری‌لانکا، در برمه، هند، چین، کامبوج، استرالیا، کنیا، زامبیا، تانزانیا، آنگولا، فنلاند و چک و اسلواکی یافت می‌شود. این سنگ در اسیدها نامحلول است و ذوب نمی‌شود.[۲]

یاقوت کبود بیشتر در جواهرات استفاده می‌شود اما با توجه به سختی بسیار بالا کاربردهای صنعتی هم دارد. یاقوت (چه یاقوت سرخ و چه یاقوت کبود و به‌طور کلی اکسید آلومینیوم) سخت‌ترین ماده پس از الماس محسوب می‌شوند و میزان سختی آن‌ها بر اساس مقیاس سختی موس ۹ است. از کاربردهای غیرتزئینی این سنگ می‌توان به دوربین‌های فروسرخ (دید در شب و دید حرارتی)، پنجره‌های بسیار مقاوم، و برخی کاربردهای خاص در صنایع الکترونیک اشاره کرد.

یاقوت‌های کبودی که به خاطر درشتی‌شان معروف‌اند عبارت‌اند از:

دو نگین یاقوت کبود به نام‌های «ادوارد» و «استوارت» در تاج پادشاهی انگلستان وجود دارد که از یاقوت‌های معروف هستند.[۴]


منابع و پانویس‌ها[ویرایش]

*Wikipedia contributors, "Sapphire," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed October 5, 2008).

  1. pleochroism
  2. مرکز اطلاع‌رسانی سنگ ایران، بازدید: مارس ۲۰۰۹.
  3. همان.
  4. همان.