باستانیان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

پرش به: ناوبری, جستجو
باستانیان
دوره سنگواره‌ای: دیرینه‌آرکئن[۱] - امروز

هالوباکتری (شورباکتری). هر یاختهٔ آن در حدود ۵ μm درازا دارد.
طبقه‌بندی علمی
بالافرمانرو: نودیوارکان[۲]
فرمانرو: باستانیان
ووس، کاندلِر و ویلیس، ۱۹۹۰
شاخه‌ها

دماباستانیان
پَهن‌باستانیان
جوان‌باستانیان
کوتوله‌باستانیان

باستانیان یا آرکیا (Archaea) گروهی از موجودات ریز تک‌یاخته‌ای هستند.

به هر یک از اعضاء گروه باستانیان یک باستانه (archaeon) گفته می‌شود.

باستانیان نیز همانند باکتری‌ها بدون هستک (پروکاریوت) هستند و در درون یاخته‌های خود هسته سلولی یا اندامک دیگری ندارند. در گذشته، این گروه به عنوان یک گروه غیرعادی از باکتری‌ها قلمداد می‌شد و از آن‌ها به عنوان آرکی‌باکتری‌ها (باستان‌باکتری‌ها) یاد می‌شد ولی از آن‌جا که تاریخ تکامل باستانیان و زیست‌شیمی آن‌ها بسیار متفاوت از دیگر اشکال زیستی است امروزه در سامانه سه‌فرمانرویی از آن‌ها به عنوان یک فرمانرو جدا یاد می‌شود.

در این سامانه که توسط کارل ووس[۳] ترتیب داده شده، سه گروه اصلی دودمان تکاملی عبارتند از باستانیان، هوهَسته‌ها (یوکاریوت‌ها) و باکتری‌ها. باستانیان خود به چهار شاخه بخش می‌شوند به نام‌های: دماباستانیان (Crenarchaeota)، پَهن‌باستانیان (Euryarchaeota)، جوان‌باستانیان (Korarchaeota) و کوتوله‌باستانیان (Nanoarchaeota). از این شاخه‌ها در مورد دو شاخهٔ اولی پژوهش‌های بسیار زیادی انجام شده‌است.

گونه‌هایی از باستانیان در اعماق اقیانوس‌ها و مغاک‌های ظلمانی کشف شده‌اند و می‌توانند در جایی که حتی ذره‌ای از نور خورشید به آن نفوذ نمی‌کند، زنده بمانند. پژوهشگران احتمال می‌دهند که شاید علت دوام آن‌ها در چنین مکان‌هایی روش‌های ویژه مصرف نفت برای ادامه زندگی باشد.[۴]


لینه
۱۷۳۵
دوسلسله‌ای
هاکل

۱۸۶۶
سه‌سلسله‌ای

چاتون

۱۹۳۷
دوقلمرویی

کوپلند

۱۹۵۶
چهارسلسله‌ای

ویتکر

۱۹۶۹
پنج‌سلسله‌ای

ووس و دیگران

۱۹۷۷
شش‌سلسله‌ای

ووس و دیگران

۱۹۹۰
سه‌فرمانرویی

(کار نشده) آغازیان پروکاریوت‌ها مونرا مونرا یوباکتری‌ها باکتری‌ها
آرکی‌باکتری‌ها باستانیان
یوکاریوت‌ها آغازیان آغازیان آغازیان یوکاریوت‌ها
رستنی‌ها گیاهان قارچ‌ها قارچ‌ها
گیاهان گیاهان گیاهان
جانوران جانوران جانوران جانوران جانوران


[ویرایش] منابع و پانویس‌ها

  • Wikipedia contributors, «Archaea,» Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed November ۱۵, ۲۰۰۸).
  1. Paleoarchean
  2. Neomura
  3. Carl Woese
  4. دانش - زندگی زیر ژرفنا، در: روزنامهٔ کارگزاران، شماره ۵۱۴، چهارشنبه، ۲۲ خرداد، ۱۳۸، بازدید: نوامبر ۲۰۰۸.
‎‎