باستانیان
| باستانیان محدوده زمانی: دیرینهآرکئن[۱] - امروز |
|
|---|---|
 |
|
| هالوباکتری (شورباکتری). هر یاختهٔ آن در حدود ۵ میکرون درازا دارد. | |
| طبقهبندی علمی | |
| دامنه: | نودیوارکان[۲] |
| فرمانرو: | باستانیان ووس، کاندلِر و ویلیس، ۱۹۹۰ |
| شاخهها | |
باستانیان یا آرکیا (Archaea) گروهی از موجودات ریز تکیاختهای هستند.
به هر یک از اعضاء گروه باستانیان یک باستانه (archaeon) گفته میشود.
باستانیان نیز همانند باکتریها بدون هستک (پروکاریوت) هستند و در درون یاختههای خود هسته سلولی یا اندامک دیگری ندارند. در گذشته، این گروه به عنوان یک گروه غیرعادی از باکتریها قلمداد میشد و از آنها به عنوان آرکیباکتریها (باستانباکتریها) یاد میشد ولی از آنجا که تاریخ تکامل باستانیان و زیستشیمی آنها بسیار متفاوت از دیگر اشکال زیستی است امروزه در سامانه سهفرمانرویی از آنها به عنوان یک فرمانرو جدا یاد میشود.
در این سامانه که توسط کارل ووس[۳] ترتیب داده شده، سه گروه اصلی دودمان تکاملی عبارتند از باستانیان، هوهَستهها (یوکاریوتها) و باکتریها. باستانیان خود به چهار شاخه بخش میشوند به نامهای: دماباستانیان (Crenarchaeota)، پَهنباستانیان (Euryarchaeota)، جوانباستانیان (Korarchaeota) و کوتولهباستانیان (Nanoarchaeota). از این شاخهها در مورد دو شاخهٔ اولی پژوهشهای بسیار زیادی انجام شدهاست.
گونههایی از باستانیان در اعماق اقیانوسها و مغاکهای ظلمانی کشف شدهاند و میتوانند در جایی که حتی ذرهای از نور خورشید به آن نفوذ نمیکند، زنده بمانند. پژوهشگران احتمال میدهند که شاید علت دوام آنها در چنین مکانهایی روشهای ویژهٔ مصرف نفت برای ادامه زندگی باشد.[۴]
 |
این یک نوشتار خُرد زیستشناسی است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |
| لینه ۱۷۳۵[۵] دوسلسلهای |
ارنست هکل ۱۸۶۶[۶] سهسلسلهای |
چاتون ۱۹۲۵[۷][۸] دوقلمرویی |
کوپلند ۱۹۳۸[۹][۱۰] چهارسلسلهای |
ویتکر ۱۹۶۹[۱۱] پنجسلسلهای |
وسس و دیگران ۱۹۷۷[۱۲][۱۳] ششسلسلهای |
وسس و دیگران ۱۹۹۰[۱۴] سهفرمانرویی |
کاوالیر اسمیت ۲۰۰۴[۱۵] ششسلسلهای |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| (در نظر گرفته نشده) | آغازیان | پروکاریوت | مونرا | مونرا | باکتریها | باکتریها | باکتریها |
| باستانیان | باستانیان | ||||||
| یوکاریوت | آغازیان | آغازیان | آغازیان | یوکاریوت | تکیاختگان | ||
| کرومیستا | |||||||
| گیاهان | گیاهان | گیاهان | گیاهان | گیاهان | گیاهان | ||
| آغازیان | قارچ | قارچ | قارچ | ||||
| جانوران | جانوران | جانوران | جانوران | جانوران | جانوران |
[ویرایش] منابع و پانویسها
- Wikipedia contributors, «Archaea,» Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed November ۱۵, ۲۰۰۸).
- ↑ Paleoarchean
- ↑ Neomura
- ↑ Carl Woese
- ↑ دانش - زندگی زیر ژرفنا، در: روزنامهٔ کارگزاران، شماره ۵۱۴، چهارشنبه، ۲۲ خرداد، ۱۳۸، بازدید: نوامبر ۲۰۰۸.
- ↑ .
- ↑ .
- ↑ .
- ↑ .
- ↑ . doi:10.1086/394568.
- ↑ .
- ↑ . doi:10.1126/science.163.3863.150. PMID ۵۷۶۲۷۶۰.
- ↑ . doi:10.1007/BF01796092. PMID ۴۰۸۵۰۲.
- ↑ . doi:10.1073/pnas.74.11.5088. PMC ۴۳۲۱۰۴. PMID ۲۷۰۷۴۴.
- ↑ . Bibcode: ۱۹۹۰PNAS...۸۷.۴۵۷۶W. doi:10.1073/pnas.87.12.4576. PMC ۵۴۱۵۹. PMID ۲۱۱۲۷۴۴. http://www.pnas.org/cgi/reprint/87/12/4576.
- ↑ Cavalier-Smith, T. (2004), "Only six kingdoms of life", Proc. R. Soc. Lond. B 271: 1251–62, DOI:10.1098/rspb.2004.2705, PMC 1691724, PMID 15306349, http://www.cladocera.de/protozoa/cavalier-smith_2004_prs.pdf, retrieved 2010-04-29
 |
در ویکیانبار پروندههایی دربارهٔ باستانیان موجود است. |
