انتقال افقی ژن
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
انتقال افقی ژن (به انگلیسی: Horizontal gene transfer، به طور مخفف HGT)، به انتقال ماده ژنتیکی بین ارگانیسمها در مسیری غیر از انتقال عمودی ژنها (به انگلیسی: Lateral gene transfer، به طور مخفف LGT) میگویند. در انتقال عمودی ژنها، ماده ژنتیکی از والد به فرزندان انتقال پیدا میکند. انتقال افقی ژنها یکی از مهمترین عوامل مقاومت آنتی بیوتیکی در باکتریهاست.[۱] از انتقال افقی ژنها در مهندسی ژنتیک نیز استفاده میشود. چند مکانیسم مختلف برای انتقال افقی ژنها وجود دارد:
- ترانسفورماسیون (به انگلیسی: Transformation): سلول، ماده ژنتیکی بیگانه (DNA یا RNA) را برداشته (وارد خود میسازد) و آن را بیان میکند. این پدیده بیشتر در باکتریها دیده شدهاست و کمتر در یوکاریوتها مشاهده میشود. در آزمایشگاههای ژنتیک، از ترانسفورماسیون برای ورود ژنهای جدید به داخل باکتری جهت مصارف صنعتی یا بیوتکنولوژی استفاده میگردد.
- ترانسداکسیون (به انگلیسی: Transduction): فرآیندی است که در آن، DNAی باکتریایی از یک باکتری به باکتری دیگر از طریق فاژ (باکتریوفاژ) منتقل میشود.
- هم یوغی یا کونژوگاسیون (به انگلیسی: conjugation): فرآیندی است که ماده ژنتیکی از طریق تماس مستقیم دو باکتری با هم صورت میگیرد. در این فرآیند، باکتری نر با استفاده از پیلی جنسی به باکتری ماده میچسبد و سپس ماده ژنتیکی مربوطه را به باکتری ماده منتقل میکند.[۲]
